Socjonika (słowo powstałe z połączenia „społeczeństwo” i „bionika”) – teoria międzyludzkich stosunków psychologicznych, rozumianych jako wymiana informacji i działań.

U jej podstaw leży przede wszystkim model funkcjonowania psychiki (zwany modelem A od nazwiska litewskiej socjolog Aušry Augustinavičiūtė – twórczyni socjoniki). Socjoniczna koncepcja działania psychiki to połączenie koncepcji przedstawionych w Typach psychologicznych Carla Gustava Junga, freudowskiej teorii świadomości, przedświadomości i nieświadomości, oraz hipotezy metabolizmu energetyczno-informacyjnego Antoniego Kępińskiego. Z przyjętego modelu psychiki wynika socjoniczna klasyfikacja typów psychologicznych oraz teoria relacji między nimi. Teoria powstała w latach 70. XX wieku.

Kluczowym pojęciem socjoniki jest typ informacyjnego metabolizmu (socjotyp). Jest to sposób wymiany informacji pomiędzy człowiekiem i jego otoczeniem. Jest on niezmienny, uwarunkowany genetycznie. Charakteryzuje się on specyficznym układem 8 funkcji psychicznych wzorowanych na Jungowskich, jednak zmienionych przez Augustinavičiūtė. Nazewnictwo podstawowych dychotomii jest podobne jak u Junga – wyróżnia się więc opozycje: ekstratyczno-introtycznąZobacz też: ekstrawersja i introwersja. intuicyjno-sensoryczną logiczno-etyczną racjonalistyczno-irracjonalistyczną

W 1991 założono w Kijowie Międzynarodowy Instytut Socjoniki.

Model A Elementy informacyjne Aušra Augustinavičiūtė stworzyła model opierający się na 8 elementach informacyjnych (nazwany na cześć twórczyni modelem A). Najczęściej oznacza się je przy pomocy symboli graficznych lub dwuliterowych skrótów. Wyróżnia się następujące elementy:

15px Ne – intuicja ekstratyczna (intuicja możliwości) 15px Ni – intuicja introtyczna (intuicja czasu) 15px Se – sensoryka ekstratyczna (silna wola) 15px Si – sensoryka introtyczna (sensoryka odczuć) 15px Te – logika ekstratyczna (logika biznesowa) 15px Ti – logika introtyczna (logika relacji) 15px Fe – etyka ekstratyczna (etyka emocji) 15px Fi – etyka introtyczna (etyka relacji)

Element informacyjny jest podstawową jednostką funkcjonalną procesu metabolizmu informacyjnego.

Funkcje Każdy element spełnia pewną funkcję (rolę) w procesie przemiany informacji, odmienną w przypadku każdego socjotypu. Takich funkcji jest 8 i wyróżnione są kolejno: Funkcja programowa – najsilniejsza z funkcji. Jest to pryzmat przez który patrzy się na rzeczywistość. Przez funkcję programową odbierane są informacje z otoczenia. Funkcja kreatywna – przetwarza, uzupełnia i wzbogaca informacje z funkcji programowej. Funkcja roli – stanowi dobre narzędzie w kontaktach międzyludzkich, ale na krótki czas. Rozwijana jest do tego stopnia, by w uproszczony sposób, na miarę potrzeb, wykonywać swoje zadania. Funkcja czuła, PoLR (ang.: Point or Place of Least Resistance) – najsłabsza z funkcji kręgu mentalnego. Informacje przez nią przetworzone są niepewne. Uwagi dotyczące tej funkcji są odbierane jako drażniące. Funkcja sugestywna – najsłabsza z funkcji kręgu witalnego. Podświadomie wyszukuje i odbiera informacje dotyczące swojej dziedziny, a ich brak jest negatywnie odczuwany. Jej zdolność do ewaluacji otrzymanych informacji jest bardzo niska. Funkcja aktywacyjna – informacje odbierane przy pomocy tej funkcji bywają niezrozumiałe, ale są uważane za interesujące. Funkcja ignorująca – odruchowo operuje informacjami z funkcji programowej i je uzupełnia. Funkcja demonstracyjna – odruchowo operuje informacjami z funkcji kreatywnej i uzupełnia je o odniesienia w swojej dziedzinie.

