Solaris Urbino 18 – niskopodłogowy autobus przegubowy klasy mega z rodziny Solaris Urbino przeznaczony dla komunikacji miejskiej, produkowany przez polskie przedsiębiorstwo Solaris Bus & Coach S.A. w Bolechowie-Osiedlu koło Poznania. Jest drugim (po Urbino 12) najliczniej sprzedanym modelem marki Solaris.
W trakcie produkcji, wraz z potrzebami klientów oraz postępem techniki, udoskonalano konstrukcję autobusów. W 2002 r. zaprezentowano II generację, która została zastąpiona w 2004 r. przez III odsłonę modelu. W 2014 r. zaprezentowano IV generację Urbino 18, która w 2015 r. weszła do seryjnej produkcji. Do 2018 r. równolegle produkowano również III generację.
Obok modelu podstawowego zasilanego silnikami wysokoprężnymi spełniającymi normę emisji spalin Euro 6, produkowane są wersje: Urbino 18 CNG z napędem na gaz CNG, hybrydowy Urbino 18 Hybrid (pierwszy na świecie autobus hybrydowy w produkcji seryjnej), w pełni elektryczny Urbino 18 electric oraz trolejbus Trollino 18. Ze względu na różne wymagania odbiorców modyfikowano konstrukcję nadwozia autobusu. W efekcie powstały modele: niskowejściowy Urbino 18 LE CNG, przedłużony o 0,75 m Urbino 18,75 oraz przeznaczone głównie dla systemów bus rapid transit modele w konfiguracji MetroStyle.
Historia Neoplan Polska
mały|lewo|Neoplan N4021 W 1994 r. Krzysztof Olszewski otworzył w Polsce przedstawicielstwo handlowe niemieckiego przedsiębiorstwa produkującego autobusy Neoplan – Neoplan Polska. Jeszcze w tym samym roku MZA Warszawa zamówiły pierwsze niskopodłogowe Neoplany N4020 o długości 15 m. Wkrótce przedsiębiorstwo pozyskało także zamówienie na 72 niskopodłogowe autobusy miejskie dla MPK Poznań, w związku z czym została podjęta decyzja o budowie w podpoznańskim Bolechowie-Osiedlu fabryki autobusów.
W latach 1996–2000 Neoplan Polska montował autobusy Neoplan serii 4000, a od 1998 r. także 18-metrowy przegubowy model Neoplan N4021. W latach 1998–1999 zakład wyprodukował 22 pojazdy tego typu, które stały się później pierwowzorem Urbino 18. Pozostałe przegubowe neoplany w polskich przedsiębiorstwach transportowych pochodziły z importu, najczęściej były to pojazdy używane.
W 1999 r. przedsiębiorstwo, jeszcze jako Neoplan Polska, zaczęło niezależnie produkować autobusy pod marką Solaris. Podczas Międzynarodowych Targów Poznańskich w 1999 r. zaprezentowano pierwszy model z rodziny Urbino – 12-metrowy Solaris Urbino 12. W tym samym roku rodzinę autobusów miejskich uzupełniły dłuższe modele klasy mega – trójosiowy Urbino 15 i przegubowy Urbino 18. W 2001 roku Neoplan został przejęty przez MAN-a, jednakże Neoplan Polska został odrębną spółką Solaris Bus & Coach S.A., która zachowała tradycję i majątek – w tym modele autobusów – polskiego oddziału Neoplana.
I generacja (1999–2002)
Solaris Urbino 18 pierwszej generacji produkowano od drugiej połowy 1999 r. Model ten były uzupełnieniem oferty Solarisa o przegubowy, 18-metrowy autobus. Pierwszy seryjny pojazd trafił do PKA Gdynia w 1999, był to również jedyny nowy przegubowy niskopodłogowy autobus kupiony w 1999 przez przedsiębiorstwa komunikacyjne w Polsce. Autobusy Urbino 18 I generacji wykorzystywały wiele rozwiązań konstrukcyjnych z krótszych modeli z rodziny Urbino. Konstrukcja bazuje na nadwoziu samonośnym. W procesie projektowania zastosowano najnowsze techniki komputerowe w programach typu CAD oraz programów do obliczeń wytrzymałości materiałowej, co było dużą nowością na tamte czasy. Szkielet miał kształt kratownicy, dzięki czemu uzyskano dużą wytrzymałość przy stosunkowo lekkiej konstrukcji. Zastosowano silniki wysokoprężne produkcji firm MAN lub DAF w tzw. zabudowie „wieżowej”. Skrzynie biegów dostarczały firmy ZF i Voith. Uwagę przyciągał także nowoczesny design autobusów z rodziny Urbino.
