Orzeł sawannowy (Aquila rapax) – gatunek dużego, osiadłego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Zamieszkuje Afrykę Subsaharyjską i Azję Południową, izolowane populacje w północnej Afryce i na Bliskim Wschodzie. Narażony na wyginięcie.
Systematyka Dawniej uważano, że orzeł sawannowy jest blisko spokrewniony z wędrownym orłem stepowym (Aquila nipalensis) i obie formy zaliczano do jednego gatunku. Różnią się jednak w zakresie DNA, morfologii, zachowania i ekologii. Podgatunki Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny wyróżnia trzy podgatunki A. rapax: A. rapax vindhiana Franklin, 1831 – orzeł indyjski – Pakistan, Indie, Nepal. A. rapax belisarius (J. Levaillant, 1850) – Maroko i Algieria, południowa Mauretania do Etiopii i południowo-zachodniej Arabii oraz na południe do Demokratycznej Republiki Konga, Ugandy i Kenii. A. rapax rapax (Temminck, 1828) – orzeł sawannowy – południowa Kenia i Demokratyczna Republika Konga do RPA.
Morfologia Cechy gatunku Nieco mniejszy i jaśniejszy od orła stepowego, nie ma jasnego podgardla. Upierzenie brązowe, ciemniejsze na skrzydłach i ogonie, jasne na grzbiecie. Ogon poprzecznie prążkowany. Osobniki młodociane ubarwione mniej kontrastowo. Wymiary średnie długość ciała 60–75 cmrozpiętość skrzydeł 159–183 cmmasa ciała 1600–3100 g
Ekologia i zachowanie Biotop Step, otwarte, zadrzewione tereny, sawanna i półpustynie. thumb|250px|Jaja z kolekcji muzealnej Lęgi Orły sawannowe są monogamiczne, łączą się w pary na całe życie. Okres lęgowy zależy od rejonu geograficznego, ale zwykle trwa od kwietnia do lipca. Gniazdo zazwyczaj mieści się na drzewie, także na słupie telekomunikacyjnym. Samiec znosi materiały, zaś samica buduje. Jeden lęg w roku, w zniesieniu 1 do 3 jaj znoszonych co 3 dni. Samica wysiaduje je przez blisko 45 dni. Kiedy młode mają 76–85 dni, są już w pełni opierzone. Stają się lotne w wieku 10 tygodni, ale jeszcze przez kolejne 5 powracają do gniazda i polegają na pokarmie od rodziców. Młode są wobec siebie agresywne i szczególnie w pierwszych dniach życia mogą zabić młodsze rodzeństwo. Dojrzałość płciową orły sawannowe osiągają po 3 lub 4 latach życia. Pożywienie Owady, padlina i drobne kręgowce, na przykład gryzonie, ptaki czy gady.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2018 roku uznaje orła sawannowego za gatunek narażony (VU – vulnerable); wcześniej, od 1988 roku miał on status gatunku najmniejszej troski (LC – least concern). Liczebność światowej populacji szacuje się na 100–500 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jastrzębiowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Taksony opisane przez Coenraada Jacoba Temmincka Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1828 roku