Marian Alojzy Franke (ur. 21 marca 1877 we Lwowie, zm. 12 września 1944 tamże) – polski lekarz internista, patolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego.
Życiorys Urodził się 21 marca 1877 we Lwowie, w rodzinie Jana Nepomucena, profesora Szkoły Politechnicznej we Lwowie, i Anieli ze Swaryczewskich. Ukończył gimnazjum we Lwowie. Odbył studia medyczne w Uniwersytecie Lwowskim (u A. Gluzińskiego) i uniwersytecie w Wiedniu (u J. Pala) zakończone w 1900 uzyskaniem tytułu doktora wszech nauk lekarskich. Studia uzupełniające odbył w Rzymie, Berlinie (u E. Mendla) i Paryżu.
W 1900 rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze i Klinice Chorób Wewnętrznych Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Lwowskiego. W 1908 roku habilitował się z patologii i terapii szczegółowej chorób wewnętrznych. W 1916 otrzymał tytuł profesora tytularnego i objął stanowisko p.o. kierownika Katedry Patologii i Terapii Szczegółowej. Od 1918 profesor nadzwyczajny, a od 1921 profesor zwyczajny. Od 1921 do 1939 kierował Katedrą Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Tworząc w Zakładzie pracownię metodycznego badania młodzieży uprawiającej sport, stację badania przemiany gazowej u ludzi i zwierząt oraz pracownię badań balneologiczno-klimatycznych nadał mu charakter badawczo-kliniczny. W latach 1928–1929 i 1936–1937 pełnił funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego. Po zajęciu Lwowa przez ZSRR, od września 1939 kierownik tej katedry w wydzielonym z Uniwersytetu Instytucie Medycznym, a w 1942 kierownik Oddziału Patologii na tej samej uczelni, przekształconej przez okupantów hitlerowskich w Staatliche Medizinische und Naturwissenschaftliche Fachkurse we Lwowie.
W pracy naukowej zajmował się kardiologią, nefrologią i patofizjologią krwi i krążenia krwi. Opracował metodę oznaczania enzymów proteolitycznych leukocytów i podał indeks proteolityczny, opisał postacie ostrego zapalenia nerek jako powikłań duru powrotnego. Zainicjował w Polsce badania w zakresie teleelektrokardiografii. Wydał Podręcznik chorób serca i naczyń oraz ok. 100 prac naukowych z tej dziedziny i z dziedziny chorób nerek.
Od 1930 członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności, a od 1937 członek czynny. Członek czynny Towarzystwa Naukowego we Lwowie, w roku 1921–1922 jego wiceprezes, w roku 1922–1923 prezes. Z powodu przywiązania do Lwowa trzykrotnie odmówił objęcia Katedr i Klinik Chorób Wewnętrznych w: Uniwersytecie Wileńskim (1921), Uniwersytecie Poznańskim (1923) i Uniwersytecie Warszawskim (1931). Był członkiem zarządu Polskiego Towarzystwa Higienicznego i jednym z inicjatorów utworzenia Muzeum Higieny we Lwowie w 1937.
Zmarł 12 września 1944 we Lwowie i został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim.
Wybrane publikacje naukowe Surowica rozpuszczająca ciałka białe krwi (1901) O rzadkiej postaci niemiarowości ruchów serca (1905) O sposobach wyrównania wad zastawki trójdzielnej (1906) O leczeniu przewlekłej niedomogi mięśnia sercowego (1909) Znaczenie fizjologiczne części przedsionkowo-komorowej układu przenośniego serca (1912) Diagnostyka chorób narządu krążenia (1921) Nowe drogi w medycynie wewnętrznej (1922) Skrypta patologji ogólnej i doświadczalnej (1923) Badania nad patogenezą mocznicy (1924) Leczenie przewlekłych schorzeń serca (1926)
Służba wojskowa W czasie I wojny światowej był lekarzem frontowym armii austriackiej. W 1918 brał udział w obronie Lwowa. W latach 1918–1921 pełnił służbę jako major, następnie podpułkownik-lekarz Wojska Polskiego.
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (28 marca 1939) „za zasługi na polu pracy społecznej i zawodowej”.
Przypisy
Bibliografia Biogramy uczonych polskich, Część VI: Nauki medyczne zeszyt 1: A–Ł (pod redakcją Andrzeja Śródki), Ossolineum, Wrocław 1990.
Linki zewnętrzne Skład Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie w roku akademickim 1935/36 Zygmunt Albert - Lwowski Wydział Lekarski w czasie okupacji hitlerowskiej 1941–1944 Publikacje Mariana Franke w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Podpułkownicy lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy interniści Kategoria:Polscy patolodzy Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Zmarli w 1944