Pałac Mniszchów – zabytkowy pałac znajdujący się przy ulicy Senatorskiej 38/40 w Warszawie, w dzielnicy Śródmieście. Siedziba Ambasady Belgii.
Historia 1714–1939 Teren, na którym wznosi się pałac w 1714 zakupił marszałek wielki koronny Józef Wandalin Mniszech. W następnym roku przystąpiono do budowy pałacu. Robotami kierował Burkhard Christoph Münnich. Był on zapewne projektodawcą późnobarokowej rezydencji, składającej się z korpusu głównego i dwóch prostopadłych skrzydeł bocznych, ujmujących wielki dziedziniec honorowy. W pracach we wnętrzach prawdopodobnie uczestniczył Karol Bay.
Przed 1762 pałac przebudowano według projektu Pierre’a Ricauda de Tirregaille'a. thumb|left|Obraz Canaletto, ok. 1780 Około 1780 Canaletto uwiecznił go na swoim obrazie, skąd można czerpać wiedzę o jego ówczesnym wyglądzie.
14 maja 1790 w ogrodzie pałacu Mniszchów miał miejsce jeden z pierwszych w Polsce lotów balonowych, w którym wzięli udział Jean-Pierre Blanchard, pionier baloniarstwa, pisarz i podróżnik Jan Potocki oraz turecki sługa Potockiego, Ibrahim.
W 1805 miał miejsce pożar pałacu. Po pożarze zakupił go Friedrich Wilhelm Mosqua, urzędnik pruski. Budynek został odnowiony w stylu klasycystycznym (projekt opracował Fryderyk Albert Lessel). Urządzono w nim salę koncertową. W pałacu mieściło się też Towarzystwo Muzyczne „Harmonia”, założone przez mieszkającego tu Ernesta Teodora Amadeusza Hoffmanna.
W 1829 właścicielem pałacu był Piotr Steinkeller. Na jego koszt dokonano gruntownej przebudowy budynku w stylu klasycystycznym, według projektu Adolfa Schucha z przeznaczeniem na siedzibę Warszawskiej Resursy Kupieckiej. Od 1839 był własnością hipoteczną Resursy. Przed 1914 dawny dziedziniec pałacowy nazywany był placem Resursy. Do 1939 w budynku odbywały się w zebrania, loterie, odczyty, bale i jubileusze.
1939–1944 – Szpital Maltański
thumb|left We wrześniu 1939 w pałacu utworzono Szpital Maltański, będący jedyną filią Szpitala Ujazdowskiego. Placówka działała w tym miejscu w czasie okupacji niemieckiej (1939–1944) i powstania warszawskiego (1944). Ranni zostali ewakuowani 14 sierpnia. Ewakuację organizowali: szef sanitarny AK – płk dr Leon Strehl „Feliks” i lekarz naczelny szpitala, kpt dr Jerzy Dreyza.
We wrześniu gmach został spalony przez Niemców.
Współcześnie na frontowej ścianie budynku znajduje się tablica pamiątkowa. Uroczystość wmurowania tablicy odbyła się w dniu 50. rocznicy założenia Szpitala (7 września 1989), w obecności ambasadora Belgii, barona Thierry de Gruben, członków rodziny księcia Janusza Radziwiłła i osób, które w czasie wojny należały do personelu szpitala.
Okres powojenny Po wojnie, w 1962, pałac odbudowano według projektu Mieczysława Kuzmy na siedzibę Ambasady Belgii.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Pałac na portalu warszawa1939.pl Jerzy Stanisław Majewski, wideo: Anna Czuba, Pałac Mniszchów: wspaniała rezydencja za szpalerem bóstw; Jerzy S. Majewski opowiada historię Pałacu Mniszchów przy Senatorskiej (cz.1–3 na: warszawa.wyborcza.pl, 8 lutego 2015
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie) Mniszchów Kategoria:Zamki i pałace Mniszchów herbu własnego