Tom i Jerry (ang. Tom & Jerry) – amerykański kinowy serial animowany stworzony przez Williama Hannę i Josepha Barberę opowiadający o konflikcie kota imieniem Tom i myszy imieniem Jerry. Większość odcinków przedstawia próby schwytania Jerry’ego przez Toma.
Bohaterowie Główni Tom – szaroniebieski, zarozumiały kot. Wszelkimi sposobami chce złapać Jerry’ego. Mimo że stara się ze wszystkich sił, rzadko mu się to udaje (i jedynie na krótki czas). Zawsze, gdy próbuje go złapać, wpada w problemy, lecz w ogóle się tym nie przejmuje. Czasami jednoczy siły z Jerrym, gdy im obu grozi niebezpieczeństwo. Czasami również – w wyniku wyrzutów sumienia – stara się go wyciągnąć z kłopotów. Z wyjątkiem ciągłych gonitw za Jerrym lubi spać, jeść i podrywać ładne kotki. Jerry – mysz, która życie spędza na uciekaniu przed Tomem. Prawie zawsze udaje mu się uciec do dziury, a nigdy nie przydarza mu się nic złego. W każdym odcinku udaje mu się zrobić Tomowi na złość.
Historia Era Hanny i Barbery (1940–1958) Produkcja pochodzi z wytwórni Metro-Goldwyn-Mayer i została wymyślona przez dwóch twórców: William Hanna i Joseph Barbera. Po odrzuceniu pomysłu na film o psie i lisie stworzyli postacie kota i myszy. Pierwszy odcinek nosił tytuł Eksmisja i miał premierę 10 lutego 1940 Tom miał mieć na imię Jasper i miał być wyliniały, a z kolei Jerry miał nosić imię Jinx, miał być chudszy i nie tak sympatyczny jak potem. Krótkometrażowe filmy zostały docenione przez Akademię Filmową. W roku 1958 twórcy rozwiązali umowę z MGM.
Era Gene Deitch (1961–1962) W roku 1961 MGM podjął decyzję o nakręceniu nowych odcinków Toma i Jerry’ego. Tym razem reżyserem animacji był Gene Deitch, a producentem . Animacja i muzyka była podobna do niektórych seriali animowanych z krajów byłego Bloku Wschodniego. Doszła też nowa postać, czyli Clint Clobber, gruby właściciel Toma. Przez dwa lata nakręcono 13 nowych filmów z bohaterami.
Era Chucka Jonesa (1963−1967) Po wygaśnięciu kontraktu wytwórnia zwróciła się do amerykańskiego reżysera Chucka Jonesa, który pracował w Warner Bros. Był znany z takich kreskówek jak np. Struś Pędziwiatr i umieszczanego weń czarnego humoru. Jones posiadał też własne studio animacji, , ze swoim partnerem . Razem zrobili 34 odcinki, które nie cieszyły się taką popularnością jak produkcje Hanny i Barbery.
Odcinek specjalny (2001, 2005) Ostatnie zrealizowane odcinki kreskówki zostały wyreżyserowane głównie przez jednego z dawnych twórców – Josepha Barberę (William Hanna zmarł w 2001 roku, w wieku 90 lat). Grafika była typowa dla współczesnych seriali animowanych.
