6 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego (6 pp Leg.) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Na początku 1919 roku odtworzono 6 pułk piechoty Legionów. Brał on udział w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-sowieckiej. W okresie pokoju stacjonował w garnizonie Wilno. 18 marca 1938 roku otrzymał imię Marszałka Józefa Piłsudskiego. W kampanii wrześniowej walczył w macierzystej 1 Dywizji Piechoty Legionów. W 1991 roku tradycje „szóstaków” przejął 6 pułk zmechanizowany Legionów, a następnie utworzona w jego miejsce 2 Brygada Zmechanizowana Legionów im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Pułk w legionach 200px|left Pułk utworzony został rozkazem Komendy Legionów Polskich z 27 lipca 1915 w Rozprzy pod Piotrkowem.
10 września pułk odszedł na Wołyń w składzie III Brygady Legionów Polskich. Jesienią przeszedł chrzest bojowy w Maniewiczach i pod Kostiuchnówką. Następnie walczył pod Kuklami i Kamieniuchą. Podczas ofensywy gen. Aleksieja Brusiłowa w lipcu 1916 prowadził boje pod „Polską Górą". Na początku sierpnia 1916 roku zakończył działania bojowe pod Sitowiczami. W lipcu 1917 roku w wyniku tzw. kryzysu przysięgowego został rozwiązany.
Pułk w walce o granice thumb Na początku 1919 przystąpiono do odtwarzania pułku. Pierwszym jego pododdziałem był batalion szturmowy, sformowany w Radomiu, który 9 stycznia 1919 wszedł do walki o linię kolejową Lwów—Przemyśl. W kwietniu 1919 uczestniczył w walkach o Lidę. Przesunięty pod Wilno, połączył się z II i III batalionem. W czerwcu 1919 jego kompania wchodziła w skład Grupy generała Henryka Minkiewicza (Grupa operacyjna „Bug”). W pełni skompletowany pułk wziął udział w bojach o Dyneburg na Łotwie. W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Jabłonnie.
W 1920 pułk włączony został do grupy uderzeniowej skierowanej na Kijów.
W czasie ofensywy wojsk sowieckich w lipcu 1920 poniósł duże straty. Zreorganizowany i uzupełniony na Lubelszczyźnie, rzucony został do kontrofensywy znad rzeki Wieprz. Dotarł 27 września 1920 do Lidy. Jego batalion zapasowy został 18 sierpnia doszczętnie rozgromiony pod Płockiem.
Zawieszenie broni zastało pułk w rejonie Gródka Siemkowskiego. 3 grudnia 1920 w Mołodecznie Marszałek Józef Piłsudski udekorował sztandar 6 pułku piechoty Srebrnym Krzyżem Orderu Wojskowego Virtuti Militari za zasługi bojowe w kampanii 1914–1920 (VM 3222)Dekret Wodza Naczelnego L. 3394 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 41, s. 1606). Matką chrzestną sztandaru była Marcelina Rościszewska, a ojcem chrzestnym Tadeusz Sołowski. Mszę polową celebrował ks. biskup Bandurski.
Mapy walk pułku
Kawalerowie Virtuti Militari 35px|left|Order Virtuti Militari
Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari
Pułk w okresie pokoju thumb Po zakończeniu działań wojennych 6 pułk piechoty Legionów obsadził odcinek polsko – litewskiej linii demarkacyjnej. W 1921 roku miastem garnizonowym pułku była Lida. Rok później przeniesiono go do Grodna. W 1923 roku pułk stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr III w garnizonie Wilno. Kadra batalionu zapasowego stacjonowała w Płocku. Warunki zakwaterowania w Wilnie były dobre. Z uwagi na brak strzelnicy występowały trudności z wyszkoleniem pułku. Dopiero zbudowana od podstaw strzelnica w Laskówce rozwiązała problem.
Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 6 pułk piechoty zaliczony został do typu II pułków piechoty (tzw. wzmocnionych). W każdym roku otrzymywał około 845 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 68 oficerów oraz 1900 podoficerów i szeregowców. Na czas wojny przewidywany był do pierwszego rzutu mobilizacyjnego. W okresie zimowym posiadał dwa bataliony starszego rocznika i batalion szkolny, w okresie letnim zaś trzy bataliony strzeleckie. Jego stany były wyższe od pułku „normalnego” (typ I) o ok. 400-700 żołnierzy.
