Kościół św. Wita – kościół parafialny pod wezwaniem św. Wita w Rogoźnie, zwany też Rogozińską Farą.
Historia Najstarszy kościół w Rogoźnie, związany według księdza Józefa Nowackiego (Dzieje Archidiecezji Poznańskiej, T. 2) z grodem z X wieku i późniejszym rogozińskim grodem kasztelańskim, fundowany według tradycji przez księcia Mieszka I i Dobrawę, na co miałoby wskazywać między innymi bardzo stare wezwanie.
Obecny kościół wzniesiony w stylu późnogotyckim w 1526 roku z fundacji starosty rogozińskiego Mikołaja Dołęgi Kretkowskiego i zapewne także królowej Bony przez Marcina Mora i Klemensa z Ostroroga (niezachowany do dziś napis łaciński wyryty na dwóch cegłach szkarpy opinającej ścianę wschodnią obiektu głosił: 1526 edificatum per Martinum Mora et Clementium a Ostrorog). Z kolei napis zachowany na zewnętrznej ścianie prezbiterium informuje, że położenie kamienia węgielnego pod budowę kościoła nastąpiło 3 lipca 1526 roku o godzinie ósmej (Fundatio prima iniectio lapidis tertia Julii 1526 Hora 8). Budowa trwała przynajmniej kilkanaście lat. W 1668 roku do kościoła dobudowano zakrystię i skarbiec, a w 1862 wzniesiono kruchtę według projektu berlińskiego architekta Fryderyka Augusta Stuelera.
W czasie II wojny światowej Niemcy zrabowali z kościoła zabytkową monstrancję pochodzącą z klasztoru benedyktyńskiego w Lubiniu, paramenty, księgi liturgiczne, ornaty oraz dzwony. Ponadto zniszczyli obraz Matki Boskiej Częstochowskiej oraz figury Najświętszej Marii Panny, św. Benedykta i św. Wojciecha.
Kościół jest murowany z cegły, częściowo otynkowany, trójnawowy, pseudobazylikowy, z wydzielonym węższym prezbiterium. Nawa główna i prezbiterium przykryte są sklepieniem gwiaździstym, nawy boczne - krzyżowo-żebrowym. Nawy rozdzielone są ostrołukowymi arkadami. Chór muzyczny barokowy.
Zabytki Najważniejsze zabytki ruchome znajdujące się w świątyni: mosiężna chrzcielnica gotycka z I poł. XV wieku – w kształcie kotła na trzech łapach zwierzęcych, ozdobiona pięcioma postaciami świętych, pieczęciami z XIV wieku i medalionem rusko-bizantyjskim, prawdopodobnie z XII wieku, obraz św. Wita – barokowy z drugiej ćwierci XVIII wieku, w srebrnej koszulce, neogotycki ołtarz główny – z 1897 roku, czteroskrzydłowy, późnobarokowy ołtarz pw. Najświętszej Maryi Panny Różańcowej w nawie północnej – z drugiej połowy XVII wieku z herbem Radwan, późnobarokowy ołtarz Najświętszego Serca Chrystusa w nawie południowej – z czwartej ćwierci XVIII wieku, stiukowy, o płaskiej dekoracji z obrazami Chrystusa i św. Stanisława, mniejsze ołtarze w drugich arkadach naw bocznych dedykowane św. Józefowi oraz św. Izydorowi Oraczowi, rzeźba Chrystusa Frasobliwego – w kruchcie, późnogotycka, ludowa, z polichromowanego drewna, z XVI wieku, krucyfiks – na belce tęczowej, z I połowy XVII wieku, kielichy: jeden srebrny, późnorenesansowy z I połowy XVIII wieku i drugi barokowy, częściowo złocony, fundacji Macieja Zielińskiego z 1623 roku, liczne obiekty w stylu neogotyckim z XIX i XX wieku – stalle, konfesjonały, stacje drogi krzyżowej, szafa organowa, tron i ambona.
Świątynia została wpisana do rejestru zabytków 12 grudnia 1932 roku.
Kościół znajduje się w bezpośredniej bliskości Jeziora Rogozińskiego. Przy świątyni ulokowane są: pozostałości po drewnianej dzwonnicy z lat 50. z trzema dzwonami (jeden z nich z 1613 roku) (dzwonnica spłonęła doszczętnie w pożarze 13 czerwca 2013 roku, w trakcie którego zostały zniszczone wszystkie trzy dzwony) kaplica pogrzebowa z II połowy XIX wieku, grota Matki Boskiej z okresu międzywojennego. Kamień oraz tablica informacyjna upamiętniające zamordowanego przez Niemców ks. Konrada Klemensa Pomorskiego, ówczesnego proboszcza i dziekana.
Przypisy
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie) Kategoria:Szlacheckie fundacje kościelne Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Wita Kościół św. Wita w Rogoźnie Kategoria:Architektura gotyku w województwie wielkopolskim Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie obornickim Wita Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w XVI wieku