Gaja, Kaja – imię żeńskie, pochodzące od postaci z mitologii greckiej, Ziemi-Matki (gr. – „Ziemia”), lub stanowiące żeński odpowiednik łacińskiego imienia Gajusz (Gaius), należącego do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus, Aulus). Według różnych źródeł Gajusz ma bądź to niewyjaśnione pochodzenieM. Malec (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych t. 2, Kraków 1995, , greckie lub etruskie, bądź to uznawane jest za oznaczające „cieszący (rodziców)”, por. gaudeo – „cieszę się”T. Milewski, Społeczeństwo rzymskie w świetle imiennictwa osobowego, [w:] Filomata nr 143, grudzień 1960 (zob. Gaudenty). Gaja oznaczałaby zatem „ciesząca rodziców”.
Na starożytność imienia Gajusz wskazuje jego pisownia. Tradycyjnie było ono oznaczane skrótem C., co pierwotnie oznaczało g, gdyż litera C pochodziła od greckiej Γ (zaś litera K oznaczała k). Litery te stosowano w ten sposób do roku 312 p.n.e., kiedy cenzor Appiusz Klaudiusz zmienił pisownię, wprowadzając literę G powstałą z przekształcenia C, a literze C nadał wartość k. Oznacza to, że pisownia imienia Gajusz utrwaliła się jeszcze przed reformą, co wskazuje na pochodzenie tego imienia sprzed IV wieku p.n.e..
Odczytanie zapisu Caia jako Kaia, zamiast Gaia, dało początek znanej również w polszczyźnie obocznej formie imienia. Sentencja rzymskiej przysięgi małżeńskiej to: ubi tu, Caius, ibi ego, Caia – „gdzie ty, Gajuszu, tam i ja, Gaja”.
Forma Gaja funkcjonowała także jako zdrobnienie imienia Grażyna.
W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL wykazano 27 258 kobiet o imieniu Kaja nadanym jako imię pierwsze. Forma Gaja zastosowana została rzadziej: 5582 razy. Najczęściej występujące imię żeńskie – Anna, nosi natomiast 1 068 330 kobiet.
Gaja imieniny obchodzi 28 lutego, jako wspomnienie św. Kajusa, wspominanego wspólnie ze św. Pupulem, Cerealem i SerapionemH. Fros, F. Sowa Księga imion i świętych, t. 4, Kraków 2000, szpalta 736/7 10 marca, jako wspomnienie św. Gajusza, wspominanego razem ze św. Aleksandrem z Apamei, 22 kwietnia, jako wspomnienie papieża Kajusa, 27 września, jako wspomnienie św. Kajusa, biskupa Mediolanu, 14 października, jako wspomnienie św. Kajusa z Koryntu.
Odpowiedniki w innych językach łacina – Gaia język angielski – Gaia, Kaia język estoński – Kaja, Kaia język norweski – Kaja język słoweński – Gaja język włoski – Gaia język hebrajski – גאיה
Osoby noszące imię Gaja i Kaja Kaja Danczowska – polska skrzypaczka Kaja Godek – polska aktywistka antyaborcyjna Kaia Iva – estońska polityk Kaja Juvan – słoweńska tenisistka Kaja Kallas – estońska polityk, premier Estonii Kaia Kanepi – estońska tenisistka Grażyna Kuroń, znana także jako Gaja Kuroń – polska opozycjonistka, pierwsza żona Jacka Kuronia, matka Macieja Kuronia Kaja Mirecka-Ploss – pisarka, projektantka mody, działaczka społeczna Kaija Parve – była estońska biathlonistka, reprezentantka ZSRR Kaja Paschalska – polska aktorka Kaya Scodelario – brytyjska aktorka i modelka Kaja Tokarska – polska lekkoatletka, płotkarka Kaja Załęczna – polska piłkarka ręczna Gaja Grzegorzewska – polska pisarka, autorka kryminałów Kaia Gerber – amerykańska modelka
Zobacz też
(952) Caia – planetoida
Przypisy
Kategoria:Żeńskie imiona łacińskie Kategoria:Żeńskie imiona greckie