thumb|Volker Schlöndorff w Łodzi (2009) thumb|Gwiazda Volkera Schlöndorffa na Alei Gwiazd w Krakowie Volker Schlöndorff (ur. 31 marca 1939 w Wiesbaden) – niemiecki reżyser, scenarzysta i producent filmowy, pracujący w Niemczech i USA. Kręci filmy głównie na bazie materiału literackiego, tworząc adaptacje filmowe, jak m.in. Niepokoje wychowanka Törlessa (1966), Utracona cześć Katarzyny Blum (1975) czy Blaszany bębenek (1979), nagrodzony Złotą Palmą na 32. MFF w Cannes i Oscarem dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.
Życiorys Urodził się w Wiesbaden, a studiował w Paryżu, gdzie ukończył szkołę filmową. Zadebiutował nagrodzoną na 19. MFF w Cannes adaptacją książki Roberta Musila Niepokoje wychowanka Törlessa (1966). Kolejnym sukcesem była Utracona cześć Katarzyny Blum (1975), powstała na podstawie powieści Heinricha Bölla. W obydwu filmach Schlöndorff przeciwstawiał humanizm i wrażliwość moralną jednostki tradycji niemieckiego rygoru i presji autorytetów.
We wczesnym etapie twórczości reżyser podjął próby odnowienia wątków romantycznych w kinie zachodnioniemieckim, chciał również wprowadzić nową formułę kryminału, m.in. w filmach Morderstwo i zabójstwo (1967) oraz Moralność Ruth Halbfass (1971).
Po głośnej adaptacji powieści Güntera Grassa Blaszany bębenek (1979), nagrodzonej Oscarem, Schlöndorff zekranizował m.in. wybrane wątki powieści Marcela Prousta W poszukiwaniu straconego czasu w Miłości Swanna (1984) oraz powieść Maxa Frischa Homo Faber (1991). W 2006 nakręcił Strajk, którego fabuła osadzona jest w realiach walki o upadek komunizmu w Polsce lat 80., a główna bohaterka wzorowana była na Annie Walentynowicz.
Zasiadał w jury konkursu głównego na 23. MFF w Cannes (1970).
W 2008 ukazała się jego autobiografia pt. Światło, cień i ruch. Moje życie i moje filmy, przetłumaczona przez Ryszarda Turczyna i wydana rok później również w Polsce.
Mieszka na stałe w Poczdamie.
Filmografia 1966 – Niepokoje wychowanka Törlessa (Der junge Törless) – na podstawie powieści Niepokoje wychowanka Törlessa Roberta Musila 1967 – Morderstwo i zabójstwo (Mord und Totschlag) 1969 – Michael Kohlhaas, buntownik (Michael Kohlhaas – der Rebell) – na podstawie opowiadania Heinricha von Kleista 1970 – Baal 1971 – Nagłe wzbogacenie się biednych ludzi z Kombach (Der plötzliche Reichtum der armen Leute von Kombach) 1972 – Moralność Ruth Halbfass (Die Moral der Ruth Halbfass) 1972 – Słomiany ogień (Strohfeuer) 1974 – Nocleg w Tyrolu (Übernachtung in Tirol) 1975 – Utracona cześć Katarzyny Blum – na podstawie powieści Heinricha Bölla 1976 – Łaska śmierci (Der Fangschuß) 1977 – Tylko dla zabawy, tylko dla sztuki (Nur zum Spaß – Nur zum Spiel) (film dokumentalny) 1978 – Niemcy jesienią (Deutschland im Herbst) 1979 – Blaszany bębenek – na podstawie powieści Blaszany bębenek Güntera Grassa 1980 – Kandydat (Der Kandidat) (film dokumentalny) 1981 – Fałszerstwo (Die Fälschung) – na podstawie powieści Nicolasa Borna 1982 – Krieg und Frieden (Dokumentation) 1983 – Miłość Swanna (Un amour de Swann) – na podstawie fragmentów W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta 1985 – Śmierć komiwojażera – adaptacja sztuki Śmierć komiwojażera Arthura Millera 1990 – Opowieść podręcznej (The Handmaid’s Tale) – na podstawie powieści Opowieść podręcznej Margaret Atwood 1991 – Homo Faber – na podstawie powieści Maxa Frischa 1996 – Król olch (Der Unhold) 1998 – Palmetto 2000 – Legenda Rity (Die Stille nach dem Schuss) 2002 – 10 minut później (Ten Minutes Older) 2004 – Dziewiąty dzień (Der neunte Tag) 2005 – Enigma – Eine uneingestandene Liebe 2006 – Strajk (Strajk – Die Heldin von Danzig) 2007 – Ulzhan – zapomniane światło (Ulzhan – Das vergessene Licht) 2011 – A na morzu spokój (La Mer à l'aube) 2014 – Dyplomacja (Diplomatie) – reżyser i współautor scenariusza 2017 – Powrót do Montauk (Return to Montauk) – reżyser, scenarzysta i producent
Nagrody 2000 – Nagroda na MFF w Berlinie 2000 za Legenda Rity (Błękitny Anioł dla najlepszego filmu europejskiego) 2006 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” 2010 – Nagroda za Całokształt Twórczości dla Reżysera na Festiwalu Camerimage w Łodzi.
Odznaczenia 2002 – Oficer Legii Honorowej (Francja) 2003 – Bawarski Order Zasługi 2005 – Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (Polska) 2008 – Order Zasługi Brandenburgii 2019 – Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
Polskie publikacje poświęcone Volkerowi Schlöndorffowi Krzysztof Stanisławski, Volker Schlöndorff (monografia krytyczna; Wydawnictwo NOTORO – Filmoteka Narodowa – Goethe-Institut, Warszawa 2009, ) Volker Schlöndorff. Lifetime Achievement (album; Plus Camerimage, Łódź 2009)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Niemieccy reżyserzy filmowi Kategoria:Niemieccy scenarzyści filmowi Kategoria:Niemieccy producenci filmowi Kategoria:Laureaci Cezara za najlepszy scenariusz adaptowany Kategoria:Reżyserzy filmów nagrodzonych Oscarem dla najlepszego filmu międzynarodowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiesbaden Kategoria:Odznaczeni Bawarskim Orderem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Brandenburgii Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Urodzeni w 1939