250px|right 1 Warszawska Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte (1 BPanc) – związek taktyczny wojsk pancernych Wojska Polskiego.
Historia Brygada została sformowana na bazie 1 pułku czołgów w obozie biełoomuckim pod Sielcami na mocy rozkazu dowódcy 1 Korpusu PSZ w ZSRR nr 1 z 19 sierpnia 1943. Zaprzysiężenia dokonano w obozie sieleckim 11 listopada 1943. Przysięga uzupełnień odbyła się w Siekierzycach 1 czerwca 1944.
Sztandar ufundowany przez Związek Patriotów Polskich wręczył brygadzie zastępca dowódcy 1 Korpusu do spraw liniowych, gen. bryg. Karol Świerczewski. Drugi, honorowy sztandar ufundowany przez społeczeństwo Dorohuska, został wręczony przez Jadwigę Wojtalową – żołnierza Batalionów Chłopskich.
22 września 1943 ze składu brygady wyłączono 1 pułk czołgów, który to podporządkowany 1 DP uczestniczył w bitwie pod Lenino. Pozostałe siły brygady w czasie walk przebywały w obozie biełoomuckim.
6 kwietnia 1944 brygadę przetransportowano do Siomak w rejonie Berdyczowa. 21 lipca brygada wymaszerowała w kierunku frontu trasą przez: Jezierzany, Turzysk, Nowosiółki i Maszów. 24 lipca przekroczyła Bug pod Dorohuskiem i osiągnęła wieś Rudnik pod Lublinem. Przesunięta do pierwszego rzutu wojsk polskich, w nocy na 31 lipca przemaszerowała trasą przez Lublin, Kurów, Żyrzyn do wsi Zagrody, a stamtąd 9 sierpnia do Łaskarzewa.
Podporządkowana radzieckiej 8 A gwardii, przeprawiła się przez Wisłę na przyczółek warecko-magnuszewski i do 17 sierpnia toczyła krwawe walki z 1 Dywizją Pancerno-Spadochronową „Hermann Göring”.
18 sierpnia brygada wróciła w podporządkowanie 1 armii WP i rozlokowała się w okolicy Magnuszewa, gdzie stacjonowała do 11 września. W tym czasie dokonano reorganizacji brygady, likwidując strukturę pułkową i wprowadzając batalionową.
15 września ze składu brygady wydzielono 1 batalion czołgów, bpzmot i 2 bas, które uczestniczyły w walkach o Pragę i pod Jabłonną.
Podczas ofensywy styczniowej brygada działała jako awangarda sił głównych 1 AWP. Podczas marszu w kierunku Bydgoszczy brygadę podporządkowano dowódcy 47 A i w jej składzie wzięła udział w zdobyciu tego miasta.
Podczas przełamywania głównej pozycji Wału Pomorskiego, będąc w składzie zgrupowania uderzeniowego armii, większością sił wspierała 2 DP w natarciu na Mirosławiec. Uczestnicząc w działaniach zaczepnych 1 Armii WP w kierunku Bałtyku brygada 20 lutego wkroczyła do Wierzchowa, 24 lutego do Osieka, a dalej do Złocieńca i Bierzwnicy.
W kolejnych miesiącach, będąc w podporządkowaniu różnych radzieckich związków operacyjnych, uderzyła m.in. na Wejherowo i wspólnie z nimi zajęła to miasto. Od 12 do 17 marca brygada toczyła walki o Rumię. W okresie 26–28 marca uczestniczyła w wyzwoleniu Gdyni. Końcowym etapem działań 1 BPanc był udział w zdobyciu Gdańska, gdzie częścią swoich sił toczyła zacięte walki uliczne. Atakiem na stanowiska baterii nadbrzeżnej na Oksywiu zakończyła działania bojowe. 7 kwietnia przeszła z Gdyni przez Orłowo, Sopot do Gdańska, gdzie pozostała w obronie wybrzeża do końca maja 1945.
Część jej czołgów po wyremontowaniu w bazie remontowej w Świdwinie została włączona do 4 pułku czołgów ciężkich i wspólnie z nim, jako kompania czołgów średnich, walczyła w operacji berlińskiej, kończąc swój szlak bojowy nad Łabą dwoma sprawnymi czołgami.
Na mocy rozkazu Nr 060 dowódcy 1 Armii WP z 24 lutego 1945 otrzymała miano „Warszawskiej”.
9 kwietnia 1945 została odznaczona przez Naczelnego Dowódcę WP Krzyżem Grunwaldu III kl., a 6 maja 1945 Orderem Czerwonego Sztandaru, przyznanym przez Radę Najwyższą ZSRRDekret z 4 maja 1945.