We wnętrzu bazowano na układzie znanym z modeli Neoplan, niemniej jednak dla każdego odbiorcy jest ono aranżowane w nieco inny sposób, stosownie do wymagań. Wejście na pokład umożliwiały trzy lub cztery pary drzwi w układzie 2-2-2-0 lub 2-2-2-2. W drugich drzwiach zamontowano platformę dla wózków inwalidzkich, a naprzeciwko nich platformę dla niepełnosprawnych. Charakterystyczną cechą I generacji są poręcze lakierowane lakierem bezbarwnym zamiast żółtej farby. Projektując rozkład siedzeń oraz kabinę kierowcy, projektanci kierowali się zasadami ergonomii i badaniami nad układem ludzkiego ciała w różnych pozycjach. Dzięki przymocowaniu siedzeń do ściany bocznej ułatwiono codzienne sprzątanie wnętrza. W późniejszym czasie wprowadzono także kilka poprawek technicznych w odpowiedzi na niedoskonałości, które pojawiły się w trakcie eksploatacji u klientów, m.in. przeniesiono zbiornik paliwa ku tyłowi autobusu, czy też oparto instalację elektryczną na szynie CAN.
Początkowo 18-metrowe autobusy nie cieszyły się dużym zainteresowaniem ze strony nabywców ze względu na większą promocję modelu Urbino 15, spadającą liczbę pasażerów komunikacji miejskiej w Polsce oraz konieczność wymiany dużej liczby autobusów przy stosunkowo niewielkich środkach finansowych. Powodowało to, że firmy komunikacyjne wolały tańsze pojazdy 15-metrowe o mniejszej pojemności. Rynek autobusów 15-metrowych nasycił się na przełomie wieków, co spowodowało w późniejszym czasie wzrost popytu na pojazdy przegubowe. W sumie do 2002 r. Solaris sprzedał polskim miastom 12 sztuk Solarisów Urbino 18 I generacji. Pojazdy przegubowe były także sprzedawane odbiorcom zagranicznym. Autobusy Solaris Urbino 18 I generacji zakupiło m.in. przedsiębiorstwo Rīgas Satiksme z Rygi (57 sztuk).
II generacja (2002–2005)
Od 2002 r. produkowano nową, drugą generację modelu Urbino 18. Generacja ta była jednak jedynie rozwiązaniem przejściowym pomiędzy I a planowaną III generacją. Zastosowano kilka udoskonaleń technicznych, lekko zmieniono wzornictwo autobusów. Zmniejszono wysokość wejścia z 360 do 320 mm w pierwszych, drugich i trzecich drzwiach. Zastosowano innowacyjne systemy hamulcowe Wabco. Wprowadzono także silniki zgodne z normą emisji spalin Euro 3 dla wszystkich nowych pojazdów. Autobusy Solaris Urbino 18 II generacji dostarczono m.in. do Gdańska, Białegostoku i Poznania, a za granicą także m.in. do Drezna. Od 2002 r. na podstawie nadwozia Solarisa Urbino 18 II generacji w Bolechowie jest budowany również trolejbus Solaris Trollino 18.
III generacja (2005–2018)
mały|lewo|Odgłosy pracy Solarisa Urbino 18 III generacji ze Szczecina (ex BVG) W 2005 r. Solaris wyprodukował i pokazał pierwsze egzemplarze nowej, trzeciej generacji modelu Solaris Urbino 18. W tym przypadku wprowadzono większą liczbę zmian, zarówno stylistycznych, jak i konstrukcyjnych, w stosunku do poprzednich odsłon. W pokazowym egzemplarzu zastosowano silnik Diesla marki DAF typu PE 228 w połączeniu z automatyczną skrzynią biegów Voith D864.3E. W późniejszych latach stopniowo modernizowano jednostki napędowe w autobusach Urbino 18 na bardziej ekonomiczne i przyjazne środowisku. Stosowano jednostki napędowe producentów DAF, Cummins oraz Iveco. W III generacji Urbino 18 zmieniono układ wnętrza autobusu, dzięki czemu uzyskano większą liczbę miejsc siedzących dostępnych z niskiej podłogi. Mocno zmieniono także stylistykę pojazdu.
Od 2004 r. produkowane są autobusy z silnikami spełniającymi normę emisji spalin Euro 4, natomiast w 2006 r., na podstawie rozwiązań technicznych przedsiębiorstwa DAF, zaprezentowano pierwszy autobus z napędem spełniającym normę Euro 5 EEV, dzięki zastosowaniu filtra cząstek stałych. W 2013 r. firma wyprodukowała pierwszy autobus z jednostką napędową DAF zgodną z normą Euro 6.
Na bazie III generacji Urbino 18 powstało wiele modeli pochodnych Solarisa. Oprócz produkowanego dotychczas trolejbusu Trollino 18, wprowadzono modele Urbino 18 Hybrid (w 2006 r.), Urbino 18 CNG (w 2006 r.), Urbino 18 LE CNG (w 2007 r.), przedłużona wersja Urbino 18,75 (w 2013 r.), a także Urbino 18 electric (w 2013 r.).
Pomimo wprowadzenia w 2015 r. do seryjnej produkcji nowej, IV generacji Urbino 18, przez pewien czas produkowano III generację. Na początku 2018 r. przekazano odbiorcom ostatnie autobusy Solaris Urbino 18 poprzedniej generacji.
