mały|alt=Epitafium Jana Szembeka w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie|Epitafium w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie Jan Sebastian Szembek herbu Szembek (zm. 8 kwietnia 1731 w Kupiskach) – kanclerz wielki koronny od 1712 do 1731 roku, wielkorządca krakowski w 1709 roku, podkanclerzy koronny w 1702 roku, referendarz koronny w latach 1699–1702, starosta biecki w latach 1695–1706, starosta grudziądzki, lubaczowski, różańskiUrzędnicy województwa krakowskiego XVI–XVIII wieku. Spisy". Oprac. Stanisław Cynarski i Alicja Falniowska-Gradowska. Kórnik 1990, s. 262., starosta łomżyński w 1706 rokuw tym roku uzyskał dożywocie na starostwo łomżyńskie, Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 357., wielkorządca krakowski w latach 1706–1709, administrator żup krakowskich w 1703 rokuFranciszek Leśniak, Wielkorządcy krakowscy XVI-XVIII wieku, Kraków 1996, s. 274..

Syn Franciszka, brat prymasów Stanisława i Krzysztofa, fundator Kolegium Jezuickiego w Łomży.

Poseł województwa krakowskiego na sejm 1693 rokuRobert Kołodziej, "Ostatni wolności naszej klejnot". Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana III Sobieskiego, Poznań 2014, s. 573..

W 1697 roku był elektorem Augusta II Mocnego z województwa krakowskiegoSuffragia województw i ziem koronnych i W.X. Litewskiego zgodnie na [...] Augusta II obranego króla polskiego [...] dnia 27 VI i przy poparciu wolnej elekcjej jego […], s. 5., podpisał jego pacta conventaActum in Curia Regia Varsaviensi, 1697 feriâ secundâ post festum Sanctae Margarethae Virginis [...] proximâ anno [...] 1697, s. 20.. Poseł na sejm zwyczajny 1701 roku i sejm z limity 1701-1702 roku z województwa krakowskiegoDiariusz Sejmu Walnego Warszawskiego 1701-1702, Warszawa 1962, s. 349.. W styczniu 1702 roku podpisał akt pacyfikacji Wielkiego Księstwa LitewskiegoDiariusz Sejmu Walnego Warszawskiego 1701-1702, Warszawa 1962, s. 305..

Przewyższał brata zdolnościami, ambicją i energią i stał się właściwym twórcą wielkości swego rodu. Oddawszy się bezwzględnie na służbę Augusta II, zajął niebawem w jego otoczeniu pierwsze miejsce, zostając referendarzem wielkim koronnym w 1699 roku, później podkanclerzym koronnym i faktycznym kierownikiem polityki królewskiej. Po abdykacji Augusta II okazał mu najstalszą wierność, w 1712 roku nagrodzony kanclerstwem koronnym. Pełnił też urząd marszałka sejmu obradującego w Warszawie od 22 grudnia 1701 do 6 lutego 1702.

Był członkiem konfederacji sandomierskiej 1704 rokuActum In Castro Sandomiriensi Sabbatho Ante Festvm Sanctorum Viti et Modesti martyrum proximo, Anno Domini millesimo sptingentesimo quarto, [b.n.s.].. Był uczestnikiem Walnej Rady Warszawskiej 1710 roku.

Z małżeństwa z Ewą z Leszczyńskich wojewodzianką kaliską miał dwie córki: Bihildę, która wyszła za mąż za Jerzego Augusta Mniszcha oraz Barbarę, która wstąpiła do warszawskiego zgromadzenia zakonu sakramentek. Pochowany został w kolegiacie warszawskiej.

Przypisy

Kategoria:Administratorzy żup krakowskich Kategoria:Członkowie dworu Augusta II Mocnego Kategoria:Członkowie dworu Augusta III Sasa Kategoria:Elektorzy Augusta II Mocnego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo krakowskie) Kategoria:Kanclerze wielcy koronni Kategoria:Konfederaci sandomierscy (1704) Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie Kategoria:Podkanclerzowie koronni Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1693 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1701 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1701/1702 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Kategoria:Referendarze wielcy koronni Kategoria:Senatorowie na Walnej Radzie Warszawskiej 1710 Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta II Mocnego Kategoria:Starostowie bieccy Kategoria:Starostowie grudziądzcy Kategoria:Starostowie lubaczowscy Kategoria:Starostowie łomżyńscy Kategoria:Starostowie różańscy Kategoria:Sygnatariusze aktu pacyfikacji Wielkiego Księstwa Litewskiego 1702 Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Augusta II Mocnego Jan Sebastian Szembek Kategoria:Tumult toruński Kategoria:Wielkorządcy krakowscy Kategoria:Zmarli w 1731 Kategoria:Urodzeni w XVII wieku