24 maja brygada otrzymała rozkaz przegrupowania się do Siedlec. Do 9 czerwca wszystkie pododdziały zajęły koszary w mieście. Łącznie z Gdańska przetransportowano: 13 czołgów, 1 samochód pancerny BA-64, 15 samochodów osobowych, 169 samochodów ciężarowych, 52 samochody specjalne, 11 motocykli, 2 traktory. 14 czerwca przybyło 11 czołgów wyremontowanych w 24 Bazie Armijnej.
W lipcu 1945 pododdziały Brygady zostały użyte do walk ze zbrojnym podziemiem – podjęto walkę z oddziałami „Tura” i Teodora Śmiałowskiego „Szumnego”, w sierpniu zaś, mimo zakazu występowania przeciwko zbrojnemu podziemiu (amnestia), po uzyskaniu dodatkowego rozkazu – podjęto walkę z oddziałami dowodzonymi przez Władysława Łukasiuka „Młota” i Kazimierza Parzonko „Zygmunta”.
28 sierpnia Brygada przegrupowała się „na kołach” do Legionowa i tam zajęła koszary.
6 lutego 1946 Brygada została przeformowana w 1 Warszawski Pułk Czołgów im. Bohaterów Westerplatte.
5 czerwca 1946 pułk został dyslokowany do Modlina.
Dowództwo thumb|Pomnik polskich żołnierzy 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte i radzieckich na cmentarzu w Łężycach
Dowódcy płk Jan Mierzycan (1 IX 1943 – 29 VIII 1944) ppłk Michał Sobolew (p.o. 29 VIII – 8 IX 1944) ppłk Aleksander Malutin (8 – 14 IX 1944) gen. bryg. Jan Mierzycan (14 IX – 16 X 1944) ppłk Aleksander Malutin (od 17 X 1944) Zastępcy dowódcy ds. politycznychObsada według etatów nr 10/500-10/506 z 5 września 1944 mjr Julian Tokarski kpt Adolf Bromberg (od 14 X 1944) mjr Jan Oparowski (od 2 V 1945) Zastępcy dowódcy ds. liniowych ppłk Michał Sobolew mjr Filip Bondarienko (od 14 X 1944) Kwatermistrze ppłk Klemens Dąbrowski ppłk Stefan Szczepański (od 14 IX 1944) Szefowie sztabu ppłk Aleksander Malutin ppłk Polifiery Poliszczuk (od 16 X 1944)
Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari 35px|left|Order Virtuti Militari gen. bryg. Jan Mierzycan
Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari 35px|left|Order Virtuti Militari
Skład W okresie od 19 sierpnia 1943 do 7 września 1944 w skład brygady wchodziły: dowództwo, kompania dowodzenia, 1 i 2 pułk czołgów, batalion piechoty zmotoryzowanej, kompania technicznego zaopatrzenia, kompania przeciwlotniczych wkm i in.
Od 7 września 1944 do końca wojny: dowództwo, kompania dowodzenia 1, 2 i 3 batalion czołgów, batalion piechoty zmotoryzowanej, kompania technicznego zaopatrzenia, kompania przeciwlotniczych wkm, pluton medyczno-sanitarny i in.
Łącznie 253 oficerów, 502 podoficerów, 591 szeregowych, 65 czołgów T-34, 3 samochody pancerne BA-64, 4 działa SU-57 i SU-76, 6 moździerzy 82 mm, 18 rusznic ppanc., 35 wkm.
Walki Bitwa pod Studziankami
Udział w wyzwoleniu Pragi i w walkach pod Jabłonną thumb|T-34/76 czołg podstawowy brygady w początkowym okresie
1 BPanc działając w składzie 1 armii WP wykonywała zadanie bezpośredniego wsparcia piechoty w ramach operacji zaczepnej radz. 47 A. Celem operacji była likwidacja niemieckiego przyczółka w widłach Wisły i dolnej Narwi. Obrona przyczółka przebiegała na północ od Zegrza, na zachód od Wołomina, Starej Miłosny i Międzylesia i stanowiła węzłowy element obrony środkowej Wisły. Broniły go jednostki 4 KPanc SS z niemiecką 9 Armią. Ważną częścią tego przyczółka był umocniony rejon prawobrzeżnej Warszawy. 10 września 1 DP działając w składzie 125 KA radz. 47 Armii wyruszyła do natarcia w kierunku Pragi. 14 września rano 2 i 3 pułk piechoty 1 DP zostały wzmocnione batalionem czołgów. 2 kcz została przydzielona do wsparcia 2 pułku piechoty działającego w kierunku ogrodu zoologicznego, 1 kcz wspierała natarcie 3 pułku piechoty w kierunku mostu kolejowego pod Cytadelą. Tocząc ciężkie walki uliczne oddziały wyparły nieprzyjaciela ze śródmieścia Pragi i opanowały wschodni brzeg Wisły. Do pododdziałów 1 BPanc dołączyły ochotniczo grupy powstańców AK z Pragi, m.in. grupa ppor. Józefa Polaka, która działając jako desant czołgowy torowała drogę wozom 1 BPanc, wskazywała przejścia i usuwała zapory.
