mały|240px|Grób Kazimierza Opalińskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kazimierz Józef Opaliński (ur. 22 lutego 1890 w Przemyślu, zm. 6 czerwca 1979 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, kierownik artystyczny i dyrektor teatru. Budowniczy Polski Ludowej.
Życiorys Syn Franciszka. Debiutował w 1912 w przemyskim teatrze amatorskim Fredreum. W czasie I wojny światowej służył w oblężonej Twierdzy Przemyśl. W marcu 1915 po kapitulacji dostał się do niewoli rosyjskiej, w której przebywał do lata 1918. Występował we Lwowie, Sosnowcu, Katowicach, Lublinie, Gdańsku, Łodzi, Warszawie. W latach 1936–1939, jak również po II wojnie światowej był związany z Teatrem im. Słowackiego w Krakowie, w latach 1951–1952 z Teatrem Powszechnym w Łodzi. Od 1953 był aktorem teatrów warszawskich: Teatru Współczesnego i Teatru Narodowego, z którym był związany do końca życia. Był zasłużonym członkiem SPATiF–ZASP.
Znany głównie ze sztuk Aleksandra Fredry. Występował w radiowej powieści W Jezioranach.
Życie prywatne Był mężem charakteryzatorki – Kazimiery Narkiewicz.
Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera Aleja Zasłużonych-1-92).
Filmografia (wybór) Ludzie Wisły (1938) – Dobziałkowski Sportowiec mimo woli (1939/1940) Za wami pójdą inni (1949) – antykwariusz Dwie brygady (1950) – aktor Jerzy Borowicz grający Franciszka Karhana Pierwsze dni (1951) – szynkarz Stanisław Wysmyk Trzy opowieści (1953) – Nowicki (nowela 3. Sprawa konia) Piątka z ulicy Barskiej (1953) – maszynista kolejki transportowej Trudna miłość (1954) – Nalepa, ojciec Hanki Pod gwiazdą frygijską (1956) – szewc Nepomucen Łąpiec Człowiek na torze (1956) – maszynista Władysław Orzechowski Tajemnice domu towarowego (1957) – Mazczenko (głos, polski dubbing) Eroica (1957) – komendant Mokotowa (nowela Scherzo Alla Polacca) Pan Anatol szuka miliona (1958) – kasjer Rapaczyński Rok pierwszy (1960) – ojciec Otryny Zezowate szczęście (1960) – naczelnik więzienia Szczęściarz Antoni (1960) – Opaliński, sąsiad Antoniego Droga na Zachód (1961) – maszynista Walczak Zaduszki (1961) – Skotnicki Czarne skrzydła (1962) – Feliks Kostryń, dyrektor kopalni „Erazm” Gangsterzy i filantropi (1962) – emerytowany sędzia grający z „profesorem” w szachy (cz. 1. Profesor) Jadą goście jadą... (1962) – Konstanty Nawrocki Zbrodnia (1963) – służący Egidio (głos, polski dubbing) Rękopis znaleziony w Saragossie (1964) – pustelnik / szejk Życie raz jeszcze (1964) – adwokat Grajewskiego Faraon (1965) – Beroes, prorok chaldejski Klub profesora Tutki (serial telewizyjny) (1966–1968) – doktor, rozmówca profesora Piekło i niebo (1966) – Ignacy Zasada, dziadek Piotrusia Szyfry (1966) – leśniczy Pieczara Człowiek, który zdemoralizował Hadleyburg (1967) – Edward Richards Wierny i lojalny sługa (1969) (głos, polski dubbing) Nowy (1969) – kierownik działu Bolesław Śmiały (1971) – Bogumił, arcybiskup gnieźnieński Wesele (1972) – Ojciec Chłopcy (1973) – Józef Kalmita, pensjonariusz domu starców Czarne chmury (serial telewizyjny) (1973) – Sękosz, mieszczanin z Lecka (odc. 2 Krwawe swaty) Ziemia obiecana (1974) – ojciec Maksa Potop (1974) – poseł cesarski Noce i dnie (1975) – rejent Joachim Ostrzeński, stryj Barbary
Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1974) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1954) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (22 lipca 1952) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)
Nagrody Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt pracy aktorskiej w teatrze, filmie, radiu i telewizji (1969) Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji (nagroda zespołowa) za rolę Lona w spektaklu Teatru TV Drewniany talerz Edmunda Morrisa (1968) Najlepszy aktor Teatru TV w plebiscycie czytelników „Radia i TV” (1969) „Złoty Ekran” – nagroda tygodnika „Ekran” (1967) Nagroda artystyczna m.st. Warszawy (1972) Nagroda na X Międzynarodowym Festiwalu Filmów TV w Pradze za najlepszą rolę męską w filmie Chłopcy w reż. Ryszarda Bera (1973)
Upamiętnienie Ulice imienia Kazimierza Opalińskiego znajdują się w przemyskiej dzielnicy Kazanów i katowickiej dzielnicy Ligota.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kazimierz Opaliński we wspomnieniach Tadeusza Łomnickiego
Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Przemyślu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani w alei zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1979 Kategoria:Żołnierze austro-węgierscy w niewoli rosyjskiej w czasie I wojny światowej