Szczupliny – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Rybno.

Wieś położona jest nad jeziorem Rumian w pobliżu związanego z nim Welskiego Parku Krajobrazowego.

Miejscowość powstała ok. 1320 roku, przez nadanie 80 włók ziemi Janowi ze Szczuplin (przez Lutera z Brunszwiku). W 1921 roku stacjonowała tu placówka 13 batalionu celnego.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego.

Niedaleko ujścia rzeki Wel do jeziora Rumian wznosił się gródek obronny. Prawdopodobnie został on zniszczony w czasie II powstania pruskiego podczas najazdu Jaćwięgów pod wodzą Skomanda. Wzgórze po dawnym gródku najokazalej prezentuje się od strony południowej i wschodniej, gdzie jego wysokość dochodzi do 10 m wysokościhttp://grodziska.eu (zakładki:Grodziska→Ziemia Sasinów).

W Szczuplinach znajdują się ruiny kościoła ewangelickiego pod wezwaniem św. Barbary. Murowaną świątynię wzniesiono około 1400 roku na wzgórzu nad jeziorem Rumian. Po reformacji została przejęta przez protestantów. W 1830 roku przeprowadzono jej generalny remont, nadbudowano wieżę i otoczono teren kamiennym murem. W okresie II Rzeczypospolitej miejscowa parafia należała do superintendentury działdowskiej Ewangelickiego Kościoła Unijnego w Polsce. Według zestawienia opublikowanego przez Stefana Grelewskiego w 1937 roku liczyła 180 wiernychStefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 333.. Kościół rozebrano około 1970 roku, pozostawiając fragment murowanej wieży z przyporą. Organy i dwa dzwony przeniesiono do kościoła katolickiego w Koszelewach.

Przy ruinach świątyni zachowały się pozostałości cmentarza ewangelickiego, datowanego na drugą połowę XIX wieku, z fragmentami betonowych obramień grobów. Kościół i cmentarz przykościelny objęto wpisem do rejestru zabytków nr 706/67 z 30 października 1967 roku, s. 24.. W miejscowości odnotowano również drugi cmentarz ewangelicki, datowany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa na XX wiek i ujęty w ewidencji zabytków.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Celnej „Szczupliny” a następnie placówka Straży Granicznej I linii „Szczupliny”.

Przypisy

Linki zewnętrzne historia wsi

Kategoria:Szczupliny