thumb|200px|Ilustracja Alexandra Zicka (1886) thumb|200px|Ilustracja Otto Kubela (1930) Królewna Śnieżka (niem. Schneewittchen) – ludowa baśń niemiecka. Po raz pierwszy spisana i opublikowana przez braci Grimm w zbiorze Baśni w 1812 roku (tom 1, nr 53).

Treść Na życie pięknej królewny dybie zła macocha-czarownica, zazdrosna o jej urodę. Początkowo każe ją zabić myśliwemu, a na dowód wykonania rozkazu pokazać jej serce. Myśliwy lituje się nad dziewczyną i zostawia ją w lesie, dostarczając na zamek serce zająca. Śnieżka znajduje w lesie domek, należący do krasnoludków i zamieszkuje z nimi. Zła macocha dowiaduje się, że Śnieżka żyje i, zmieniając postać, trzy razy usiłuje ją zabić. Za pierwszym razem ofiarowuje dziewczynie gorset (lub pas), którym próbuje ją udusić, za drugim daje jej zatruty grzebień. Dwukrotnie przybycie krasnoludków ratuje królewnę, jednak za trzecim razem Śnieżka zjada połowę zatrutego jabłka. Zrozpaczone krasnoludki, myśląc, że nie żyje, układają ją w szklanej trumnie. Przejeżdżający nieopodal książę, zachwycony urodą dziewczyny, błaga, by krasnoludki podarowały mu ciało Śnieżki. Podczas poruszenia trumny Śnieżce wypada z ust zatruty kawałek jabłka i budzi się ona do życia. Książę natychmiast się jej oświadcza. Zła macocha zostaje zaproszona na ich wesele, gdzie przerażona przekonuje się, że młoda królowa jest jej pasierbicą. Za próby zabójstwa zostaje skazana na tańczenie w rozżarzonych, żelaznych butach, dopóki nie padnie martwa.

Różne wersje W pierwszej wersji wydanej przez Grimmów czarnym charakterem była zazdrosna biologiczna matka Śnieżki. Większość naukowców i badaczy uważa, że zmiana w późniejszych wersjach na macochę miała służyć stonowaniu tej historii.

U Grimmów dowodem na śmierć Śnieżki, który ma przynieść myśliwy, są płuca i wątroba, zastąpione przez litościwego mężczyznę wnętrznościami dzika. W części ekranizacji, a także w niektórych tłumaczeniach, płuca i wątroba zostały zastąpione sercem, a dzik zającem.

Często spotykane jest też nieco odmienne zakończenie, spopularyzowane przez animowany film produkcji Walta Disneya, w którym Śnieżkę ożywia pocałunek księcia – prawdopodobnie wzorowane na Śpiącej królewnie.

Imiona krasnoludków W baśni Braci Grimm nie pojawiają się imiona krasnoludkówJakub i Wilhem Grimm, Baśnie dla dzieci i domu, wyd. Media Rodzina, Poznań 2010, s. 272–282., są one wymyślone przez wytwórnię Disneya, a są one następujące: Mędrek Gburek Apsik Wesołek Śpioszek Gapcio Nieśmiałek

Nawiązania w kulturze Filmy i seriale Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków – amerykański film animowany z 1937 roku Festiwal bajek – amerykański serial animowany z lat 1972–1973 (odc. 19) Baśnie braci Grimm – japoński serial animowany z lat 1987–1988 (Królewna Śnieżka, odcinki 10–13, seria 1) Królewna Śnieżka – amerykański film animowany z 1990 roku Kot w butach – japoński serial animowany z 1992 roku (Królewna Śnieżka, odcinek 3, seria 1) Królewna Śnieżka – niemiecko-czechosłowacki film z 1992 roku Królewna Śnieżka – japoński serial animowany z 1994 roku Skarbczyk najpiękniejszych bajek (Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków – odcinek 8) – japoński serial animowany z 1995 roku Śnieżka dla dorosłych – amerykański film telewizyjny z 1997 roku Baśnie Braci Grimm: Simsala Grimm (Królewna Śnieżka – odcinek 21, seria 2) – niemiecki serial animowany z 1999 roku Królewna Śnieżka – amerykański film telewizyjny z 2001 roku Królewna Śnieżka – amerykański film z 2009 roku Królewna Śnieżka – amerykański film z 2012 roku Królewna Śnieżka i Łowca – amerykański film z 2012 roku Śnieżka – hiszpański film z 2012 roku Dawno, dawno temu – serial telewizyjny z lat 2011–2018 przedstawiający kolejne adaptacje baśniowych opowieści, gdzie na główny plan wysunięto wątek Śnieżki i Księcia.

Śnieżka – amerykański film z 2025 roku; remake filmu z 1937 roku

Inne dzieła Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków – balet z muzyką Bogdana Pawłowskiego Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków – sztuka teatralna Magdaleny Piekorz w Kijowie w 1908 r. w teatrze letnim Chateau-des-Fleurs (Dyrekcja S. Nowikowa) wystawiano bajkę pod tytułem „Śpiąca królewna i siedem karzełków” / wg informacji z „Dziennika Kijowskiego" Wiedźmin 3: Dziki Gon (gra komputerowa) Teledysk do utworu Sonne niemieckiego zespołu Rammstein jest przerobioną wersją baśni.

Galeria Ilustracje do Śnieżki autorstwa Franza Jüttnera, 1905

Przypisy

Bibliografia Jakub i Wilhelm Grimm Baśnie nad baśniami, wyd. Zielona Sowa, 2005.

Kategoria:Twórczość braci Grimm Kategoria:Utwory literackie z 1812