Wersja polska Wersja Canal+ Wersja polska: na zlecenie Canal+ – Master Film Dźwięk: Dorota Błaszczak Wystąpili: Zbigniew Suszyński – Tom Krystyna Kozanecka – Jerry Teresa Lipowska – Mamcia Dwa Buty Stefan Knothe – Spike (odc. 15, 22, 35, 44, 53, 69, 72, 79, 91, 104-105, 109), Butch (odc. 23), konduktor niebiańskiego ekspresu #2 (odc. 42), spiker radiowy (odc. 56, 102), spiker radiowy zachęcający do czytania Życia z Tomem (odc. 79), kot Błyskawica (odc. 108), burmistrz miasta (odc. 124)
Lektor: Włodzimierz Nowakowski
Nagrody Kreskówki, które otrzymały Oscary w kategorii najlepszy krótkometrażowy film animowany: (1943) (1944) (1945) (1946) (1948) (1951) (1952)
Spis odcinków N/oPolski tytułAngielski tytuł SERIA PIERWSZA (William Hanna i Joseph Barbera)001 Eksmisja Puss Gets the Boot002 Przekąska o północy The Midnight Snack003 W wigilijną noc The Night Before Christmas004 Tchórzliwy kot Fraidy Cat005 Kłopoty z psem Dog Trouble006 Kocur i kotka Puss ’n’ Toots007 Kot kręglarz The Bowling Alley Cat008 Pierzasty przyjaciel Fine Feathered Friend009 Koty w opałach Sufferin’ Cats010 Samotna mysz The Lonesome Mouse011 Gry wojenne (tytuł na kasetach VHS: „Porucznik Jerry Myszko”) The Yankee Doodle Mouse012 Kociątko Baby Puss013 Garnitur a la Szczęściarz Sam (tytuł na kasetach VHS: „Kot jazzman”) The Zoot Cat014 Kot milioner The Million Dollar Cat015 Ochroniarz The Bodyguard016 W psiej skórze Puttin’ on the Dog017 Mysie kłopoty Mouse Trouble018 Obiad dla trojga The Mouse Comes to Dinner019 Mysz na Manhattanie Mouse in Manhattan020 Sam na sam (tytuł na kasetach VHS: „Rozgrywka dla dwojga”) Tee for Two021 Kochliwy ptaszek Flirty Birdy022 Prosimy o ciszę Quiet Please!023 Zakochany Tom Springtime for Thomas024 Podrzutek The Milky Waif025 Kto pod kim dołki kopie Trap Happy026 Pieśń miłości (tytuł na kasetach VHS: „Serenada wojownika”) Solid Serenade027 Kocie wędkowanie Cat Fishin’028 Kumpel na pół etatu Part Time Pal029 Koncert na cztery łapki (tytuł na kasetach VHS: „Koci koncert”) The Cat Concerto030 Doktor Jekyll i Mister Mysz (tytuł na kasetach VHS: „Doktor Jekyll i pan Mysz”) Dr. Jekyll and Mr. Mouse031 Uroki morskiej kąpieli Salt Water Tabby032 Mysz w domu A Mouse in the House033 Niewidzialna mysz The Invisible Mouse034 Jak pokrzyżować kotu plany Kitty Foiled035 Zawieszenie broni The Truce Hurts036 Mechaniczny kot Old Rockin’ Chair Tom037 Profesor Tom Professor Tom038 Mysie porządki Mouse Cleaning039 Nakrapiany kocur Polka-Dot Puss040 Mała sierotka The Little Orphan041 Wykluwający się problem Hatch Up Your Troubles042 Niebiański kot Heavenly Puss043 Podwodna mysz The Cat and the Mermouse044 Kochany psiak Love That Pup045 Pamiętnik Jerry’ego Jerry’s Diary046 Kumple od tenisa Tennis Chumps047 Kaczątko Little Quacker048 Sobotni wieczór Saturday Evening Puss049 Tom Teksańczyk Texas Tom050 Jerry i lew Jerry and the Lion051 Niebezpieczne zabawy Safety Second052 Tom i Jerry w Hollywoodzkiej muszli koncertowej Tom and Jerry in the Hollywood Bowl053 Kto wrobił Toma? The Framed Cat054 Koci bilard Cue Ball Cat055 Kot kasanowa Casanova Cat056 Jerry i złota rybka