Rudolf Ranoszek (ur. 5 kwietnia 1894 w Moszczenicy, zm. 8 kwietnia 1986 w Jastrzębiu Zdroju) – polski naukowiec, filolog orientalista, specjalista od języków starożytnego Wschodu.
Życiorys Urodził się w Moszczenicy (obecnie części Jastrzębia-Zdroju) w rodzinie chłopskiej jako ósme z dziesięciorga dzieci Jana i Karoliny Ranoszków. Od 1900 do 1906 uczęszczał do szkoły powszechnej w Moszczenicy, a od 1907 do Królewskiego Katolickiego Gimnazjum w Gliwicach. Już wtedy zainteresował się starożytnym Wschodem i nauczył hebrajskiego. W 1914 otrzymał świadectwo dojrzałości i rozpoczął studia filologiczne na uniwersytecie we Wrocławiu. Za rozprawę Ein Brief des Königs Hattusil von Hatti an den König Kadašman-Enhil von Babylon aus dem Anfang des XIII. Jahrhunderts v. Chr. otrzymał w 1922 tytuł doktora filozofii. Po studiach pracował jako nauczyciel w I Państwowym Gimnazjum w Rybniku, a następnie w Państwowym Gimnazjum Klasycznym w Katowicach. W 1929 poświęcił się badaniom naukowym nad językami starożytnego Wschodu; od listopada 1933 do listopada 1934 pracował jako asystent w Instytucie Orientalistycznym na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W marcu 1935 habilitował się na Uniwersytecie Warszawskim w zakresie hetytologii i asyrologii na podstawie pracy Kronika króla hetyckiego Tuthaljasa (IV) i został docentem na tej uczelni.
W okresie II wojny światowej pracował przymusowo jako robotnik w zakładach Hermann-Göring-Werke w Watensted k. Brunszwiku.
W 1946 rozpoczął ponownie pracę na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1947 był zastępcą profesora w Katedrze Filologii Wschodu Starożytnego, którą stworzył od podstaw, a od 1949 profesorem nadzwyczajnym tej uczelni. W 1954 mianowany kierownikiem Katedry Filologii Wschodu Starożytnego na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadził badania w zakresie sumerologii, asyrologii i hetytologii. W 1958 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. W 1964 przeszedł na emeryturę. 30 kwietnia 1985 przyznano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego.
Wybrał i przetłumaczył teksty babilońskie do antologii Rylcem i trzciną: myśli starożytnego Wschodu opublikowanej w 1959 przez wydawnictwo „Wiedza Powszechna”.
Zmarł w Jastrzębiu Zdroju, pochowany 11 kwietnia 1986 w grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafii Matki Bożej Różańcowej w Jastrzębiu Zdroju-Moszczenicy Śląskiej (sektor C-15-10).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (26 marca 1986) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (18 maja 1983) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (lata 60.) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (10 maja 1958) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Medal Komisji Edukacji Narodowej (19 marca 1984) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (9 czerwca 1983)
Upamiętnienie Muzeum im. Profesora Rudolfa Ranoszka znajduje się przy Szkole Podstawowej nr 16 w Jastrzębiu-Zdroju, która od 1988 nosi jego imię.
Jedna z ulic w Jastrzębiu Zdroju nosi imię Rudolfa Ranoszka.
Rudolf Ranoszek został upamiętniony w sali ludzi nauki Panteonu Górnośląskiego w Katowicach.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Hetytologia Kategoria:Ludzie związani z Jastrzębiem-Zdrojem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Polscy filolodzy Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1986