29 września, wobec zagrożenia prawego skrzydła 1 armii WP na Pradze przez niemieckie siły pancerne, broniący się tu 6 pułk piechoty 2 DP na odcinku Zacisze-Ząbki został wzmocniony 1 batalionem czołgów.
W dniach 24—28 października oddziały 1 armii WP w składzie 1 i 2 DP, 1 kcz z 1 BPanc i in., działając wraz z jednostkami radzieckimi, stoczyły walkę w celu zmniejszenia niemieckiego przyczółka w widłach Wisły i dolnej Narwi. Przed frontem jednostek polskich broniły się oddziały 4 Szturmowej Dywizji SS, wzmocnione artylerią i 6-lufowymi moździerzami. Przednia linia obrony przebiegała od południowego skraju Marcelina przez folwark Białołęka, południowo-zachodni skraj Annopola do Żerania. Przedpole było pokryte zabudową typu podmiejskiego, w ogrodach pocięte gęstą drożnią, rowami i kanałami. W suterenach domów znajdowały się gniazda ogniowe, na drogach przeszkody i pola minowe. 27 października dowódca 1 BPanc rozkazał 1 kcz przejść do rejonu Białołęki do dyspozycji dowódcy 1 pułku piechoty. Wieczorem, dla zamaskowania warkotu czołgów, piechota otworzyła ogień i 1 kcz w składzie 9 czołgów podeszła do Białołęki, Jeden czołg został uszkodzony na minie. 1 pułk piechoty wraz z 1 kcz otrzymały zadanie wyruszenia do natarcia o godz. 6 w ogólnym kierunku po osi szosy Jabłonna, Nowy Dwór. Na prawo sąsiadem był 101 pułk piechoty radz. 63 DP, na lewo 3 pułk piechoty 1 DP. Po 20-minutowym przygotowaniu artyleryjskim, w którym uczestniczyły również czołgi, natarcie ruszyło. O godz. 10 nieprzyjaciel przeszedł do kontrataków, zwłaszcza na kierunku 3 pułku piechoty. Walka przedłużyła się do godzin nocnych, pociągając za sobą uszkodzenie 2 czołgów. 19 października opanowano Płudy i Wiśniewo. Osiągnięto skraj lasu na wzgórzu w m. Buchnik i przeprowadzono przegrupowanie do szturmu Jabłonny, z zadaniem opanowania tej miejscowości, a zwłaszcza znajdującego się tam węzła dróg na Nowy Dwór i Legionowo. W tym czasie nieprzyjaciel podciągnął do Jabłonny posiłki w składzie pułku piechoty i 8 ciężkich czołgów, które przeprawiono przez Wisłę w rejonie Rajszewa. Zepchnęły one piechotę 1 pułku piechoty wzdłuż szosy i zagroziły stanowisku dowodzenia pułku. Na rozkaz dowódcy 1 pułku płk. Czerwińskiego 1 kcz, złożona z 8 wozów T-34, wyruszyła po osi szosy w kierunku garbu terenowego w Buchniku. Jednocześnie od strony Jabłonny, również po osi szosy, uderzyło 8 czołgów niemieckich. Na grzbiecie wzgórza doszło do boju spotkaniowego, w wyniku którego wróg wycofał się. W ślad za nieprzyjacielem piechota i wozy 1 kcz wdarły się do Jabłonny. Niemcy stracili 4 czołgi i 12 dział, a 1 kcz trzy czołgi, z których pierwszy spłonął, drugi został rozbity przez strącenie wieży, a trzeci unieruchomiony pociskiem działowym. Poległo czterech czołgistów, a sześciu zostało rannych. W sumie 1 kcz straciła 5 czołgów.
Po zdobyciu Jabłonny 1 DP przeszła do obrony osiągniętej rubieży i pozostawała na niej do 16 stycznia 1945, to jest do rozpoczęcia ofensywy styczniowej.
W Operacji Warszawskiej i pościgu do Bydgoszczy thumb|Jan Mierzycan oraz inni członkowie brygady na przyczółku warecko-magnuszewskim 1 BPanc przeszła przez Wisłę po mostach pod Tarnowem i wieczorem zgrupowała się w lesie na północny zachód od Magnuszewa. 16 stycznia 1 BPanc przeprawiła się przez Pilicę w rejonie Ostrołęki. Wieczorem zatrzymała się w rejonie Żelazna, Piekut i nawiązała współdziałanie z 1 DP. Nocą 17 stycznia wykonała marsz w kierunku Piaseczna. Rankiem brygada opanowała miasto, a następnie uderzyła w kierunku na Lesznowolę, Raków, Włochy, odcinając Niemcom drogi odwrotu. Jedna z kompanii brygady została użyta do walk w centrum Warszawy gdzie wspierała pododdziały 6 DP.