Donald Frank Cheadle Jr. (ur. 29 listopada 1964 w Kansas City) – amerykański aktor, reżyser i scenarzysta.
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Kansas City w Missouri jako drugie z trojga dzieci Bettye (z domu North), nauczycielki, i Donalda Franka Cheadle Sr., psychologa klinicznego. Dorastał wraz z siostrą Cindy i bratem Colinem. W dzieciństwie jego rodzina przenosiła się z miasta do miasta. W latach 1970–1974 uczęszczał do Hartley Elementary School w Lincoln w stanie Nebraska. W 1982 ukończył East High School w Denver w Kolorado. W 1986 otrzymał licencjat ze sztuk pięknych na wydziale teatralnym California Institute for the Arts (CalArts) w Valencia w Kalifornii. Uczęszczał także do Red Rocks Community College w Lakewood.
Kariera W 1984 zadebiutował przed kamerami jako Anioł w biblijnym filmie krótkometrażowym Trzy dni (3 Days). Rok potem wystąpił jako pracownik „Juicy Burgers” w komedii Akademia ruchu (Moving Violations, 1985) z Jennifer Tilly, Sally Kellerman i Jamesem Keach. Pojawiał się też gościnnie w serialach: Prawnicy z Miasta Aniołów, Posterunek przy Hill Street, Bajer z Bel-Air i Gdzie diabeł mówi dobranoc.
Po występie w dramacie wojennym Johna Irvina Hamburger Hill (1987) i dramacie kryminalnym Dennisa Hoppera Barwy (1988) jako gangster „Rocket”, zbudował swoją karierę w latach 90. grając w dramacie kryminalnym W bagnie Los Angeles (1995) z Denzelem Washingtonem, dramacie historycznym Johna Singletona Rosewood w ogniu (1997) i dramacie Paula Thomasa Andersona Boogie Nights (1997). Jego współpraca z reżyserem Stevenem Soderbergh zaowocowała występami w filmach: Co z oczu, to z serca (1998), Traffic (2000) i Ocean’s Eleven: Ryzykowna gra (2001).
Był nominowany do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę dyrektora hotelu w Rwandzie – Paula Rusesabaginy w dramacie historycznym ludobójstwa Hotel Ruanda (2004). W latach 2012–2016 występował jako Marty Kaan w serialu Showtime Kłamstwa na sprzedaż, a za rolę w 2013 zdobył Złoty Glob.
Grał także w produkcjach Filmowego Uniwersum Marvela: Iron Man 2 (2013), Avengers: Czas Ultrona (2015), Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów (2016), Avengers: Wojna bez granic (2018) i Avengers: Koniec gry (2019). Debiutował jako reżyser biograficznego dramatu muzycznego Miles Davis i ja (Miles Ahead, 2015), gdzie wystąpił jako Miles Davis.
Grał na scenie Joseph Papp Public Theater w spektaklach off-broadwayowskich: komedii szekspirowskiej Cymbelin (1989) jako Arwiragus, syn Cymbelina z Joan Cusack i Jeffreyem Nordlingiem oraz Topdog/Underdog (2001) jako Booth u boku Jeffreya Wright.
Życie prywatne W 1992 związał się z aktorką Bridgid Coulter, z którą w 2020 zawarł związek małżeński. Mają dwie córki: Ayanę Tai (ur. 1995) i Imani (ur. 1997).
Filmografia Filmy 1984: 3 Days (krótkometrażowy) jako Angel 1985: Akademia ruchu jako pracownik „Juicy Burgers” 1986: Punk (krótkometrażowy) 1987: Hamburger Hill jako szeregowy Washburn 1988: Barwy jako Rocket 1992: Roadside Prophets jako menedżer Happy Days 1993: Trąbka Clifforda Browna jako Jack 1993: Człowiek-meteor jako Goldilocks 1995: W bagnie Los Angeles jako Mouse 1995: Rzeczy, które robisz w Denver, będąc martwym jako Rooster 1996: Rebound: The Legend of Earl 'The Goat' Manigault jako Earl Manigault 1997: Boogie Nights jako Buck Swope 1997: Wulkan jako Emmit Reese 1997: Rosewood w ogniu jako Sylvester Carrier 1998: Ludzie rozrywki jako Sammy Davis Jr. 1998: Senator Bulworth jako L.D. 1998: Co z oczu, to z serca jako Maurice 'Snoopy' Miller 1999: Lekcja przed egzekucją jako Grant Wiggins 2000: Misja na Marsa jako Luke Graham 2000: Traffic jako Montel Gordon 2000: Family Man jako Cash 2000: Ocalić Nowy Jork jako por. Jimmy Pierce 2001: Kod dostępu jako agent A.D. Roberts 2001: W głąb siebie jako dr Monroe 2001: Godziny szczytu 2 jako Kenny 2001: Ocean’s Eleven: Ryzykowna gra jako Basher Tarr 2001: Things Behind the Sun jako Chuck 2002: The Hire: Ticker jako pasażer 2002: Ostry dyżur jako Paul Nathan 2003: Odmienne stany moralności jako pan Pearl 2004: Po zachodzie słońca jako Kingpin 2004: Miasto gniewu jako Graham 2004: Zabić prezydenta jako Bonny Simmons 2004: Hotel Ruanda jako Paul Rusesabagina 2004: Ocean’s Twelve: Dogrywka jako Basher Tarr 2005: Tishomingo Blues jako Robert Taylor 2006: The Other Side of Simple 2006: The Dog Problem jako dr Nourmand 2007: Ocean’s Thirteen jako Basher Tarr 2009: Brooklyn’s Finest jako Tango 2009: Hotel dla psów jako Bernie 2010: Iron Man 2 jako James Rhodes/War Machine 2012: Lot jako Hugh Lang 2013: Iron Man 3 jako James Rhodes/Iron Patriot 2015: Avengers: Czas Ultrona jako James Rhodes/War Machine 2015: Miles Davis i ja jako Miles Davis 2016: Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów jako James Rhodes/War Machine 2018: Avengers: Wojna bez granic jako James Rhodes/War Machine 2019: Kapitan Marvel jako James Rhodes 2019: Avengers: Koniec gry jako James Rhodes/War Machine 2021: Falcon i Zimowy Żołnierz jako James Rhodes/War Machine 2021: Kosmiczny mecz: Nowa era jako AI-G Rhythm
Seriale 1986: Sława (Fame) jako Henry Lee 1986: Partnerzy (Sidekicks) jako przywódca gangu 1986: Prawnicy z Miasta Aniołów jako Julian Tatoon 1987: Posterunek przy Hill Street jako Darius Milton 1987: The Bronx Zoo jako Carver 1988: Night Court jako Jack 1990: China Beach jako Angel 1990: Bajer z Bel-Air jako Ice Tray 1992–1993: Hangin’ with Mr. Cooper jako Bennie 1993–1995: Gdzie diabeł mówi dobranoc jako prokurator okręgowy John Littleton 1995: Mad TV jako Perry 2000: Simpsonowie jako Brother Faith (głos) 2001: The Bernie Mac Show jako Kuzyn D 2018: Kacze opowieści jako Kaczor Donald z modulatorem głosu (głos)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w serialu komediowym lub musicalu Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy Kategoria:Amerykańscy działacze na rzecz LGBT Kategoria:Ludzie urodzeni w Kansas City (Missouri) Kategoria:Urodzeni w 1964