Ekspansjonizm – termin określający politykę, polegającą na rozszerzaniu wpływów politycznych i ekonomicznych kosztem innych państw lub na opanowywaniu obcych terytoriówA. Heywood, Politologia, przeł. B. Maliszewska, M. Masojć, N. Orłowska, D. Stasiak, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, s. 165. .
Ekspansjonizm istniał od starożytności , a swą klasyczną formę przybrał w epoce nowożytnej (od XVI w., w szczególności XIX i XX w. – imperializm, kolonializm). Współczesny ekspansjonizm często jest elementem procesu globalizacji i często zatracił swój klasyczny charakter ze względu na zakaz użycia siły w stosunkach międzynarodowych Zarchiwizowano w Wayback Machine (Internet Archive) o 23:59:26 czasu uniwersalnego. (nie zawsze – wyjątkiem jest np. ekspansjonizm rosyjski). Wyróżnia się następujące formy ekspansjonizmu:
polityczny gospodarczy ideologiczny (np. ekspansjonizm islamski czy komunistyczny) kulturowy obyczajowy (np. amerykanizacja) językowy
Siedem praw ekspansjonizmu sformułował Friedrich Ratzel. Pierwsze i najważniejsze według Ratzela trzy prawa toJ. Dutka, Strategia demograficzna w historii myśli geopolitycznej, „Przegląd Geopolityczny“, 19, 2017, s. 42.: Przestrzeń państwa rozszerza się wraz z rozwojem jego kultury, Wzrost państwa powoduje rozwój idei, produkcji, handlu oraz aktywności misyjnej, Wzrost państwa odbywa się poprzez pochłanianie innych małych jednostek. Przykładowymi współczesnymi państwami praktykującymi ekspansjonizm są: Rosja pod rządami Władimira Putina (patrz: rosyjski irredentyzm) oraz Izrael (osiedla żydowskie w Zachodnim Brzegu).
Zobacz też Neokolonializm
Amerykański ekspansjonizm
Przypisy
Bibliografia S. Bykowska, Blut und Boden. Wokół unitarno-autorytarnej koncepcji integracji Europy, „Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość“, 8, 2011, s. 65-93.
Kategoria:Teoria stosunków międzynarodowych