Wojskowy Klub Sportowy 6 pp mały|Stadion WKS 6 ppLeg w 1926 r.W pułku duży nacisk kładziono na sport. Przy jednostce powstał Wojskowy Klub Sportowy. W 1933 r. po połączeniu klubu z WKS 1 ppLeg Wilno utworzono Śmigłego Wilno. W jednostce przy ul. Kościuszki na Antokolu żołnierze wybudowali stadion piłkarski, uroczyście otwarty w 1925 r. przez marszałka Józefa Piłsudskiego. Na początku spotkania zrzucono z samolotu piłkę, którą marszałek kopnął w stronę Stefana Śliwy, kapitana drużyny WKS Pogoń. Następnie rozegrano mecz pomiędzy Towarzystwem Sportowym Wilia a WKS Pogoń (1ː1). Przy stadionie znajdowała się skocznia narciarska wybudowana w 1924 r. Zawodnikiem sekcji lekkoatletycznej klubu był medalista Mistrzostw Polski Władysław Dobrowolski.
Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939:StanowiskoStopień, imię i nazwiskoDowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalnedowódca pułkupłk Stanisław EngelI zastępca dowódcy pułkuppłk Jan Wiktor Pawlikadiutantkpt. Antoni Paweł Ślezakstarszy lekarzmjr dr Józef Bułatmłodszy lekarzvacatoficer placuII zastępca dowódcy pułku (kwatermistrz)mjr Leopold Władysław Jaxaoficer mobilizacyjnykpt. adm. (piech.) Stanisław I Ziembazastępca oficera mobilizacyjnegokpt. adm. (piech.) Stanisław II Konkieloficer administracyjno-materiałowykpt. adm. (piech.) Tomasz Baranowskioficer gospodarczypor. int.Stefan Życkioficer żywnościowypor. Józef Rendalskioficer taborowykpt. tab. Alfons Bobkiewiczkapelmistrzvacatdowódca plutonu łącznościpor. Jan Siedleckidowódca plutonu pionierówpor. Władysław Szemietodowódca plutonu artylerii piechotypor. art. Stefan Jerzy Jasiewiczdowódca plutonu przeciwpancernegopor. Bogusław Szafranowskidowódca oddziału zwiadupor. Tomasz JaworskiI bataliondowódcamjr Władysław Zarzyckidowódca 1 kompaniikpt. Kazimierz Millerdowódca plutonupor. Jerzy Klemens Niemcewiczdowódca plutonuppor. Anatol Worógdowódca 2 kompaniipor. Władysław Pastuszkodowódca plutonupor. Napoleon Oświecińskidowódca plutonuppor. Stanisław Kolasińskidowódca 3 kompaniikpt. Ludwik Ziobrowskidowódca plutonupor. Ludwik Kordasdowódca plutonuchor. Stanisław Telegadowódca 1 kompanii kmpor. kontr. Hamid Bek Mechmed Zadedowódca plutonuchor. Władysław CieślaII bataliondowódcamjr Józef Kazimierz Sokoldowódca 4 kompaniikpt. Stefan Słomczyńskidowódca plutonuppor. Zygmunt Zalewskidowódca 5 kompaniipor. Józef Marcin Marcinkiewiczdowódca plutonuppor. Stanisław Henryk Buczekdowódca 6 kompaniipor. Izydor Dowgiałłodowódca plutonuppor. Roman Olechnowiczdowódca 2 kompanii kmkpt. Tadeusz Władysław Berekdowódca plutonupor. Wilhelm Tupikowskidowódca plutonuTadeusz Stanisław ChodańIII bataliondowódcappłk dypl. Adam II Przybylskidowódca 7 kompaniipor. Aleksander Franciszek Rolewskidowódca plutonuppor. Walter Brunon Szczepańskidowódca plutonuppor. Anatol Tarnowieckidowódca 8 kompaniipor. Wiktor Stasiłowiczdowódca plutonupor. Józef Błażewiczdowódca plutonuppor. Andrzej Jan Zielińskidowódca 9 kompaniikpt. Henryk Tomasz Piaszczyńskidowódca plutonuppor. Henryk Wiktor Arcimowiczdowódca plutonuppor. Tadeusz Jerzy Truszkowskidowódca 3 kompanii kmpor. Tadeusz Westwalewiczdowódca plutonupor. Michał Schmaldowódca plutonuppor.Zygmunt Stanisław Miszczykna kursiepor. Antoni Drwińskina kursieppor. Wincenty Tadeusz Pisarski6 obwód przysposobienia wojskowego „Wilno”kmdt obwodowy PWkpt. adm. (piech.) Edward Downarowiczkmdt powiatowy PW Wilno-Trokikpt. piech. Jan Żmudziński
6 pp Leg. w kampanii wrześniowej Mobilizacja 24 sierpnia 1939 o godz. 4.00 w 6 pułku piechoty Legionów w Wilnie została ogłoszona mobilizacja alarmowa w grupie żółtej. Mobilizację 6 pp Leg. do etatów wojennych przeprowadzono w czasie od A+24, do A+42. Jednocześnie w tej samej grupie zmobilizowano:
kompani kolarzy nr 31 w czasie A+42, kompanię asystencyjną nr 203 w czasie A+48, kolumnę taborową nr 303 w czasie A+54.
