Ruchy religijne Indian – ruchy społeczne dotyczące zmian w zakresie systemu wierzeń, wartości, symboli i praktyk religijnych, charakterystyczne dla Indian Ameryki Północnej w okresie europejskiej kolonizacji kontynentu. Były one rezultatem głębokich i gwałtownych przekształceń zachodzących w dotychczasowym życiu społecznym, religijnym i gospodarczym tubylczych plemion – zwłaszcza w XVIII i XIX wieku – na skutek kontaktów z cywilizacją pochodzenia europejskiego, utraty tradycyjnych terytoriów plemiennych i źródeł utrzymania, częstych konfliktów zbrojnych i wysiedleń, epidemii chorób oraz działalności misyjnej i edukacyjnej prowadzonej przez Europejczyków i ich potomków na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych i Kanady.
Doktryna nowych tubylczych łączyła zazwyczaj elementy pierwotnych religii indiańskich plemion danego obszaru, objawienia (wizje) tubylczych proroków – inicjatorów i duchowych przywódców większości tych ruchów – oraz nauki chrześcijańskich misjonarzy różnych wyznań. Ruchy te obiecywały zazwyczaj odzyskanie utraconych ziem, powrót zmarłych przodków, wybitych bizonów i innych zwierząt oraz zniknięcie białych ludzi. Od swych wyznawców oczekiwały – ustami proroków – określonych postaw społecznych i zachowań, w tym m.in. życia w czystości i zgodzie z dawnymi tradycjami, powstrzymania się od picia alkoholu i kradzieży oraz porzucenia obyczajów (a często i przedmiotów) przejmowanych przez Indian od białych.
Niepisane zwykle zasady, lokalny i krótkotrwały zazwyczaj charakter indiańskich ruchów religijnych oraz niezrozumienie (a często wrogość) otoczenia do ich wyznawców sprawiły, iż w większości (poza związanym z masakrą nad Wounded Knee Tańcem Duchów) są one stosunkowo słabo znane i opisane, a ich nieliczne charakterystyki zawierają szereg informacji i ocen nieprawdziwych, nieprecyzyjnych lub z różnych względów zafałszowanych.
Podobne ruchy religijne – o cechach zarówno wspólnych, jak i unikatowych – występowały w okresie konkwisty i kolonizacji w różnych częściach Ameryki Północnej, Środkowej i Południowej.
Niektóre ruchy religijne Ameryki Północnej religia Big Head religia Bole-Maru odrodzenie religijne Czirokezów (1811–1813) posłanie , proroka Delawarów (ang. Delaware Prophet’s Message, po 1760) Dream Dance religia Ziemianki (ang. Earth Lodge Religion) religia Pióra (ang. Feather Religion) Taniec Duchów (ang. Ghost Dance, po 1870) Taniec Słońca pejotyzm religia religia Shakerystów (ang. Shaker Religion) posłanie proroka (początek XIX w.) Taniec proroka (ang. Prophet Dance) ruch (przełom XIX i XX w.) posłanie proroka (po 1870) posłanie proroka Tenskwatawy (początek XIX w.) posłanie proroka (po 1830) religia Washani Taniec Washat (ang. Washat Dance)
Zobacz też święte miejsca tubylczych ludów Ameryki Północnej Ustawa o wolności religijnej Indian amerykańskich
Kategoria:Historia tubylczych ludów Ameryki Północnej Kategoria:Religie pierwotne Kategoria:Religie pochodzące z Ameryki Północnej