thumb|Szapoklak rozłożony i złożony Szapoklak (od Od „kapelusz” (chapeau) i dźwiękonaśladowczego claque – klaśnięcie, klaps, puknięcie (Władysław Kopaliński: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. Warszawa: Muza, 2001, s. 480).) – cylinder o specjalnej konstrukcji, pozwalającej na złożenie go na płaskoIwona Kienzler: Dwudziestolecie międzywojenne. Tom 45: Savoir-vivre. Warszawa: Edipresse Polska/Bellona, 2014, s. 127..
Wygodniejszy od zwykłego cylindra, obciągnięty lśniącym jedwabiem, używany był przez mężczyzn na przełomie wieków XIX i XX, jako element stroju wizytowego i balowego. We Francji, gdzie nazywano go też „kapeluszem mechanicznym”, stał się popularny w 1823. Składające się i rozkładające po naciśnięciu sprężyny szapoklaki przyjęły się od 1834 w PolsceAnna Sieradzka: Tysiąc lat ubiorów w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2003, s. 151, ..
Wprowadzony do uroczystego stroju kominiarza w XIX wieku, używany był jako element uniformu mistrza kominiarskiegoMałgorzata Szubert: Leksykon rzeczy minionych i przemijających. Warszawa: Muza, 2004, s. 262..
Szapoklak był i nadal bywa charakterystycznym atrybutem scenicznym – m.in. Krzysztofa „Grabaża” Grabowskiego oraz nakryciem głowy Staruszki Szapoklak, bohaterki serii radzieckich filmów lalkowych o Kiwaczku.
Przypisy
Kategoria:Kapelusze