Wielkoszczur (Cricetomys) – rodzaj ssaków z podrodziny wielkoszczurów (Cricetomyinae) w obrębie rodziny malgaszomyszowatych (Nesomyidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce (Mauretania, Senegal, Gambia, Gwinea Bissau, Gwinea, Sierra Leone, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Burkina Faso, Ghana, Togo, Benin, Niger, Nigeria, Kamerun, Sudan, Republika Środkowoafrykańska, Gwinea Równikowa, Gabon, Kongo, Demokratyczna Republika Konga, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenia, Tanzania, Malawi, Zambia, Angola, Botswana, Zimbabwe, Mozambik i Południowa Afryka).
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 284–413 mm, długość ogona 247–449 mm, długość ucha 32–45 mm, długość tylnej stopy 62–78 mm; masa ciała 0,5–2,8 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1840 roku angielski przyrodnik George Robert Waterhouse w artykule zatytułowanym O nowym rodzaju Rodziny Muridæ i Rzędu Rodentia, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) wielkoszczur gambijski (C. gambianus).
Etymologia Cricetomys: rodzaj Cricetus (chomik); mus, μυος muos ‘mysz’.
Nazwa zwyczajowa W polskiej literaturze zoologicznej nazwa „wielkoszczur” była używana dla oznaczenia gatunku Cricetomys gambianus. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi temu przypisano oznaczenie wielkoszczur gambijski, rezerwując nazwę „wielkoszczur” dla rodzaju Cricetomys.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|120pxCricetomys eminiWroughton, 1910wielkoszczur leśnygatunek monotypowytropikalna Afryka od Sierra Leone na wschód do Ugandy, Rwandy i Burundi, na południe do Demokratycznej Republiki Konga i Angoli; również wyspa BiokoDC: 30–35 cmDO: 32–43 cmMC: 0,5–1,3 kgcentruj|150pxCricetomys gambianusG.R. Waterhouse, 1840wielkoszczur gambijskigatunek monotypowySenegal na wschód do południowego Senegalu i Ugandy, na południe do rzeki Kongo (Demokratyczna Republika Konga)DC: 28–39 cmDO: 25–40 cmMC: 0,5–1,5 kgCricetomys kivuensisLönnberg, 1917wielkoszczur górskigatunek monotypowyWielki Rów Zachodni we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga, południowo-zachodniej Ugandzie, zachodniej Rwandzie i BurundiDC: około 32 cmDO: około 34 cmMC: brak danychcentruj|150pxCricetomys ansorgeiO. Thomas, 1904wielkoszczur południowy6 podgatunkówDemokratyczna Republika Konga na południe od rzeki Kongo na wschód do Kenii i Tanzanii (włącznie z wyspą Zanzibar), na południe do Angoli, Zambii, Zimbabwe i północno-wschodniej Afryki PołudniowejDC: 29–41 cmDO: 34–45 cmMC: 0,9–2,8 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Malgaszomyszowate