IV generacja (od 2015)
Premiera IV generacji Urbino 18 miała miejsce 24 września 2014 r. podczas targów IAA Nutzfahrzeuge w Hanowerze, natomiast polska premiera nastąpiła w listopadzie w trakcie Transexpo w Kielcach. Nowe autobusy cechują się trwalszą, lżejszą oraz bardziej dopracowaną konstrukcją, zarówno pod względem technicznym, jak i stylistycznym. Zredukowano poziom hałasu oraz natężenie wibracji w pojeździe. Jako jednostkę napędową używane są silniki DAF MX-11 o mocy 240 lub 271 kW spełniające normę emisji spalin Euro 6. Stosowana jest skrzynia biegów ZF Ecolife lub Voith Diwa 6. W autobusach zamontowano również system kontroli trakcji (ASR) oraz ESP, dzięki czemu poprawiono bezpieczeństwo na zakrętach. Przeniesiono zbiornik paliwa o pojemności 360 l nad koła osi wleczonej. Zwiększona została liczba siedzeń dostępnych z niskiej podłogi do 24 (wraz z pozostałymi ponad 40). Cały pojazd został oświetlony w technologii LED, zastosowano tzw. „światło pośrednie”, które ułatwia kierowcy jazdę po zmierzchu. Autobus stał się stabilniejszy dzięki obniżeniu pojazdu o 50 mm (z zachowaniem tej samej wysokości wnętrza pojazdu). Zaszło wiele zmian stylistycznych. Wejście na pokład jest możliwe dzięki drzwiom w układzie 2-2-2-2, 2-2-2-0, 1-2-2-2 lub 1-2-2-0. Szerokość drzwi w nowym Urbino to 1250 mm, jednak w opcji producent oferuje drzwi o szerokości 1350 mm. Wysokość drzwi wynosi od 1970 do 2000 mm. W nowych modelach autobusy można wyposażyć w następujące pulpity: dotykowy pulpit znany z wersji Electric oraz tramwaju Solaris Tramino, nowy pulpit VDO Siemens lub standardowy pulpit Solarisa (MOKI) w odświeżonej wersji.
Seryjna produkcja pojazdów nowej generacji ruszyła w styczniu 2015 roku. Pierwszym odbiorcą nowego Urbino 18 była firma Bogestra z niemieckiego Bochum, natomiast w Polsce pierwszy egzemplarz IV generacji Urbino 18 trafił do KM Płock.
Konstrukcja i dane techniczne +Dane techniczne Urbino 18 III i IV generacji III generacja Euro 6 IV generacja Urbino 18 Urbino 18,75 Urbino 18 CNG Urbino 18 LE CNG Urbino 18 Hybrid Urbino 18 electric Trollino 18 Urbino 18 Urbino 18 CNG Urbino 18 Hybrid Urbino 18 electricUrbino 18 hydrogen Trollino 18 DANE PODSTAWOWE:Długość[mm]18 00018 750 18 000Wysokość[mm] 2850340033503250–348033003490309033003100330033003450Szerokość[mm] 2550Rozstaw osi A-B[mm]51305880 5130 5900Rozstaw osi B-C[mm] 6770 6000Zwis przedni/tylny[mm] 2700/3400Kąt natarcia/zejścia[°] 7/7Średnica zawracania[m]~23~24 ~23Dopuszczalna masa całkowita[kg] 28 000 UKŁAD NAPĘDOWY:Silnik1) DAF MX-11 240 (240 kW)
2) DAF MX-11 271 (271 kW)DAF MX-11 271 (271 kW) Cummins ISLG8.9E6 320 (239 kW) Opis napędu hybrydowego: patrz tabela w sekcji Solaris Urbino 18 Hybrid4-polowy centralny silnik asynchroniczny (240 kW)1) CEGELEC TV Europulse, silnik asynchroniczny 250 kW 6-polowy
2) CEGELEC TV Europulse, napęd na 2 osie, 2 silniki asynchroniczne 160 kW lub 175 kW 4-polowe
3) Medcom ANT 240-600, silnik asynchroniczny 240 kW 6-polowy
4) Škoda BlueDrive, silnik asynchroniczny 250 kW 6-polowy
5) Škoda BlueDrive, napęd na 2 osie, 2 silniki asynchroniczne 160 kW 4-polowe1) DAF MX-11 240 (240 kW)
2) DAF MX-11 271 (271 kW)1) Cummins ISLG 8.9 E6 320 (239 kW)
2) Cummins ISLG 6C 320 (239 kW) Opis napędu hybrydowego: patrz tabela w sekcji Solaris Urbino 18 Hybrid4-polowy centralny silnik asynchroniczny (240 kW)silnik trakcyjny TSA TMF35-44-4 240kW1) MEDCOM ANT 250-600 silnik asynchroniczny 250 kW 6-polowy
2) Škoda BlueDrive silnik asynchroniczny 250 kW 6-polowy
3) Škoda BlueDrive napęd na 2 osie: 2 silniki asynchroniczne 160 kW 4-poloweSkrzynia biegów 1) Voith DIWA 6
2) ZF Ecolife -- 1) ZF Ecolife
2) Voith DIWA 6 ---Zbiornik paliwa[l] 3508 × 214 = 1712; 9 × 214 = 19268 × 214 = 1712250 lub 350 --3605 × 315 = 1575;
5 × 340 =1700;