Metropolia warszawska – jedna z 14 metropolii obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim powstała w 1818.
Diecezje wchodzące w skład metropolii thumb|Metropolie i diecezje łacińskie w Polsce. Diecezje metropolii warszawskiej oznaczono numerami: 36, 37 i 38 Archidiecezja warszawska obejmująca 25 dekanatów, w tym 11 warszawskich (staromiejski, bielański, jelonkowski, mokotowski, ochocki, śródmiejski, ursuski, ursynowski, wilanowski, wolski, żoliborski) i 14 pozawarszawskich (błoński, brwinowski, czerski, grodziski, grójecki, kampinoski, konstanciński, lasecki, mogielnicki, piaseczyński, pruszkowski, raszyński, tarczyński, warecki), Diecezja warszawsko-praska obejmująca 20 dekanatów, w tym 6 warszawskich (aniński, bródnowski, grochowski, praski, tarchomiński, rembertowski) i 14 pozawarszawskich (jadowski, legionowski, miński - Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, miński - św. Antoniego z Padwy, nowodworski, otwocki, otwocki - Kresy, radzymiński, siennicki, stanisławowski, sulejówecki, tłuszczański, wołomiński i zielonkowski), Diecezja płocka obejmująca 26 dekanatów (bielski, bodzanowski, ciechanowski wschodni, ciechanowski zachodni, dobrzyński n. Drwęcą, dobrzyński n. Wisłą, dzierzgowski, gąbiński, gostyniński, makowski, mławski wschodni, mławski zachodni, nasielski, płocki wschodni, płocki zachodni, płoński południowy, płoński północny, przasnyski, pułtuski, raciąski, rypiński, serocki, sierpecki, strzegowski, tłuchowski, wyszogrodzki, zakroczymski, żuromiński).
Biskupi metropolii Biskupi diecezjalni
Metropolita: ks. abp Adrian Galbas SAC (od 2024) (Warszawa) Sufragan: ks. bp Romuald Kamiński (od 2017) (Praga) Sufragan: ks. bp Szymon Stułkowski (od 2022) (Płock)
Biskupi pomocniczy ks. bp Piotr Jarecki (od 1994) (Warszawa) ks. bp Rafał Markowski (od 2013) (Warszawa) ks. bp Michał Janocha (od 2015) (Warszawa) ks. bp Jacek Grzybowski (od 2020) (Praga) ks. bp Tomasz Sztajerwald (od 2024) (Praga) ks. bp Mirosław Milewski (od 2016) (Płock)
Biskupi seniorzy ks. bp Roman Marcinkowski (od 2017) (Płock) ks. bp Piotr Libera (od 2022) (Płock) ks. kard. Kazimierz Nycz (od 2024) (Warszawa)
Biskupi rezydenci ks. bp Marek Marczak (od 2024) (Warszawa)
Główne świątynie metropolii Bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela w Warszawie Bazylika katedralna św. Michała Archanioła i św. Floriana Męczennika w Warszawie Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Płocku
Historia Lata 1818-1880 Powstała w 1818. W jej skład weszły:
archidiecezja warszawska diecezja płocka diecezja kujawsko-kaliska diecezja lubelska diecezja augustowska diecezja sandomierska diecezja kielecka diecezja janowska diecezja krakowska
W 1867 decyzją cara została skasowana diecezja janowska a jej terytorium włączono do diecezji lubelskiej. W 1880 diecezję krakowską podporządkowano bezpośrednio Stolicy Apostolskiej.
Lata 1880-1925 W 1882 przywrócono zlikwidowaną w 1818 diecezję kielecką. W 1917 przywrócona została diecezja janowska.
Podział administracyjny metropolii z 1918: archidiecezja warszawska diecezja płocka diecezja kujawsko-kaliska diecezja lubelska diecezja augustowska diecezja sandomierska diecezja kielecka diecezja janowska
Lata 1925-1945 W wyniku konkordatu z 1925 diecezję kujawsko-kaliską przemianowano na włocławską i podporządkowano metropolii gnieźnieńskiej. Od 1924 stolicę diecezję janowskiej przeniesiono do Siedlec, zmieniając jej nazwę na diecezję siedlecką.
Podział administracyjny metropolii z tych lat:
archidiecezja warszawska diecezja lubelska diecezja łódzka diecezja płocka diecezja siedlecka diecezja sandomierska
Lata 1945-1972 W 1946 archidiecezje gnieźnieńską i warszawską złączono unią personalną.
Podział administracyjny z tych lat:
archidiecezja warszawska (w unii personalnej z archidiecezją gnieźnieńską) diecezja lubelska diecezja łódzka diecezja płocka diecezja sandomierska diecezja siedlecka
Lata 1972-1992 W 1972 w granicach metropolii znalazła się przywrócona diecezja warmińska. W 1981 diecezję sandomierską przemianowano na sandomiersko-radomską wobec przeniesienia jej stolicy z Sandomierza do Radomia.
Podział administracyjny metropolii:
archidiecezja warszawska (w latach 1946-1992 w unii personalnej z archidiecezją gnieźnieńską) diecezja lubelska diecezja łódzka diecezja płocka diecezja sandomiersko-radomska (od 1981 w miejsce sandomierskiej) diecezja siedlecka diecezja warmińska
Lata 1992-2004 W wyniku zmian terytorialnych z 1992 podział metropolii przedstawiał się następująco::
archidiecezja warszawska diecezja płocka diecezja warszawsko-praska diecezja łowicka
Utworzone zostały nowe diecezje na warszawskiej Pradze i w Łowiczu. Diecezje siedlecką, sandomierską i lubelską (od 1992 archidiecezję) podporządkowano nowo utworzonej metropolii lubelskiej. W 2004 diecezja łowicka znalazła się w nowo utworzonej metropolii łódzkiej.
Patron Święty Andrzej Bobola
Zobacz też Biskupi warszawscy Biskupi warszawsko-prascy Biskupi płoccy Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
Przypisy
Bibliografia Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965-1999. Słownik biograficzny, Warszawa 2000.
* Kategoria:Katolicyzm w Warszawie