Tilapia – rodzaj słodkowodnych ryb okoniokształtnych z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae), ustanowiony przez Andrew Smitha w 1840 roku. Nazwa rodzaju pochodzi z języka Buszmenów i oznacza rybę.
Występowanie Afryka i Lewant.
Budowa Ciało krępe, krótkie lub średnio wydłużone, dość wysokie. Pomiędzy twardymi i miękkimi promieniami płetwy grzbietowej brak widocznej przerwy. Zęby małe, ścieśnione, wszystkie karbowane, ułożone w 2 lub więcej rzędach w każdej szczęce. Łuski duże. Jednolite ubarwienie ciała zmienia się w zależności od stanu emocjonalnego ryby, a także w okresie godowym.
Taksonomia i filogeneza Definicja taksonomiczna rodzaju Tilapia była zmieniana wielokrotnie, m.in. przez Bleekera, Boulengera i Pellegrina. Również zakres umieszczanych w nim gatunków ulegał ciągłym zmianom. Na podstawie analiz morfologicznych Regan, Trewavas i Stiassny uznali Tilapia za takson monofiletyczny, co nie zostało potwierdzone badaniami molekularnymi. Analizy filogenetyczne różnych autorów wykazały, w zależności od wybranych markerów, istnienie w obrębie rodzaju Tilapia od 2 do 5 grup odległych filogenetycznie. Autorzy ci uznali takson za parafiletyczny. Oczekiwana jest rewizja taksonomiczna rodzaju. Klett i inni proponują pozostawienie w rodzaju tylko gatunku typowego T. sparrmanii. Schwarzer i inni sugerują monofiletyzm wąskiej grupy gatunków z południowo-wschodniej Afryki, do której zaliczyli T. sparrmanii, T. ruweti, T. baloni i T. guinasana.
Klasyfikacja Gatunki zaliczane do tego rodzaju: Tilapia bakossiorum Tilapia baloni Tilapia bemini Tilapia bilineata Tilapia brevimanus Tilapia busumana Tilapia buttikoferi Tilapia bythobates Tilapia cameronensis Tilapia camerunensis Tilapia cessiana Tilapia coffea Tilapia congica Tilapia dageti Tilapia deckerti Tilapia discolor Tilapia ejagham Tilapia flava Tilapia fusiforme Tilapia guinasana Tilapia guineensis Tilapia gutturosa Tilapia imbriferna Tilapia ismailiaensis Tilapia joka Tilapia konkourensis Tilapia kottae Tilapia louka Tilapia margaritacea Tilapia nigrans Tilapia nyongana Tilapia pra Tilapia rendalli Tilapia rheophila Tilapia ruweti Tilapia snyderae Tilapia sparrmanii Tilapia spongotroktis Tilapia tholloni Tilapia thysi Tilapia walteri Tilapia zillii – tilapia Zilliego
Gatunkiem typowym rodzaju jest Tilapia sparrmanii.
Przypisy Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973 (występuje pod synonimiczną nazwą łacińską)
(pdf)
Kategoria:Tilapiini Kategoria:Taksony opisane przez Andrew Smitha