Jerry and the Goldfish057 Kuzyn Jerry’ego Jerry’s Cousin058 Tom śpioch Sleepy-Time Tom059 Trzynastego w piątek His Mouse Friday060 Szczenięca przepierka Slicked-up Pup061 Amnezja Nit-Witty Kitty062 Poobiednia drzemka Cat Napping063 Latający kot The Flying Cat064 Kaczy doktor The Duck Doctor065 Dwaj myszkieterowie The Two Mouseketeers066 Kot uwodziciel Smitten Kitten067 Nieznośne trojaczki Triplet Trouble068 Mały zbieg Little Runaway069 Kto chodzi na smyczy Fit to Be Tied070 Automatyczny kot Push-Button Kitty071 Kot pokładowy Cruise Cat072 Psia buda The Dog House073 Zaginiona mysz The Missing Mouse074 Jerry i Jumbo Jerry and Jumbo075 Mysi walc Johann Mouse076 Szczenięcy trening That’s My Pup!077 Kaczorek Just Ducky078 Dwóch małych Indian Two Little Indians079 Życie z Tomem Life with Tom080 Przygoda szczeniaka Puppy Tale081 Kot na Dzikim Zachodzie Posse Cat082 Szczenięca czkawka Hic-cup Pup083 Mysia edukacja Little School Mouse084 Mały Butch Baby Butch085 Lodowisko Mice Follies086 Mysz Neapolitańska Neapolitan Mouse087 Załamane kaczątko Downhearted Duckling088 Kłopoty ze zwierzętami Pet Peeve089 Trafiony, koteczku Touché, Pussy Cat!090 O kaczuszce, która chciała lecieć na południe Southbound Duckling091 Psiak na pikniku Pup on a Picnic092 Mysz na sprzedaż Mouse for Sale093 Specjalnie dla Jerry’ego Designs on Jerry094 Zalotnicy Tom and Chérie095 Łebski kot Smarty Cat096 Wujaszek Pecos Pecos Pest097 Kacza mama That’s My Mommy098 Latająca wiedźma The Flying Sorceress099 Jerry i jajko The Egg and Jerry100 Pogromcy bobasa Busy Buddies101 Tom na plaży dla kulturystów Muscle Beach Tom102 Roztańczony miś Downbeat Bear103 Smutny koci Blues Blue Cat Blues104 Afera z Barbecue Barbecue Brawl105 Kochany psiak Tops with Pops106 Tchórzliwy kotek Timid Tabby107 Karmienie dzieciaczka Feedin’ the Kiddie108 Mysi toreador Mucho Mouse109 Pechowe zdjęcie Tom’s Photo Finish110 Wesołego kaczątka Happy Go Ducky111 Królewska kociodrzemka Royal Cat Nap112 Niewidzialny kaczor The Vanishing Duck113 Robin Hood Robin Hoodwinked114 Opiekunki do dziecka Tot Watchers SERIA DRUGA (Gene Deitch)115 Kocia zamiana Switchin’ Kitten116 Puch i wycieczka / Wyprawa na ryby Down and Outing117 Udawać Greka It’s Greek to Meow!118 Gra warta świeczki High Steaks119 Mysz w kosmosie Mouse Into Space120 Super ptaszek Landing Stripling121 Wycieczka na wyspę Calypso Cat122 Dicky Moe Dicky Moe123 Zestaw do kreskówek Toma i Jerry’ego The Tom and Jerry Cartoon Kit124 Najszybsza pułapka Tall in the Trap125 Nieudane Safari Sorry Safari126 Nie ma to jak przyjaciel Buddies... Thicker Than Water127 Tom i Jerry w operze Carmen Carmen Get It! SERIA TRZECIA (Chuck Jones)128 Mysz w wieżowcu Pent-house Mouse129 Kotek i myszka w jednym stali domku The Cat Above and The Mouse Below130 Czy ta myszka była u doktora Is There a Doctor in the Mouse?131 Wiele hałasu o mysz Much Ado About Mousing132 Samotnemu zimno i źle Snowbody Loves Me133 Bezlitosny Jerry The Unshrinkable Jerry Mouse134 Ah, słodki mysi życiorys Ah, Sweet Mouse-story of Life135 Atomowy Tom Tom-ic Energy136 Czarny dzień kota Bad Day at Cat Rock137 