thumb|Mihály Babits Mihály Babits de Szentistván (ur. 26 listopada 1883 w Szekszárdzie, zm. 4 sierpnia 1941 w Budapeszcie) – węgierski pisarz, tłumacz literatury i publicysta.

Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej. Babits studiował w latach 1901-1905 filologię węgierską, francuską i łacińską na uniwersytecie w Budapeszcie, gdzie rozbudziły się jego zainteresowania filozofią Schopenhauera i Nietzschego. Podziwiał też swego nauczyciela László Négyesyego.

Po skończonych studiach pracował jako nauczyciel w Segedynie (1906-1908), Fogarasie (1908-1911), Ujpeszcie (1911) i Budapeszcie (1912-1918). Oprócz tego tłumaczył literaturę m.in.: Sofoklesa, Goethego, Shakespeare’a, Wilde’a, Baudelaire’a i Dantego na węgierski, był również jednym z redaktorów czasopisma „Nyugat” (1916). W czasie rządów rad robotniczych na Węgrzech (1919) został profesorem budapeszteńskiego uniwersytetu, jednakże po klęsce rewolucji pozbawiono go tej funkcji.

W 1921 roku ożenił się z poetką Sophie Török (Ilona Tanner), w 1923 przeniósł się do Esztergomu (Ostrzyhomia) i w 1927 został członkiem Towarzystwa im. Kisfaludych. W 1937 zachorował na raka krtani, zmarł po czterech latach zmagań z chorobą w 1941. Wraz z jego śmiercią skończyła się w węgierskiej literaturze tzw. „Epoka „Nyugat”“.

W Szekszárdzie, w jego domu rodzinnym, znajduje się obecnie poświęcone mu muzeum, a w samym mieście jego dwa pomniki.

thumb|left|200px|Nagrobek Babitsa na peszteńskim cmentarzu Kerepesi

Twórczość Jego poezja jest bardzo różnorodna, często wzniosła. Czasem jednak, gdy temat tego wymaga, jak np. w wierszu Rákospalota 23. Május, opisującym krwawe stłumienie demonstracji robotniczej w 1912, bywa ekspresjonistyczna. Również jego wiersze antywojenne (przeciw I wojnie) posługują się podobnymi środkami wyrazu. Babits był radykalnym pacyfistą. W swych powojennych wierszach dokonywał symbiozy pacyfizmu z katolicyzmem, łącząc je w głębokim humanizmie. Babits dostrzegał poezję jako narzędzie proroka i czuł się w moralnym obowiązku ostrzegania i kierowania czytelnikiem, co uwidacznia się np. we fragmencie: „gdyż, współwinny jest, kto w obliczu grzechu milczy“.

Wybór dzieł Levelek Iris koszorújából, Wiersze 1909 (Liście z wianka Iris) Herceg, hátha megjön a tél is! Wiersze 1911 (Cóż książę, gdy będzie zima) Recitatív, Wiersze 1916 (Recytująco) A gólyakalifa, Powieść, Budapeszt 1916 (Kalif bocian) Irodalmi problémak, 1917 (Problemy literackie) A Nyugatalanság völgye, Wiersze 1920 (Dolina niepokoju) Karácsonyi Madonna, 1920 Timár Virgil fia, Powieść 1922 (Syn Virgiliusa Timára) Kártyavár, Powieść 1924 (Domek z kart) Sziget és tenger, Wiersze 1925 (Wyspa i morze) Halál fiai, Powieść 1927 (Synowie śmierci) Az istenek halnak, az ember él, Wiersze 1929 (Bogowie umierają, człowiek żyje) Versenyt az esztendőkkel, Wiersze 1933 (Wyścig z biegiem lat) Elza pilóta vagy a tökéletes társadalom, Powieść 1933 (Pilotka Elsa, lub społeczeństwo doskonałe) Jónás könyve, opowiadania 1940 (Księga Jonasza) Az európai irodalom története, 1941 (Wiersze literatury europejskiej)

Zobacz też „Nyugat”

Przypisy

Linki zewnętrzne Mihály Babits Museum

Kategoria:Ludzie urodzeni w Szekszárdzie Kategoria:Węgierscy autorzy fantastyki naukowej Kategoria:Węgierscy prozaicy XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Zmarli w 1941