Jacek Maria Kurczewski (ur. 11 stycznia 1943 w Edynburgu) – polski socjolog, specjalizujący się w socjologii i antropologii prawa oraz obyczajów, w latach 1991–1993 poseł i wicemarszałek Sejmu I kadencji.
Życiorys Syn oficera Polskich Sił Zbrojnych Mieczysława Kurczewskiego i Marii, córki Antoniego Jawornickiego, architekta i urbanisty, profesora Politechniki Warszawskiej. Ukończył w 1965 studia na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, uzyskiwał następnie stopnie doktora i doktora habilitowanego. W 1995 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych.
Kontynuator polskiej szkoły socjologii prawa wywodzącej się od Leona Petrażyckiego, uczeń Adama Podgóreckiego. Zawodowo był związany z Uniwersytetem Warszawskim, kierował Katedrą Socjologii Obyczajów i Prawa w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych UW.
W czasach PRL działał w opozycji demokratycznej. W 1976 podpisał Memoriał 101, list protestacyjny do Sejmu PRL przeciwko zmianom w konstytucji. W okresie wydarzeń sierpniowych w 1980 był sygnatariuszem skierowanego do władz komunistycznych apelu 64 naukowców, literatów i publicystów o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami.
Był doradcą „Solidarności”, od 1987 był członkiem redakcji „Res Publiki”. Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu, w latach 1989–1991 zasiadał w Trybunale Stanu. Od 1991 do 1993 sprawował mandat posła I kadencji z ramienia Kongresu Liberalno-Demokratycznego. W Sejmie zajmował urząd wicemarszałka. Po porażce w wyborach parlamentarnych w 1993 wycofał się z działalności politycznej.
Został stałym współpracownikiem Fundacji im. Stefana Batorego oraz członkiem polskiego Komitetu Helsińskiego. Autor kodeksu etycznego służby cywilnej. Członek Collegium Invisibile. Zasiadł w Radzie Centrum Badania Opinii Społecznej. W latach 1997–1998 był dyrektorem naukowym Oñati International Institute for the Sociology of Law. Od 2014 do 2015 był doradcą sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
W 2007 odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2010 i w 2015.
Żonaty z Joanną.
Publikacje Jako autor: Prawo prymitywne: zjawiska prawne w społeczeństwach przedpaństwowych, Wiedza Powszechna, 1973, O badaniu prawa w naukach społecznych, Wydawnictwa UW, 1977, Spór i sądy, Wydawnictwa UW, 1982, Posłowie a opinia publiczna: z badań nad przedstawicielstwem w Trzeciej Rzeczypospolitej, ISNS UW, 1999, Przeciw-obyczaje, TRIO, 2006.
Jako redaktor prac zbiorowych: Prawo w społeczeństwie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, Demokracja po polsku, ISNS UW, 1995, Bóg, szatan, grzech. Studia socjologiczne. T. 1. Socjologia grzechu (z Wojciechem Pawlikiem), Miniatura, 1990, Bóg, szatan, grzech. Studia socjologiczne. T. 2. Dzieje grzechu, obszary grzechu (z Wojciechem Pawlikiem), Nomos, 1992, Korupcja w życiu społecznym (z Beatą Łaciak), ISP, 2000, Umowa o kartki, TRIO, 2004, Mazowsze bez granic. Przyczynek do antropologii kulturowej regionu, TRIO i Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, 2005, Wielka sieć. E-seje z socjologii Internetu, TRIO, 2006, Praktyki cielesne, TRIO, 2006, Antagonizm i pojednanie w środowiskach wielokulturowych (z Aleksandrą Herman), słowo/obraz terytoria, 2012.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Collegium Invisibile Kategoria:Członkowie Trybunału Stanu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Kongresu Liberalno-Demokratycznego Kategoria:Polscy socjolodzy prawa Kategoria:Sygnatariusze Apelu 64 Kategoria:Sygnatariusze Memoriału 101 Kategoria:Uczestnicy Okrągłego Stołu (strona solidarnościowa) Kategoria:Wicemarszałkowie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1991–1993) Kategoria:Ludzie urodzeni w Edynburgu Kategoria:Urodzeni w 1943