Selerowce (Apiales Lindl.) – rząd roślin nasiennych, stanowiący jedną z linii rozwojowych kladu astrowych (asterids) odpowiadającego w ujęciu Ruggiero i in. nadrzędowi astropodobnych Asteranae. Należy tutaj 7 rodzin o dobrze poznanych i dowiedzionych relacjach filogenetycznych (pewnym wyjątkiem jest bazalna rodzina Pennantiaceae w niektórych analizach wykazująca bliskie związki z astrowcami Asterales). Do rzędu należy 494–522 rodzajów i ok. 5,5 tys.–6 tys. gatunków tj. ok. 2,4% gatunków wszystkich dwuliściennych właściwych (eudicots). Wiek grupy koronnej selerowców obliczany jest przez różnych autorów na ok. 80–117 milionów lat.

Morfologia thumb|Kwiatostany Angelica morrisonicola thumb|Eryngium giganteum thumb|Pittosporum tobira Pokrój Większość selerowatych to rośliny zielne, jednak we wszystkich rodzinach obecne są rośliny drzewiaste i drewnienie pędów jest w obrębie rzędu uznane za cechę plezjomorficzną. Brak przy tym w obrębie rzędu okazałych drzew. U wielu przedstawicieli rodziny występują kanały zawierające żywice, olejki eteryczne lub gumy (brak ich tylko w rodzinach bazalnych). Liście Zimozielone lub sezonowe. Skrętoległe, o blaszkach często podzielonych lub ząbkowanych, z nerwacją pierzastą. Przylistków zwykle brak. Nasady liści często są pochwiaste (nie u Pennantiaceae i części Pittosporaceae). Kwiaty Zebrane w szczytowe, rozgałęzione kwiatostany wiechowate, rzadziej wierzchotkowate, u rodzin araliowatych, selerowatych i Myodocarpaceae najczęściej baldachy. Kwiaty są drobne (do 1,5 cm średnicy), zazwyczaj pięciokrotne (wyjąwszy słupek), promieniste, jedno- lub obupłciowe. Kielich zwykle zredukowany, płatki korony wolne. Pręciki wolne z pylnikami otwierającymi się podłużnymi pęknięciami (z nielicznymi wyjątkami w przypadku Pittosporaceae). Pyłek jest z reguły trójbruzdowy i kulisty. Słupek na ogół dolny (górny tylko u Pennantiaceae i wtórnie u Pittosporaceae), zbudowany z trzech owocolistków u rodzin bazalnych (przy czym u Pennantiaceae zredukowany do jednej komory płodnej) i dwóch w młodszych liniach rozwojowych. Owoce Zazwyczaj rozłupnia z dwoma rozłupkami połączonymi karpoforem, poza tym jednonasienny pestkowiec lub jagoda. Za plezjomorfię uznawany jest jednonasienny pestkowiec typowy dla rodzin bazalnych.

Systematyka Relacje filogenetyczne w obrębie rzędu ustalone zostały dzięki zastosowaniu metod molekularnych na przełomie XX i XXI wieku. Wcześniejsze systemy klasyfikacyjne łączyły z zaliczanych tu współcześnie rodzin na ogół tylko selerowate Apiaceae i araliowate Araliaceae (na ich bliskie pokrewieństwo wskazał już Antoine Laurent de Jussieu w 1789). Bazalna w obrębie rzędu rodzina Pennantiaceae obejmuje tylko rodzaj Pennantia dawniej (od połowy XIX wieku) włączany zwykle do rodziny Icacinaceae. Z niektórych analiz molekularnych plastydowego DNA wynika, że rodzaj ten może być bliżej spokrewniony z astrowcami Asterales. Poza tą wątpliwością skład rzędu i relacje w jego obrębie pozostają stabilne w kolejnych wersjach systemów APG.

Pozycja systematyczna rzędu według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Wraz m.in. z rzędami ostrokrzewowców Aquifoliales, astrowców Asterales i szczeciowców Dipsacales tworzy grupę euasterids II w obrębie kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots). W obrębie tej grupy stanowi klad siostrzany dla pary rzędów – szczeciowców Dipsacales i Paracryphiales. W systemach posługujących się tradycyjnymi rangami systematycznymi grupa euasterids II uznawana jest za podklasę Campanulidae.

Podział rzędu na rodziny według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Pozycja i podział w systemie Reveala (1998) Rząd nie wyróżniony. Zaliczane tu obecnie rodziny umieszczone były w rzędach: araliowców (Araliales), dereniowców Cornales, Pittosporales i Torricelliales.

Pozycja i podział w systemie Cronquista (1981) Rząd obejmował tylko dwie rodziny – selerowate Apiaceae i araliowate Araliaceae, przy czym podrodzina Hydrocotyloideae włączana była do tych pierwszych, a nie do araliowatych, jak w późniejszych systemach APG. Z kolei rodzaje współcześnie wyodrębniane w rodzinę Myodocarpaceae zaliczane były do araliowatych. Pospornicowate Pittosporaceae zaliczane były jako jedna z rodzin rzędu różowców Rosales. Rodzaje z Torricelliaceae i Griseliniaceae włączane były do rodziny dereniowatych Cornaceae. Rodzaj Pennantia (rodzina Pennantiaceae) nie był ujęty w systemie.

Przypisy