Braterska pomoc The Brothers Carry-Mouse Off138 Nawiedzona mysz Haunted Mouse139 Szaleję na punkcie Jerry’ego I’m Just Wild About Jerry140 W kociej niewoli Of Feline Bondage141 Rok myszy The Year of the Mouse142 Kocie zmartwienie The Cat’s Me-ouch143 Uwielbiam pojedynki Duel Personality144 Czy to Jerry? Czy nie Jerry? Jerry, Jerry, Quite Contrary145 Przygoda w cyrku Jerry-Go-Round146 Dowód miłości Love Me, Love My Mouse147 Kocur na statku Puss ’n’ Boats148 Apetyt na filet z rybki Filet Meow149 Poranna myszka Matinee Mouse150 Wstrętny bałwan The A-Tom-inable Snowman151 Zapędzony w koci róg Catty-Cornered 152 Kot i jego sobowtór Cat and Dupli-cat153 Kot w Układzie Słonecznym O-Solar Meow154 Reakcja niekontrolowana albo niebezpieczne popołudniowe zabawy Guided Mouse-ille or.... Science on a Wet Afternoon155 Jerry Rockandrollowiec Rock ’n’ Rodent156 Koci połów Cannery Rodent157 Superagent mysz The Mouse from H.U.N.G.E.R.158 Serfujący kot Surf-Bored Cat159 Kot filmowiec Shutter Bugged Cat160 Postęp to automatyzacja Advance and Be Mechanized161 Sposób na złe sny Purr-Chance to Dream Odcinki specjalne162Kot rezydencjalnyThe Mansion Cat163 Strażnik karate The Karate Guard164Na faliOn A Roll165Dom, który zbudował kotThe House That Cat Built
Seriale animowane Tom i Jerry (ang. Tom and Jerry, 1965–1972, kompilacja klasycznych kreskówek Hanny i Barbery) Tom i Jerry (ang. The Tom and Jerry Show, 1975–1977) Nowe przygody Toma i Jerry’ego (ang. The Tom and Jerry Comedy Show, 1979–1982) Szczenięce lata Toma i Jerry’ego (ang. Tom & Jerry Kids Show, 1990–1994) Całkiem nowe przygody Toma i Jerry’ego (ang. Tom & Jerry Tales, 2006–2008) Tom i Jerry Show (ang. The Tom & Jerry Show, 2014–2021) (ang. Tom and Jerry in New York, 2021)
Filmy pełnometrażowe Tom i Jerry: Wielka ucieczka (ang. Tom & Jerry: The Movie, 1992) – polska premiera: 15 maja 1993 (kino, pierwszy dubbing), 30 marca 1997 (telewizja, drugi dubbing), 28 czerwca 2002 (DVD, nowy dubbing) Tom i Jerry: Magiczny pierścień (ang. Tom & Jerry: The Magic Ring, 2002) – polska premiera: 10 maja 2002 (ang. Tom and Jerry Blast Off to Mars, 2005) – polska premiera: 13 maja 2005 Tom i Jerry: Szybcy i kudłaci (ang. Tom and Jerry: Fast and Furry, 2005) – polska premiera: 14 listopada 2005 (ang. Tom and Jerry: Shiver Me Whiskers, 2006) – polska premiera: 6 listopada 2006 (ang. Tom and Jerry: A Nutcracker Tale, 2007) – polska premiera: 16 listopada 2007 Tom i Jerry i Sherlock Holmes (ang. Tom and Jerry Meet Sherlock Holmes, 2010) – polska premiera: 27 sierpnia 2010 Tom i Jerry: Czarnoksiężnik z krainy Oz (ang. Tom and Jerry and the Wizard of Oz, 2011) – polska premiera: 16 września 2011 Tom i Jerry: Robin Hood i jego Księżna Mysz (ang. Tom and Jerry: Robin Hood and his Merry Mouse, 2012) – polska premiera: 5 października 2012 Tom i Jerry: Magiczna fasola (ang. Tom and Jerry’s Giant Adventure, 2013) – polska premiera: 8 listopada 2013 (ang. Tom and Jerry: The Lost Dragon, 2014) – premiera: 2014 (ang. Tom and Jerry: Spy Quest, 2015) – premiera: 2015 (ang. Tom and Jerry: Back to Oz, 2016) – polska premiera: 14 września 2016