thumb|Gospodarstwo koło pałacu thumb|Herb von Korn (po lewej) i von Eichborn (po prawej) na pałacu w Pawłowicach thumb|right|Herb von Korn Pawłowice (niem. Pawelwitz, 1937–1945 Wendelborn) – wrocławskie osiedle, będące jednostką pomocniczą gminy, na terenach dawnej dzielnicy Psie Pole.

W latach 1874–1945 Pawłowice administracyjnie wchodziły w skład Amtsbezirk Bischwitz, dystryktu-powiatu Biskupice Widawskie. W latach 1945–1954 wchodziły w skład gminy Skarszyn. Następnie funkcjonowały jako gromada.

Osiedle od północy graniczą z gminami Wisznia Mała (powiat Trzebnica) i Długołęka (powiat ziemski Wrocław), od południowego wschodu z Zakrzowem, a od południowego zachodu z Kłokoczycami. Komunikację zbiorową z innymi osiedlami zapewnia Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne we Wrocławiu (linia 151) oraz przewoźnik Sevibus (linia 931).

Historia osady Wykopaliska archeologiczne stwierdziły tu osadnictwo od IV w.n.e., a z wczesnego średniowiecza są tu ślady grodziska. Pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z 1260, kiedy to książę Henryk III Biały ze swym bratem Władysławem zamienili z opactwem św. Wincentego wieś pod nazwą Paulovici za Popowice, kolejno w 1350 użyto nazw Paulow, a w 1380 Paulowicz.

W 1785 we wsi było 150 mieszkańców; był tu folwark i jedno wolne gospodarstwo kmiece. Po sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 folwark przeszedł w ręce prywatne. Pod koniec XIX wieku kupiła go i rozbudowała rodzina Kornów.

Kolejny spis z 1845 wykazał folwark, 34 domów, 237 mieszkańców, w tym 6 rzemieślników, rozwinięta była hodowla owiec. Według spisu z 1937 majątek (dobra rycerskie) Wendelborn obejmował 292,2 ha – w czym 197,4 ziemi rolnej, 41,5 łąk, 34,1 lasu, 1,6 stawów, 7,2 parku dworskiego, 3,2 ogrodów – i płacił roczny podatek w kwocie 5688 marek. Głównymi urzędnikami ordynacji byli inspektor (rządca), łowczy i leśnik. Ostatnim właścicielem był Ernst von Schweinichen (1893–1973).

W 1886 wieś, zakupiona w tym roku przez rodzinę von Korn, otrzymała połączenie kolejowe, po uruchomieniu linii Psie Pole–Trzebnica. W latach międzywojennych wieś zaczęła przekształcać się w osiedle o charakterze podmiejskim, czego objawem była rozwijająca się zabudowa willowa i wielorodzinna, a szczególnie osiedle zaprojektowane przez architekta W.F. Reinscha, w ramach koncepcji urbanistycznej tworzenia ośrodków satelitarnych wokół Wrocławia.

W 1945 Pawłowice zostały zajęte bez walk w dniu 16 lutego. W latach sześćdziesiątych zaczęła się dalsza rozbudowa budownictwa jednorodzinnego typu miejskiego. Do Wrocławia Pawłowice zostały włączone w 1970.

Po wojnie posiadłość przeszła na własność Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. W 1996 pałac wraz z folwarkiem został wpisany do rejestru zabytków. Po odrestaurowaniu pomieszczeń gospodarczych należących do dawnego folwarku oraz pałacu i oficyn dworskich, nowy właściciel urządził tu Ponadregionalne Rolnicze Centrum Kongresowe - centrum edukacyjno-szkoleniowe z bazą hotelową, salami konferencyjnymi i salą reprezentacyjną. Powołano tu także Centrum Kształcenia Ustawicznego. Odbywają się tu kursy, szkolenia, konferencje i okolicznościowe imprezy, na przykład Święto Sera i Wina organizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Serowarów Farmerskich i Zagrodowych, Stowarzyszeniem Winnice Dolnośląskie oraz convivium Slow Food Dolny Śląsk.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest pałac Kornów z 1891, przy ul. Pawłowickiej 85-101, z końca XIX wieku, z łącznikiem, oficyną, domem zarządcy, młynem, stajnią, wieżą wodną, domem ogrodnika, domem leśniczego, parkiem, glorietą, mostkiem, fontanną, dwiema bramami wjazdowymi.

Sport W sierpniu 2008 reaktywowano klub piłkarski Orzeł Pawłowice, istniejący na tym osiedlu od 1955

Szlaki turystyczne Szlak dookoła Wrocławia im. doktora Bronisława Turonia Szlak rowerowy Bałtyk – Adriatyk

Przypisy Strona klubu sportowego w Pawłowicach Amtsbezirk Bischwiz Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa

Linki zewnętrzne Pawłowice na zdjęciach archiwalnych i współczesnych Ponadregionalne Rolnicze Centrum Kongresowe w Pawłowicach Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu

strona internetowa wydarzenia "Święto Sera i Wina"

*