Stanisław Jan Gucwa (ur. 18 kwietnia 1919 w Przybysławicach, zm. 14 sierpnia 1994 w Warszawie) – polski działacz ruchu ludowego, polityk i ekonomista. Poseł na Sejm PRL III, IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji, marszałek Sejmu VI, VII i VIII kadencji, minister przemysłu spożywczego i skupu w latach 1968–1971, następnie do 1972 zastępca przewodniczącego Rady Państwa. Budowniczy Polski Ludowej.
Życiorys Ukończył Szkołę Rolniczą w Wojniczu w 1936, Korespondencyjny Kurs im. Staszica w Warszawie w 1938, studia ekonomiczno-polityczne w Akademii Nauk Politycznych w Warszawie w 1948, a także kurs handlu zagranicznego w Szkole Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie w 1949. Od 1936 działał w Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici” w Przybysławicach i Brzesku. Od 1936 do 1937 pracował w Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Brzesku. W okresie okupacji pracował w spółdzielczości i brał udział w ruchu oporu (Stronnictwo Ludowe „Roch”, Bataliony Chłopskie, używał pseudonimów Golec i Socha), dosłużył się stopnia majora rezerwy. Od 1945 członek satelickiego wobec PPR Stronnictwa Ludowego, w latach 1945–1948 prezes Powiatowej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Radomiu.
Od 1949 członek Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, wybierany do organów kierowniczych Stronnictwa: w latach 1959–1984 członek Naczelnego Komitetu ZSL, w latach 1959–1981 członek Prezydium NK. W latach 1971–1981 był prezesem Naczelnego Komitetu ZSL (jego poprzednikiem na tym stanowisku był Czesław Wycech, a następcą Stefan Ignar).
W latach 1948–1951 wicedyrektor i dyrektor handlowy w Centralnym Zarządzie Polskich Zakładów Zbożowych, w okresie 1951–1956 dyrektor Centralnego Zarządu Przemysłu Młynarskiego, w latach 1956–1957 dyrektor generalny w Ministerstwie Skupu. W latach 1957–1968 był podsekretarzem stanu (wiceministrem) w Ministerstwie Rolnictwa, w latach 1968–1971 ministrem przemysłu spożywczego i skupu.
W latach 1971–1972 zastępca przewodniczącego Rady Państwa; od marca 1972 marszałek Sejmu VI, VII i VIII kadencji. Posłem na Sejm PRL był w latach 1961–1989 (III, IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji).
W latach 1971–1983 członek prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu, w latach 1982–1983 członek Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, a od 1983 do 1985 członek RK PRON. Wieloletni członek Rady Naczelnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. 2 września 1982 na mocy decyzji Biura Politycznego KC PZPR wszedł w skład Komitetu Honorowego uroczystości żałobnych Władysława Gomułki„Trybuna Robotnicza”, nr 173, 3–5 września 1982, s. 1–2..
Życie prywatne Urodził się w rodzinie chłopskiej, jako syn Jana i Marii. Jego żoną była Wiesława Maria z domu Podrygałło (1923–2004). Małżonkowie są pochowani Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A3 tuje-2-27).
Ojciec Ewy Gucwy-Leśny (ekonomistki) i Hanny Rogozińskiej-Fajst (psycholożki). Teść Macieja Leśnego (ekonomisty).
Odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1974)Wręczenie odznaczeń w Belwederze, „Dziennik Polski”, 1974, nr 172, s. 3. Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1955). Złoty Krzyż Zasługi (1951). Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955). Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)Medale 30-lecia dla czołowych działaczy partyjnych i państwowych, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 19 lipca 1974, s. 1. Medal 40-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1. Medal „Za zasługi dla ruchu ludowego” (1984)65 rocznica urodzin St. Gucwy, „Rzeczpospolita”, nr 93, 18 kwietnia 1984, s. 1. Złota Honorowa Odznaka Polskiego Związku Kolarskiego (1980)Stanisław Gucwa przyjął przedstawicieli PZKol, „Życie Warszawy”, nr 155, 2 lipca 1980, s. 6. Medal im. Georgi Dymitrowa (Bułgaria)Kto jest kim w Polsce, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984, s. 276. Medal „1300 lat Bułgarii” (1983)Kronika dyplomatyczna, „Rzeczpospolita”, nr 163, 12 lipca 1983, s. 7. Medal „40 lat Wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką” (Czechosłowacja, 1985)Odznaczenie dla S. Gucwy, „Rzeczpospolita”, nr 101, 2 maja 1985, s. 6. Krzyż Wielki Orderu Demokracji (Kolumbia, 1983)Wizyta delegacji parlamentu Kolumbii, „Rzeczpospolita”, nr 255, 27 października 1983, s. 2. Złoty Order „Gwiazda Przyjaźni między Narodami” (NRD, 1986)Wizyty – spotkania – rozmowy, „Życie Warszawy”, nr 36, 12 lutego 1986, s. 2. inne odznaczenia państwowe, resortowe, organizacyjne, regionalne i zagraniczne
Przypisy
Bibliografia Nota biograficza na stronie Wszechnicy Sejmowej Profil na stronie Biblioteki Sejmowej Informacje w BIP IPN
Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Członkowie Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Rady Państwa PRL Kategoria:Członkowie Stronnictwa Ludowego „Roch” Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Członkowie Rady Krajowej PRON Kategoria:Członkowie Tymczasowej Rady Krajowej PRON Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici Kategoria:Ludzie związani z Brzeskiem Kategoria:Marszałkowie Sejmu Polski Ludowej Kategoria:Ministrowie przemysłu spożywczego i skupu PRL Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi dla Ruchu Ludowego” im. Wincentego Witosa Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem „Gwiazda Przyjaźni między Narodami” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni bułgarskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni czechosłowackimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni kolumbijskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni niemieckimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego (1944–1949) Kategoria:Polscy działacze spółdzielczy Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Posłowie z Listy Krajowej (PRL) Kategoria:Prezesi Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Wiceministrowie i urzędnicy PRL Kategoria:Żołnierze Batalionów Chłopskich Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1994