W grupie brązowej20 w czasie G+30 zmobilizowano kompanię karabinów maszynowych przeciwlotniczych typ B nr 33.
W ramach I rzutu mobilizacji powszechnej w terminie do 3 września zmobilizowano:
dowództwo i komplet pododdziałów pułkowych 205 pułku piechoty, batalion marszowy typ specjalny nr 3, uzupełnienie marszowe kompanii kolarzy nr 31.
Mobilizację I batalionu prowadzono w koszarach pułku, II batalionu w Szkole technicznej przy ul. Holendernia, III batalionu w bursie Towarzystwa „Przyszłość” przy ul. Kopanica, a kompanię przeciwpancerną w szkole powszechnej przy ul. Zarzecze. Potrzebne wyposażenie i broń przewieziono z koszar i magazynów dla oddziałów i pododdziałów samochodami ciężarowymi. Stawiennictwo rezerwistów było wzorowe. Problemem była niska jakość koni z mobilizacji i zbyt mała ilość regulaminowych wozów taborowych, gdyż do poboru dostawiono jednokonne wózki chłopskie. Ze względu na mały udźwig, tych wózków, wydłużyło to długość kolumn taborowych i zwiększyło znacznie ilość woźniców. Większość koni należało podkuć, a część wozów taborowych naprawić. Od 26 sierpnia podjęto prace naprawcze ze sprzętem taborowym, dokonano wyrównania stanów w pododdziałach żołnierzy starszego rocznika, żołnierzy młodszego rocznika i żołnierzy rezerwy. 27 sierpnia o godz. 9.30 odbył się przegląd pułku przez dowódcę 1 Dywizji Piechoty Legionów gen. bryg. Wincentego Kowalskiego, msza św. i przemarsz ulicami Wilna. 28 sierpnia wydano karabiny ppanc. wz. 35, z batalionami II i III prowadzono szkolenie taktyczne na Placu Ćwiczeń „Równe Pole”. Pułk odpoczywał, dowódcy przebywali na odprawach. 29 sierpnia o godz. 15.00 dowództwo 6 pp Leg. rozpoczęło załadunek do transportów kolejowych, następnie I batalion na dworcu towarowym w Wilnie przy ul. Ponarskiej. Następnie poprzez Grodno, Białystok, Łapy transporty dotarły do Ostrowi Mazowieckiej. W międzyczasie prowadzono dalsze czynności szkoleniowe, naprawiano sprzęt taborowy, bito znaki tożsamości. 31 sierpnia przed południem odjechał II batalion, a o godz. 12.30 kompania ppanc. i reszta pododdziałów pułkowych, a o godz. 17.48 jako ostatni III batalion.
Działania bojowe W kampanii wrześniowej 6 pp Leg. walczył w składzie macierzystej 1 DP Leg., która weszła w skład Grupy Operacyjnej „Wyszków”. 1 września pułk wraz z większością 1 DP Leg. rozlokował się w lasach na zachód od Broku, oczekiwano na ostatnie transporty kolejowe wiozące jeszcze oddziały pułku. O świcie 6 pp Leg. bez III batalionu i części pododdziałów pułkowych znajdował się w rejonie koncentracji dywizji. O godz. 5.10 w rejonie Czyżewa III batalion był bombardowany w transporcie, nie poniósł strat, ale uszkodzono tory. III batalion i kompania ppanc. 6 pp Leg. wyładowane zostały w Małkini i dołączyły do pułku. Pomiędzy godz. 10.00 a 13.00 pułk maszerował w kierunku Ostrowi Mazowieckiej. Po czym do wieczora odpoczywał. Następnie podjęto marsz nocny 1/2 września, o świcie przeszedł przez Ostrów Mazowiecką i doszedł do rejonu Nagoszewo, Wiśniewo, Osuchów. Podczas dojścia do Osuchowa obsługa 3 kompanii ckm zestrzeliła jeden z atakujących III batalion samolotów Dornier. 3 września GO „Wyszków” weszła w skład Armii „Modlin”.
Walki nad Narwią i Bugiem