Antonina Kawecka (ur. 16 stycznia 1923 w Warszawie, zm. 5 października 1996 w Poznaniu) – polska śpiewaczka (mezzosopran, sopran) i pedagog. Od 1945 śpiewała w Operze Śląskiej, a od 1947 w Teatrze Wielkim im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu.
Życiorys Córka , warszawskiego rzemieślnika. Od małego wykazywała talent aktorski i muzyczny. W 1937 roku rozpoczęła naukę w Gimnazjum Kupieckim Krzewienia Wiedzy Handlowej. W latach 1941–1944 uczyła się śpiewu w Tajnym Konserwatorium pod kierunkiem Stanisława Kazuro, Margerity Trombini-Kazuro i Piotra Rytla. Zadebiutowała w 1943 w koncercie zorganizowanym przez Radę Główną Opiekuńczą. W 1945 została zaangażowana do Opery Śląskiej jako mezzosopran. Kontynuowała naukę śpiewu u Adama Didura i Stefana Beliny-Skupiewskiego.
Jej pierwszą partią w Operze Śląskiej była Lola w Rycerskości wieśniaczej, a kolejnymi: Zofia w Halce, Jadwiga w Strasznym dworze, Flora w Traviacie, Berta w Cyruliku Sewilskim, Suzuki w Madame Butterfly, Mercedes w Carmen, Amneris w Aidzie, Santuzza w Rycerskości wieśniaczej i tytułowa partia Carmen.
W 1947 została zaangażowana w Operze Poznańskiej. Tu po mezzosopranowych rolach Carmen, Amneris i Oldze w Eugeniuszu Onieginie – zaśpiewała pierwsze partie sopranowe: Tatianę w Eugeniuszu Onieginie i Santuzzę w Rycerskości wieśniaczej. Pozostawała pod stałą opieką wokalną Józefa Wolińskiego.
W 1971 rozpoczęła pracę pedagogiczną w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu. Wychowała kilkudziesięciu absolwentów, z których wielu pozostaje solistami światowych scen operowych i estrad. Wielokrotnie była członkiem jury krajowych i międzynarodowych konkursów wokalnych.
Wyszła za mąż za Antoniego Bochniaka. Mieli córkę Gabrielę.
Zmarła w dniu 5 października 1996. Spoczęła w Alei Zasłużonych Cmentarza Komunalnego na Junikowie w Poznaniu.
Repertuar W swym repertuarze posiadała ponad 40 partii operowych. Śpiewała między innymi: Aidę, Toscę, Amelię w Balu maskowym, Desdemonę w Otellu, Elżbietę w Trubadurze, Jarosławnę w Kniaziu Igorze, Martę w Nizinach, Marynę w Borysie Godunowie, Giocondę, Elżbietę w Tannhäuserze, Izoldę, Katarzynę Izmajłową, Halkę, Hrabinę (w Hrabinie St. Moniuszki), Agatę w Wolnym strzelcu, Magdę Sorel w Konsulu.
Dokonała wielu archiwalnych nagrań dla Polskiego Radia. Nagrała kilka płyt. Występowała na wielu scenach operowych i estradach świata, między innymi: w Chinach, byłym ZSRR, Rumunii, na Węgrzech, w Bułgarii, w byłej Jugosławii i Czechosłowacji , w USA (w Chicago zaśpiewała na polonijnej scenie Madame Butterfly, a w City Center Opera w Nowym Jorku zaśpiewała Aidę oraz dokonała nagrań pieśni Chopina, Moniuszki i Szymanowskiego).
Odznaczenia Przyznano jej szereg odznaczeń, nagród i wyróżnień, m.in.: Krzyż Kawalerski (1953)., Oficerski (1959) i Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1976), Medal Polonia Mater Nostra Est (1996), Nagrodę Państwową II stopnia (1973), nagrody Ministra Kultury i Sztuki (1982, 1989, 1994),
16 stycznia 2023 roku, w stulecie urodzin Antoniny Kaweckiej, przyznano pośmiertnie Nagrodę Związku Artystów Scen Polskich „Gustaw”.