1 2 4 3 6 5 7 8

Funkcje są przedstawiane schematycznie jako układ pól ponumerowanych w charakterystyczny sposób (jak po prawej). Taka numeracja wyznacza kierunek przepływu informacji, który odbywa się w dwóch kręgach. Wyróżnia się: Krąg mentalny – funkcje 1, 2, 3, 4 Krąg witalny – funkcje 5, 6, 7, 8

W takim układzie istnieją też układy dwóch funkcji nazywane blokami. Są to (oznaczone kolorami):

Socjotypy Skrót Pełna nazwa typu Skrót4-literowy Innanazwa typu Alias typu ILE intuicyjno-logiczny ekstrawertyk ENTp Wynalazca Don Kichot typ ekstratyczny, intuicyjny, logiczny, irracjonalny SEI sensoryczno-etyczny introwertyk ISFp Mediator Dumas typ introtyczny, sensoryczny, etyczny, irracjonalny ESE etyczno-sensoryczny ekstrawertyk ESFj Entuzjasta Hugo typ ekstratyczny, sensoryczny, etyczny, racjonalny LII logiczno-intuicyjny introwertyk INTj Analityk Robespierre typ introtyczny, intuicyjny, logiczny, racjonalny SLE sensoryczno-logiczny ekstrawertyk ESTp Dowódca Żukow typ ekstratyczny, sensoryczny, logiczny, irracjonalny IEI intuicyjno-etyczny introwertyk INFp Liryk Jesienin/Bradbury typ introtyczny, intuicyjny, etyczny, irracjonalny EIE etyczno-intuicyjny ekstrawertyk ENFj Mentor Hamlet typ ekstratyczny, intuicyjny, etyczny, racjonalny LSI logiczno-sensoryczny introwertyk ISTj Inspektor Gorki typ introtyczny, sensoryczny, logiczny, racjonalny SEE sensoryczno-etyczny ekstrawertyk ESFp Polityk Napoleon/Cezar typ ekstratyczny, sensoryczny, etyczny, irracjonalny ILI intuicyjno-logiczny introwertyk INTp Krytyk Balzac typ introtyczny, intuicyjny, logiczny, irracjonalny LIE logiczno-intuicyjny ekstrawertyk ENTj Pionier/Przedsiębiorca Jack London typ ekstratyczny, intuicyjny, logiczny, racjonalny ESI etyczno-senoryczny introwertyk ISFj Obrońca Dreiser typ introtyczny, sensoryczny, etyczny, racjonalny IEE intuicyjno-etyczny ekstrawertyk ENFp Psycholog Huxley/Sawyer typ ekstratyczny, intuicyjny, etyczny, irracjonalny SLI sensoryczno-logiczny introwertyk ISTp Rzemieślnik Gabin typ introtyczny, sensoryczny, logiczny, irracjonalny LSE logiczno-sensoryczny ekstrawertyk ESTj Dyrektor Stirlitz/Holmes typ ekstratyczny, sensoryczny, logiczny, racjonalny EII etyczno-intuicyjny introwertyk INFj Humanista Dostojewski typ introtyczny, intuicyjny, etyczny, racjonalny

Rozmieszczenie elementów Po odpowiednim rozmieszczeniu symboli elementów w takich polach można otrzymać model A socjotypu. Typów powstałych przez dobór ośmiu funkcji jest 16.

15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px + ILE 15px15px15px15px15px15px15px15px+ SEI 15px15px15px15px15px15px15px15px+ ESE 15px15px15px15px15px15px15px15px+ LII 15px15px15px15px15px15px15px15px+ EIE 15px15px15px15px15px15px15px15px+ LSI 15px15px15px15px15px15px15px15px+ SLE 15px15px15px15px15px15px15px15px+ IEI 15px15px15px15px15px15px15px15px+ SEE 15px15px15px15px15px15px15px15px+ ILI 15px15px15px15px15px15px15px15px+ LIE 15px15px15px15px15px15px15px15px+ ESI 15px15px15px15px15px15px15px15px+ LSE 15px15px15px15px15px15px15px15px+ EII 15px15px15px15px15px15px15px15px+ IEE 15px15px15px15px15px15px15px15px+ SLI

Kwadry Socjotypy należą do kwadr. Jest ich cztery i do każdej należą 4 typy. Są to: Kwadra Alfa ENTp (ILE), ISFp (SEI), ESFj (ESE), INTj (LII) Kwadra Beta ESTp (SLE), INFp (IEI), ISTj (LSI), ENFj (EIE) Kwadra Delta ENFp (IEE), ISTp (SLI), ESTj (LSE), INFj (EII) Kwadra Gamma ENTj (LIE), ISFj (ESI), INTp (ILI), ESFp (SEE)

Kwadry Alfa i Gamma oraz Beta i Delta są dla siebie przeciwne, co odzwierciedla się często w postaci słabych relacji pomiędzy typami z tych kwadr.

Zobacz też MBTI

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Socjonika.pl Wikisocion

Linki zewnętrzne Polska strona o socjonice Sociotype.com Socioniko.net

Kategoria:Osobowość Kategoria:Psychologia analityczna C.G. Junga