skaluj=0.5|mały|Rurka Durhama – mała probówka umieszczona do góry dnem wewnątrz większej Rurka Durhama – mała szklana probówka używana do gromadzenia gazu wydzielanych przez mikroorganizmy (zwykle bakterie lub drożdże) prowadzące procesy fermentacyjne w hodowlach na podłożach płynnych. Została opisana przez brytyjskiego mikrobiologa w 1898 r.

Rurkę Durhama umieszcza się do góry dnem w probówce lub butelce z pożywką i wyjaławia cały zestaw. Podczas sterylizacji następuje wypchnięcie powietrza z rurki i wypełnia się ona całkowicie płynem. Jeżeli wysoka temperatura jest niepożądana, rurkę można wypełnić płynem, doprowadzając do jego wrzenia pod obniżonym ciśnieniem. Następnie pożywkę zaszczepia się badanymi mikroorganizmami. Jeżeli podczas rozwoju wydzielają one produkty gazowe, zbierają się one w rurce. Problemem powodującym błędnie negatywne wyniki może jest fakt, że wylot rurki jest znacząco odizolowany od roztworu wewnętrznego, przylegając do dna probówki fermentacyjnej. Wolniej rozwijające się bakterie mogą nie zdążyć namnożyć się wewnątrz rurki w trakcie eksperymentu w stopniu wystarczającym do wytworzenia gazu. Aby umożliwić swobodny dostęp bakterii do wnętrza rurki, zaproponowano ścięcie jej końca po skosie. Może też zostać ona nieco uniesiona za pomocą umieszczonego w niej cienkiego prętu o długości większej niż długość rurki.

W przypadku mikroorganizmów z powolnym przebiegiem fermentacji wytwarzającej dwutlenek węgla, jego tempo powstawania może być zbyt małe, aby wydzielił się on w rurce Durhama i ulatnia się on z roztworu na zewnątrz układu. Dlatego negatywny wynik badania z rurką Durhama nie świadczy o braku fermentacji.

Rurkę Durhama można też wykorzystać do badania pobierania danego gazu przez mikroorganizmy, o ile gaz ten nie rozpuszcza się w wodzie. Wypełnia się ją wówczas badanym gazem i umieszcza do góry dnem w pożywce. Jego ubywanie świadczy o zużywaniu go do procesów życiowych – w efekcie rurka unosząca się początkowo przy powierzchni, opada na dno.

Przypisy

Kategoria:Aparatura chemiczna Kategoria:Mikrobiologia