Anna de Foix (ur. około 1484 w Foix, zm. 26 lipca 1506 w Budzie) – hrabianka de Candale, królowa Węgier, Czech i Chorwacji od 1502 r. jako trzecia żona Władysława II Jagiellończyka.
Była córką Gastona II de Foix, hrabiego de Candale i Katarzyny de Foix (córki Gastona IV de Foix). Była spokrewniona z panującą we Francji dynastią Walezjuszów (siostrzenica jej matki, Anna Bretońska była żoną Ludwika XII). Jej ślub z ponad dwadzieścia lat starszym królem czeskim i węgierskim miał przypieczętować sojusz polityczny Jagiellonów z francuskim królem Ludwikiem XII. Sojusz zawiązano przeciw Habsburgom, rozprzestrzeniającym się w środkowej Europie, i ekspansji tureckiej na zachód. Władysław nie szukał córki króla jakiegoś potężnego kraju - wystarczyła mu młoda księżniczka spokrewniona z jakąś wielką dynastią panującą, która byłaby zdolna urodzić potomka.
Królowa mały|left|alt=Między konwncjonalnie przedstawionymi wzgórzami barwny orszak konny średniowiecznego dwory z trąbami i proporcami z królową w centrum|Anna z Foix i jej konna eskorta – średniowieczna miniatura wg manuskryptu , głównego herolda królowej Węgier i Czech. Ślub per procura został zawarty 23 marca 1502 roku na zamku w Blois. Pół roku później Anna wyruszyła w podróż do nowej ojczyzny. Droga wiodła przez m.in. Wenecję, gdzie pobyt przyszłej królowej został uświetniony regatami gondoli na Canale Grande – młoda księżniczka była w centrum polityki europejskiej. Osiemnastoletnia Anna przybyła na Węgry najprawdopodobniej 26 września tego samego roku. 29 września 1502 roku została koronowana na królową Węgier w katedrze miasta Székesfehérvár, tradycyjnego miejsca koronacji i pochówku władców Węgier. Nigdy nie została koronowana na królową Czech i nigdy nie przekroczyła granic Czech, ponieważ jako katoliczce czescy husyci zakazali jej wstępu do czeskich zamków. 6 października 1502 roku w Budzie poślubiła Władysława II Jagiellończyka (była jego trzecią i ostatnią żoną).
23 lipca 1503 urodziło się pierwsze dziecko pary – córka Anna Jagiellonka. Pomogło to rozluźnić napięte stosunki z cesarzem rzymskim Maksymilianem I, który zaoferował Władysławowi małżeństwo jego małej córeczki z którymś ze swoich wnuków (potem ustalono, że będzie nim Ferdynand I Habsburg).
1 lipca 1506 roku Anna urodziła syna – Ludwika II. Poród był przedwczesny, ale dziecko udało się uratować. Królowa zmarła niedługo potem – 26 lipca – w wyniku gorączki połogowej.
Genealogia Wśród przodków królowej byli m.in.: w 14. pokoleniu wstecz: Ryksa śląska, księżniczka polska i cesarzowa hiszpańska z dynastii Piastów w 11. pokoleniu: Andrzej II, król Węgier; w 11. pokoleniu: Baldwin V z Hainaut, hrabia Hainaut i Flandrii; w 10. pokoleniu: Edward I Plantagenet, król Anglii; w 9. pokoleniu: Floris IV, hrabia Holandii; w 7. pokoleniu: Filip III Śmiały, król Francji; w 7. pokoleniu: Ludwik de Bourbon, książę Burbonii, hrabia Clermont i La Marche; prapraprapradziadkowie (6. pokolenie wstecz) , 2. hrabia Suffolk, i (ok. 1376–1419) prapradziadek (4. pokolenie wstecz) Karol III Szlachetny, król Nawarry; prapradziadek (4. pokolenie wstecz) Ferdynand I Sprawiedliwy, król Aragonii, Sycylii i Sardynii i Korsyki.
Jean I de Foix-Candalleur. ok. 1415 r. zm. ok. 1490 r. Małgorzata de la Poleur. przed 1421 zm. 1485 Gaston IV de Foix-Graillyur. 1422 r. zm. 1472 Eleonora I Aragońskaur. 1425 r. zm. 1479 r. Gaston II de Foix-Candalezm. 1500 Katarzyna de Foixur. po 1460 r. zm. przed 1494 r.
Władysław II Jagiellończykur. 1 III 1456 zm. 13 III 1516 OO 6 X 1502 Anna de Foix-Candalle ur. 1484 zm. 1506 Anna Jagiellonka ur. 23 VII 1503 zm. 27 I 1547 Ludwik II Jagiellończyk ur. 1 VII 1506 zm. 29 VII 1526
Przypisy
Bibliografia Duczmal M., Jagiellonowie. Leksykon biograficzny, Poznań-Kraków 1996, , s. 69-78.
Anna de Foix-Candale Anna de Foix-Candale Kategoria:Węgierskie królowe Kategoria:Urodzeni w 1484 Kategoria:Zmarli w 1506