Wincenty Juliusz (Julian) Wdowiszewski herbu Gryf (ur. 1849 lub 1850 w Krakowie, zm. 24 stycznia 1906 tamże) – polski inżynier, architekt i historyk sztuki, pisarz.
Życiorys Wincenty Juliusz (wzgl. Julian) WdowiszewskiW ewidencji urzędników Austro-Węgier był określany w języku niemieckim jako „Vinzenz Wdowiszewski”. urodził się w 1849 lub w 1850. Wywodził się z rodu Wdowiszewskich herbu Gryf. Był synem Wincentego (1827-1887, więzień stanu z 1848 i 1863, urzędnik krakowskiego magistratu, dyrektor archiwum miejskiego w Krakowie). Miał brata Jana (1853-1904, architekt, dyrektor Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie).
W 1870 ukończył studia inżynierskie w Instytucie Technicznym w Krakowie. Po studiach pracował przy budowie kolei z Przemyśla na Węgry prowadzonej przez Przełęcz Łupkowską. Następnie wstąpił do służby rządowej. Od około 1874 był praktykantem budownictwa przy oddziale technicznym C. K. Namiestnictwa we Lwowie i w tym charakterze przydzielony do oddziału budowniczego urzędu c. k. starostwa w Bochni, od około 1876 do około 1877 zatrudniony tam etatowo. Następnie od około 1877 do około 1878 był praktykantem budownictwa w oddziale budowniczym urzędu c. k. starostwa w NadwórnejTu podano, że Wincenty Wdowiszewski zanim został zatrudniony w Sanoku pracował jako technik rządowy w różnych miejscowościach Galicji Wschodniej. .
Potem zamieszkiwał w Sanoku, gdzie od około 1879 do około 1886 jako autoryzowany inżynier cywilny prowadził prywatne biuro techniczneW Szymatyzmie z 1879 Wincenty Wdowiszewski nie figurował (w wykazie był tylko jego ojciec). •••••••. W tym okresie zajmował się budową dróg, mostów, budownictwem lądowym. Był autorem planu budowy gmachu C. K. Gimnazjum w Sanoku. W mieście był prezesem „Gwiazdy” oraz założycielem i wiceprezesem „Stowarzyszenia rękodzielniczo-przemysłowego”. W mieście stworzył sklep spożywczy (przy nim wydawano tygodnik „Pośrednik”), organizował także wieczory pamiątkowe, patriotyczne i odczyty. W latach od około 1881 do około 1885 należał do oddziału sanocko-lisko-brzozowsko-krośnieńskiego C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego•••.
Z Sanoka powrócił do Krakowa, gdzie od około 1887 przez resztę życia był autoryzowanym inżynierem cywilnym••••••••••••••••••. Równolegle podjął pracę w wydziale budownictwa Magistratu Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa, gdzie był zatrudniony od 1886 lub od około 1888 jako II inspektor budownictwaPo raz pierwszy jako II inspektor budownictwa Wincenty Wdowiszewski figurował w Szematyzmie z 1889, co zgodnie z zasadą publikowania w tychże wydawnictwach oznaczało służbę za rok poprzedni. W pośmiertnej relacji podano, że posadę inspektora budownictwa miejskiego w Krakowie objął wiosną 1886. ••••, od około 1893 jako I inspektor budownictwa•••Tu podano, że przed mianowanie na stanowisko dyrektora w maju Wincenty Wdowiszewski przez okres 2 lat i 8 miesięcy sprawował posadę kierownika urzędu budownictwa. , od maja 1897 do końca życia sprawował stanowisko dyrektora tegoż wydziału••••••••Tu podano, że z posady inspektora został awansowany na zastępcę dyrektora, a w 1900 został naczelnym dyrektorem, Tu podano, że dyrektorem został w 1897, .
Jako historyk sztuki pracował na polu naukowym i był członkiem Komisji Historii Sztuki Akademii Umiejętności. Przez 22 lata był członkiem Towarzystwa Technicznego w Krakowie, w strukturze tegoż w 1886 i 1887 pełnił funkcję sekretarza (wówczas był redaktorem „Czasopisma Technicznego”), w lutym 1899 wybrany prezesem, później przez cztery lata był w komitecie redakcyjnym pisma „Architekt”. W 1889 był członkiem komitetu ku wsparciu pogorzelców z Bobowy. Zapowiadał swój udział na Drugi Zjazd Historyków Polskich w 1890. W maju 1896 został wybrany do składu zarządu miejskiej Kasy Chorych w Krakowie, w styczniu 1897 wybrany do wydziału Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Przed 1897 nadzorował budowę gmachu nowego teatru w Krakowie. W 1899 był członkiem komitetu budowy pomnika Tadeusza Kościuszki w Krakowie.
Był autorem artykułów drukowanych w czasopismach fachowych oraz w prasie codziennej, pisał opracowania w zakresie krytyki literackiej i sztuki. Pisywał także cieszące się wielką popularnością utwory sceniczne, komedie i powieści. Jego utwory były z powodzeniem wystawiane w teatrach. Niektórych z dzieł literackich dotyczyły mieszkańców Sanoka i okolic: Szambelani – o szlachcie, Takich więcej – o rękodzielnikach, Dwaj polscy malarze – o braciach artystach-malarzach Maksymilianie i Franciszku Ksawerym Siemianowskich. Swe cenne zbiory, które gromadził przez całe życie, na kilka dni przed śmiercią przekazał krakowskiemu Muzeum Narodowemu.
Zmarł 24 stycznia 1906 w Krakowie w wieku 56 lat. Został pochowany 26 stycznia 1906 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera Z).
Był żonaty z Olgą Julią z domu Choroszczakowską, z którą miał dzieci: Olgę Marię (zm. 1880 w Sanoku w wieku 5 lat), Witolda Wacława (ur. 1881 w Sanoku), bliźniaczki Emilię i Joannę (ur. 1885).
Publikacje Kobieta w historii sztuki (1874) Takich więcej: Komedia w dwóch aktach (1880) Dwaj polscy malarze (Bracia Siemianowscy) (1881) Potomkowie senatorów. Komedja w trzech aktach (1884) Jeszcze nieco o zabytkach krakowskich, ich miłośnikach i ich niszczycielach (1888) Najnowszy plan król. stoł. miasta Krakowa: z wykreśleniem nowo powstałych ulic (1888) Przepisy budownicze, ogniowe i porządkowe dla miasta Krakowa: podręcznik dla właścicieli domów, urzędników miejskich [...] w Krakowie zamieszkałych (1891) W sprawie nowego krakowskiego teatru: rzecz na czasie (1892) Kurtyna teatru krakowskiego (1894) Kulturtraeger wgl. Kulturtraegerzy (nowela wzgl. powieść) Takich więcej (komedia mieszczańska) Ogniowe próby (sztuka teatralna) Szambelani (sztuka teatralna)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Publikacje Wincentego Wdowiszewskiego w serwisie Polona
Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Krakowem (zabór austriacki) Kategoria:Pisarze związani z Sanokiem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy dramaturdzy Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Urodzeni w 1849 Kategoria:Urzędnicy związani z Sanokiem (zabór austriacki) Wincenty 1849 Kategoria:Zmarli w 1906