Dorszowate, wątłuszowate (Gadidae) – rodzina morskich ryb dorszokształtnych (Gadiformes). Obejmuje gatunki o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym.
Występowanie Obecny zasięg występowania dorszowatych obejmuje Ocean Arktyczny, Atlantyk i Ocean Spokojny, większość gatunków zamieszkuje wody nad szelfem strefy umiarkowanej półkuli północnej. Dorsz atlantycki, motela i witlinek występują w Bałtyku. Wszystkie dorszowate – z wyjątkiem występującego także w polskich rzekach miętusa pospolitego – są gatunkami morskimi.
Cechy charakterystyczne Ciało wydłużone, pokryte drobnymi i okrągłymi łuskami. Długie płetwy nieparzyste, zwykle podzielone na trzy płetwy grzbietowe i dwie płetwy odbytowe. W płetwach brak promieni twardych. Płetwy brzuszne położone są pod piersiowymi albo na gardle. Uzębiony otwór gębowy u większości gatunków jest zaopatrzony w wąsik na podbródku. Symetryczny szkielet płetwy ogonowej. Położony w przedniej części ciała pęcherz pławny nie ma odgałęzień. Ikra nie posiada kropli tłuszczowej.
Dorszowate żywią się rybami i bezkręgowcami. Największe osobniki dorsza atlantyckiego osiągają prawie 2 m długości. Kilka gatunków podejmuje długie wędrówki, niektóre tworzą ławice.
Systematyka
thumb|Gadus morhua Klasyfikacja dorszowatych pozostaje sporna. Ichtiolodzy zaliczają do niej od 16 do 21 rodzajów grupowanych w 3 lub 4 podrodzinach. Poniżej przedstawiono podział na 4 podrodziny zaproponowany w 2002 przez EndoEndo, H. 2002. Phylogeny of the order Gadiformes (Teleostei, Paracanthopterygii). Mem. Grad. School Fish. Sci. Hokkaido Univ. 49(2):75–149., potwierdzony w 2006 przez Teletchea i in. w wyniku przeprowadzonych przez nich badań morfologicznych i genetycznychTeletchea, F., V. Laudet, and C. Hanni. 2006. Phylogeny of the Gadidae (sensu Svetovidov, 1948) based on their morphology and two mitochondrial genes. Molecular Phylogenetics and Evolution 38:189–199..
Eschmeyer podnosi Lotinae i Phycinae do rangi rodzin Lotidae i PhycidaeEschmeyer, W.N., 1990. Catalog of the genera of recent fishes. California Academy of Sciences, San Francisco, USA.
Nelson (2006) umieścił rodzaj Raniceps w monotypowej podrodzinie Ranicipitinae.
thumb|Trisopterus luscus
Klasyfikacja Rodzaje zaliczane do tej rodziny:
Arctogadus — Boreogadus — Eleginus — Gadiculus — Gadus — Melanogrammus — Merlangius — Microgadus — Micromesistius — Pollachius — Raniceps — Trisopterus
Zobacz też ryby Polski ryby - wykaz rodzin
Przypisy
Bibliografia