Upamiętnienie
Fundacja im. Antoniny Kaweckiej W 1999 powołana została do życia Fundacja im. Antoniny Kaweckiej, która stawia sobie za cele m.in. ochrona dorobku artystycznego i pedagogicznego Antoniny Kaweckiej, kultywowanie pamięci o Artystce, podejmowanie działań na rzecz rozwoju, popularyzacji sztuki operowej i liryki wokalnej, wspieranie rozwoju polskiej wokalistyki oraz promowanie młodych talentów.
.
Requiem Antonina Kawecka in memoriam W roku 2009 w ramach IX Międzynarodowego Festiwalu „Muzyka w Katedrze” w Kołobrzegu odbyło się prawykonanie Requiem a-moll. Kompozytor Jan Pogány swój utwór poświęcił pamięci Antoniny Kaweckiej. Prawykonania dokonali międzynarodowej rangi soliści, japońska sopranistka Ikumu Mizushima, uczeń Antoniny Kaweckiej tenor Leo Garda, Orkiestra Kameralna Camerata-Wrocław oraz Chór Kameralny Akademii Medycznej we Wrocławiu przygotowany przez Agnieszkę Franków-Żelazny. Koncertem dyrygował kompozytor Jan PogányStrona IV – Prapremiera Requiem w kołobrzeskiej bazylice..
Tablica pamiątkowa thumb|200px|Tablica przy ul. Libelta 1 w Poznaniu W dniu 5 grudnia 2011 roku w ramach obchodów 15-lecia śmierci Antoniny Kaweckiej, jej wnuk, Wojciech Kulesza dokonał odsłonięcia tablicy pamiątkowej. Została ona umieszczona na budynku przy ulicy Libelta 1 w Poznaniu, w którym mieszkała artystka.
Skwer Uchwałą podjętą na sesji Rady Miasta Poznania w dniu 23 stycznia 2018 skwer położony u zbiegu ulic Henryka Wieniawskiego i Aleksandra Fredry, między parkiem Wieniawskiego, a Teatrem Wielkim na obszarze Osiedla Stare Miasto w Poznaniu otrzymał imię Antoniny Kaweckiej.
Koncert w 100. rocznicę urodzin mały|List z laudacją W setną rocznicę urodzin Antoniny Kaweckiej, w dniu 16 stycznia 2023 r. Teatr Wielki im.Stanisława Moniuszki w Poznaniu zorganizował jubileuszowy koncert, nad którym patronat objęli Prezydent Rzeczypospolitej Polski oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W koncercie udział wzięli: Iwona Sobotka, Magdalena Nowacka, Gosha Kowalińska, Dominik Sutowicz oraz chór i orkiestra pod batutami Tadeusza Kozłowskiego i Wiktora Kozłowskiego. W programie koncertu znalazły się: arie i duety z oper: Cavalleria rusticana, Madam Butterfly, Toska, Otello i La forza del destino, Carmen oraz Halka Stanisława Moniuszki. W wykonaniu orkiestry i chóru zabrzmiała uwertura do opery La forza del destino Giuseppe Verdiego oraz mazur z IV aktu Strasznego dworu Stanisława Moniuszki. mały|Statuetka Gustaw Stowarzyszenia ZASP
Podczas koncertu miała miejsce uroczystość wręczenia Statuetki Gustaw – przyznanej pośmiertnie Antoninie Kaweckiej przez Związek Artystów Scen Polskich. Statuetkę odebrała córka artystki - Gabriela Bochniak-Kulesza. Wręczali tę nagrodę Krzysztof Szuster – Prezes Zarządu Głównego ZASP i Krzysztof Kumor - Przewodniczący Kapituły Członków Zasłużonych ZASP.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Fundacja im. Antoniny Kaweckiej
Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Polonia Mater Nostra Est Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Junikowie Kategoria:Polskie mezzosoprany Kategoria:Polskie soprany Kategoria:Polskie śpiewaczki operowe Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 1996