Niewiadom (śl. Niewiadům, niem. Niewiadom, czes. Nevědomí) – dzielnica Rybnika położona w południowo-zachodniej części Rybnika, w pobliżu granicy z Rydułtowami i Radlinem.

Składa się z dwóch dawnych wsi i jednego obszaru dworskiegohttp://www.territorial.de/obschles/rybnik/lentzbg.htm Ortspolizeibezirk Lentzberg.: wieś Niewiadom Dolny (niem. Nieder-Niewiadom, 1908–1922 Nieder-Birkenau) – samodzielna gmina do 1929, włączona do Niewiadomia GórnegoGazeta Urzędowa Woj. Śl. nr 9 z 1929 r.; obszar dworski Niewiadom Dolny (niem. Nieder-Niewiadom, 1908–1922 Birkenau) – samodzielna jednostka do 1924, włączona do gmin Niewiadom Dolny i GórnyDz.U. Śl. 1924 Nr 17, poz. 68.; wieś Niewiadom Górny (niem. Ober-Niewiadom, 1916–1922 i 1939–1945 Lentzberg; 1931–1939 NiewiadomDz.U. Śl. 1931 Nr 16, poz. 31.) – samodzielna gmina do 1945, włączona do gminy NiedobczyceŚląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22 grudnia 1945 r., Nr. 34, Poz. 455..

Cały obszar wraz z Niedobczycami włączono do Rybnika 27 maja 1975..

Nazwa Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy’ego nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy oznaczającej brak wiedzy – niewiedzy. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości wymienia nazwę Niewiadom podając jej znaczenie „Unbekannter Ort”, czyli po polsku „Nieznana, niewiadoma miejscowość”.

Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 r. notuje dwie miejscowości o tej nazwie Ober-Niewiadom oraz Nieder-Niewiadom.

11 sierpnia 1931 r. zmieniono nazwę gminy Niewiadom-Górny na NiewiadomUstawa Sejmu Śląskiego z dnia 17 lipca 1931 roku w sprawie zmiany nazwy gminy „Niewiadom-Górny” na „Niewiadom”. (Dziennik Ustaw Śląskich z 1931 r. Nr 16, poz. 32)..

Górny Niewiadom zwyczajowo nazywany jest „Hoymą” lub „Ignacym” – nazwy te pochodzą od nazw kopalni. Dolny Niewiadom zwany jest Buzowicami; јest to najdalej na zachód wysunięta część Rybnika.

Historia thumb|left|130px|Herb rodu Kropaczów z Niewiadomia

Zachowane dokumenty wskazują, iż Niewiadom (ówczesna pisownia: „Noviedomie”), istniał już w pierwszej połowie XIV wieku. W owym czasie wieś stanowiła majątek rycerskirybnik.pl.. Często zmieniała właścicieli, a jednym z nich był m.in. rycerz Wacław Kropacz z Niewiadomia ((czes.) Václav Kropáč z Nevědomí), który brał udział w kampanii węgiersko-śląskiej przeciwko Wacławowi III Rybnickiemu. Na mocy pokoju ziemskiego z 6 czerwca 1473 r. rycerz ten wszedł w posiadanie Rybnika. (Ród Kropaczów z Niewiadomia w latach 1503–1536 posiadał zamek w Iwanowicach (Jindřich Kropáč z Nevědomí, Albert Kropáč z Nevědomí oraz Bohuš Kropáč z Nevědomí) Jan Kropáč z Nevědomí w latach 1533–1572 był panem na Hranicach)Muzeum i Galeria Miejska w Hranicach. W 1792 r. na granicy Niewiadomia i Radlina otworzono jedną z pierwszych na Śląsku kopalni węgla kamiennego „Hoym” (później „Ignacy”). Wydobycie prowadzono w tej kopalni do 1995 r. W latach od 1859–1919 r. na terenie Niewiadoma działała kopalnia węgla kamiennego „Szczęście Beaty” 1 sierpnia 1924 zniesiono obszar dworski Niewiadom Dolny i włączono go do gminy Niewiadom Dolny 1 kwietnia 1929 gminę Niewiadom Dolny włączono do gminy Niewiadom Górny 11 sierpnia 1931 zmieniono nazwę gminy Niewiadom-Górny na Niewiadom. 1 grudnia 1945 Niewiadom utracił status gminy jednostkowej i został włączony do gminy Niedobczyce (bez statusu gromady)Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 o podziale powiatu rybnickiego w województwie śląsko-dąbrowskim na gminy wiejskie i gromady (Katowice: Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22 grudnia 1945 r., Nr. 34, Poz. 455). 5 października 1954 gminę Niedobczyce przekształcono w gromadę NiedobczyceUchwała Nr 22/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu rybnickiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54). 13 listopada 1954 Niewiadom (a także Popielów) stały się integralną częścią miasta Niedobczyce, w związku z nadaniem gromadzie Niedobczyce statusu miastaDz.U. 1954 nr 49, poz. 254. 27 maja 1975 miasto Niedobczyce (z Niewiadomiem) włączono do Rybnika

Zabytki W dzielnicy znajdują się m.in.: Zabytkowa Kopalnia „Ignacy”, dawniej „Hoym”, Kościół Bożego Ciała i św. Barbary w Niewiadomiu Górnym, Kościół Miłosierdzia Bożego w Niewiadomiu Dolnym.

20px Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego

Galeria

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Dzielnice i osiedla Rybnika Kategoria:Geografia Rybnika