John le Carré, właśc. David John Moore Cornwell (ur. 19 października 1931 w Poole, zm. 12 grudnia 2020 w Truro) – brytyjski pisarz, autor kryminałów. W młodości funkcjonariusz MI6. Wiele z jego powieści zostało zekranizowanych.
Życiorys Urodził się 19 października 1931 w Poole, w Dorset, jako drugi syn Ronalda i Olivii Glassy Cornwellów. Kiedy miał kilka lat, ojciec został skazany za oszustwa, a matka porzuciła rodzinę.
Uczył się w Sherborne School, przez rok studiował na Uniwersytecie w Bernie (reminiscencje w powieści Szpieg doskonały), studiował na Lincoln College w Oksfordzie.
W latach 1950–1952 pracował dla brytyjskiego wywiadu wojskowego w Wiedniu. W 1954 ożenił się z Ann Alison Veronicą Sharp. Porzucił studia w Oksfordzie, aby uczyć w Millfield Junior School (1954–1955). W latach 1955–1956 powrócił na studia i ukończył je.
W latach 1956–1958 wykładał języki nowożytne w Eton College. W latach 1959–1964 był pracownikiem brytyjskiej służby zagranicznej; pracował w Bonn i Hamburgu. Podwójny agent Kim Philby zdemaskował go jako funkcjonariusza MI6.
Pierwszą powieść Budzenie zmarłych napisał w 1961 pod pseudonimem „John le Carré”. Jego książki utrzymane są w klimacie szpiegowskim i nie stronią od wątków autobiograficznych. Pierwszym dużym sukcesem była opublikowana w 1963 powieść Ze śmiertelnego zimna. W 1965 zrezygnował z pracy w ministerstwie spraw zagranicznych, aby zostać zawodowym pisarzem.
Napisał scenariusz odcinka serialu Armchair Theatre, pod tytułem The End of the Line wyemitowanego w 1970 roku
W 1971 rozwiódł się, a następnie ożenił z Valerie Jane Eustace.
Wystąpił jako dowódca w filmie Mała doboszka z 1984 roku.
W 2020 został laureatem Nagrody im. Olofa Palmego za 2019 rok.
Publikacje Powieści Call for the Dead (1961); Budzenie zmarłych (Wydawnictwo Amber, 2002, przeł. Radosław Januszewski) A Murder of Quality (1962); Perfekcyjne morderstwo (1992, przeł. Michał Ronikier); Morderstwo doskonałe (Wydawnictwo Sonia Draga, 2013, przeł. Monika Wiśniewska); powieść detektywistyczna The Spy Who Came in from the Cold (1963); Ze śmiertelnego zimna (1986, przeł. Piotr Pieńkowski i Adam Szostkiewicz, 2. obieg; 1990, przeł. Robert Stiller); Uciec z zimna (Wydawnictwo Amber, 2002, przeł. Jan Kraśko); Z przejmującego zimna (2008, przeł. Jan Kraśko) The Looking-Glass War (1965); Wojna w lustrze (1993, przeł. Ludwik Dorn); Za późno na wojnę (Wydawnictwo Amber, 2003, przeł. Radosław Januszewski) A Small Town in Germany (1968); Miasteczko w Niemczech (2002, przeł. Radosław Januszewski); Małe miasteczko w Niemczech (Wydawnictwo Sonia Draga, 2010, przeł. Jan Rybicki) The Naïve and Sentimental Lover (1971); Naiwny i sentymentalny kochanek (1993, przeł. Tomasz Bieroń); powieść psychologiczna Tinker, Tailor, Soldier, Spy (1974); Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg (2000, przeł. Ewa Życieńska; 2010, przeł. Jan Rybicki); Szpieg (Świat Książki, 2011, przeł. Jan Rybicki) The Honourable Schoolboy (1977); Jego uczniowska mość (1996, przeł. Robert Sudół) Smiley’s People (1979); Ludzie Smileya (1999, przeł. Maciej Świerkocki) The Little Drummer Girl (1983); Mała doboszka (1994, przeł. Ewa Życieńska; 2009, przeł. Bohdan Maliborski) A Perfect Spy (1986); Szpieg doskonały (1996, przeł. Paweł Korombel; 2003, przeł. Jan Rybicki) The Russia House (1989); Russia House (1991, przeł. Ewa Życieńska; Wydawnictwo Sonia Draga, 2013, przeł. Monika Wiśniewska) The Secret Pilgrim (1991); Znakomity uczeń (1996, przeł. Jerzy Morka); Tajny pielgrzym (2000, przeł. Jerzy Kozłowski) The Night Manager (1993); Nocny recepcjonista (1995, przeł. Paweł Korombel) Our Game (1995); Nasza gra (1995, przeł. Maciej Pertyński) The Tailor of Panama (1996); Krawiec z Panamy (1997, przeł. Paweł Korombel; Wydawnictwo Sonia Draga, przeł. Jerzy Kozłowski) Single & Single (1999); Single & Single (1999, przeł. Ewa Życieńska) The Constant Gardener (2001); Wierny ogrodnik (2001, przeł. Radosław Januszewski) Absolute Friends (2003); Przyjaźń absolutna (2004, przeł. Jan Rybicki) The Mission Song (2006); Pieśń misji (2007, przeł. Jan Rybicki) A Most Wanted Man (2008); Bardzo poszukiwany człowiek (Wydawnictwo Sonia Draga, 2009, przeł. Jan Rybicki) Our Kind of Traitor (2010); Zdrajca w naszym typie (Wydawnictwo Sonia Draga, 2011, przeł. Jan Rybicki) A Delicate Truth (2012); Subtelna prawda (Wydawnictwo Sonia Draga, 2013, przeł. Paweł Korombel) The Pigeon Tunnel: Stories from My Life (2016); Tunel z gołębiami: opowieści z mojego życia (Wydawnictwo Sonia Draga, 2017, przeł. Jan Rybicki) A Legacy of Spies (2017); Szpiegowskie dziedzictwo (Wydawnictwo Sonia Draga, 2018, przeł. Jan Rybicki) Agent Running in the Field (2019); Agent w terenie (Wydawnictwo Sonia Draga, 2021, przeł. Jan Rybicki) Silverview (2021); Silverview (Wydawnictwo Sonia Draga, 2022, przeł. Jan Rybicki)
Nowele Dare I Weep, Dare I Mourn? (1967) opublikowana w „The Saturday Evening Post” 28 stycznia 1967 What Ritual is Being Observed Tonight? (1968) opublikowana w „The Saturday Evening Post” 2 listopada 1968 The Writer and The Horse (1968) opublikowana w „The Savile Club Centenary Magazine” i „The Argosy”
Wydania zbiorowe The Incongruous Spy (1964) zawierająca Budzenie zmarłych, Perfekcyjne morderstwo The Quest for Karla (1982) zawierająca Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg, Jego uczniowska mość, Ludzie Smileya
Ekranizacje Rok Tytuł polski Tytuł oryginalny Tytuł(y) powieści Reżyser Dodatkowe informacje 1965 Szpieg, który przyszedł z zimnej strefy The Spy Who Came In from the Cold Ze śmiertelnego zimna; Z przejmującego zimna Martin Ritt 1966 Śmiertelna sprawa The Deadly Affair Budzenie zmarłych Sidney Lumet 1969 Cudzymi rękoma The Looking Glass War Wojna w lustrze; Za późno na wojnę Frank Pierson 1979 Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg Tinker, Tailor, Soldier, Spy Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg miniserial; scenarzysta le Carré 1982 Ludzie Smileya Smiley’s People Ludzie Smileya miniserial; scenarzysta le Carré 1984 Mała doboszka The Little Drummer Girl Mała doboszka George Roy Hill le Carré wystąpił jako dowódca 1987 brak oficjalnego tłumaczenia tytułu A Perfect Spy Szpieg doskonały miniserial; scenarzysta le Carré 1990 Wydział Rosja The Russia House Russia House Fred Schepisi 1991 brak oficjalnego tłumaczenia tytułu A Murder of Quality Perfekcyjne morderstwo; Morderstwo doskonałe Gavin Millar produkcja TV; scenarzysta le Carré 2001 Krawiec z Panamy The Tailor of Panama Krawiec z Panamy John Boorman scenarzysta i producent wykonawczy le Carré 2005 Wierny ogrodnik The Constant Gardener Wierny ogrodnik Fernando Meirelles 2011 Szpieg Tinker Tailor Soldier Spy Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg Tomas Alfredson producent wykonawczy le Carré; można go zobaczyć wśród gości na przyjęciu bożonarodzeniowym2014Bardzo poszukiwany człowiek A Most Wanted ManBardzo poszukiwany człowiekAnton Corbijn2016 Zdrajca w naszym typie Our Kind of Traitor Zdrajca w naszym typie Susanna White2016 Nocny recepcjonista The Night Manager Nocny recepcjonista Susanne Bierminiserial
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bernie Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Oksfordzkiego Kategoria:Angielscy prozaicy XX wieku Kategoria:Angielscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Brytyjscy autorzy powieści kryminalnych i sensacyjnych Kategoria:Brytyjscy autorzy thrillerów Kategoria:Laureaci Nagrody im. Olofa Palmego Kategoria:Ludzie urodzeni w Poole Kategoria:Pisarze związani z Bernem Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2020