Tetratlen, oksozon – alotropowa odmiana tlenu złożona z czterech atomów.
W warunkach normalnych tlen występuje w dwóch odmianach alotropowych: pierwsza jest występującym w atmosferze gazem o wzorze O2, który stosunkowo łatwo łączy się z wieloma pierwiastkami tworząc tlenki. Drugą jego postacią jest ozon – występująca w ozonosferze trójatomowa cząsteczka O3. Hipotetyczne struktury cząsteczki 120px 120px struktura D2d struktura D3h Już w latach 20. XX wieku przewidywano istnienie kolejnej, czteroatomowej odmiany tlenu – . Obliczenia teoretyczne przewidywały istnienie cząsteczek o dwóch różnych kształtach: zbliżonego do kwadratu, o D2d, oraz formy z trzema atomami tlenu otaczającymi atom centralny (), w płaskiej formie trygonalnej o grupie punktowej D3h. Za pomocą spektrometrii mas z neutralizacją–rejonizacją znaleziono dowód na istnienie trygonalnego w fazie gazowej o czasie życia przekraczającym 1 μs, którego dysocjacja wymaga pokonania bariery rzędu 42 kJ/mol. W 2006 roku badania krystalografii rentgenowskiej wykazały, że w rzeczywistości stabilną odmianą jest oktatlen ().
Obliczenia oparte na rozszerzonym modelu geminalnym wykazały, że w metastabilnej cząsteczce długość wiązania równowagi (średnia odległość między dwoma związanymi atomami, powiązana z najniższym poziomem energii na wykresie energii wiązania) wynosi 1,330 Å. Energia tej cząsteczki jest o 9,81 kJ/mol wyższa od energii wydzielonego ozonu i tlenu w stanie 1D. Istnieje również bariera energetyczna o wartości 127,28 kJ/mol, oddzielająca tetratlen od ozonu i tlenu (1D).
Zobacz też stały tlen oktatlen
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Tlen Kategoria:Odmiany alotropowe pierwiastków