Szerszeń azjatycki (Vespa mandarinia) – gatunek owada z rodziny osowatych (Vespidae), największy przedstawiciel rodzaju Vespa.
Występowanie Występują we wschodniej Rosji (Kraj Nadmorski), Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Są często spotykane w Japonii, występują także w Chinach i na Tajwanie.
Budowa Długość ciała wynosi od 2,5 do 4,5 cm (królowe), rozpiętość skrzydeł sięga 7,6 cm. Ubarwienie czarne z pomarańczowo-żółtymi pasami.
Biologia i ekologia Owad wszystkożerny. Larwy karmione są przez robotnice upolowanymi owadami lub pajęczakami. Ze względu na swe duże rozmiary, robotnice atakują nawet tak niebezpieczne ofiary jak modliszki i inne osy. Same żywią się ponadto pokarmem roślinnym w postaci owoców oraz nektaru kwiatowego. Szerszenie azjatyckie ze względu na swój odstraszający wygląd nie mają wielu naturalnych wrogów, poza dużymi owadami drapieżnymi i pająkami.
Roje liczą do kilkuset osobników i mieszkają w gniazdach, które mogą osiągnąć średnicę 1 m.
Zagrożenia dla ludzi i innych zwierząt Gatunek ten jest agresywniejszy niż inne osy. Jego użądlenia zabijają co roku w samej Japonii około 40 osób, przeważnie w wyniku reakcji alergicznej na jad owada (najaktywniejszą substancją jest mastoparan). Użądlenie człowieka z alergią jest zabójcze, jednak nawet zdrowy człowiek może zginąć z powodu działania neurotoksyny zwanej mandarotoksyną (MDTX), jeżeli ilość wstrzykniętego jadu jest wystarczająca. Entomolog Masato Ono z uniwersytetu w Tamagawie porównał użądlenie do gorącego gwoździa wbijanego w nogęHandwerk, Brian (October 25, 2002). ""Hornets From Hell" Offer Real-Life Fright". National Geographic News. Archived from the original on 25 January 2010. Retrieved January 2010..
Szerszenie azjatyckie znane są z niszczenia pszczelich rojów. Kilkadziesiąt szerszeni potrafi wybić całkowicie kilkudziesięciotysięczny rój w ciągu kilku godzin. Celem ataków szerszeni na ule jest pozyskanie pszczelich larw oraz miodu.
left|thumb|Głowa
Podgatunki Vespa mandarinia bellona Smith, 1871 Vespa mandarinia mandarinia Smith, 1852 Vespa mandarinia japonica Radoszkowski, 1857 Vespa mandarinia magnifica Smith, 1852 Vespa mandarinia nobilis Sonan, 1929
Życie w gnieździe Szerszenie azjatyckie budują gniazda pod ziemią, na nizinach i z dala od miast, jednak niektóre królowe wolą budować gniazdo pod dachami, co stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi.
Królowe zaczynają budować gniazda od kwietnia. Początkowo robią niewielkie gniazdo mieszczące około 30 robotnic i zawierające 100 miejsc przeznaczonych dla nowych osobników. Królowe pozostają w gnieździe do lipca, po czym opuszczają je. W przypadku, gdy królowa wróci po kilku miesiącach do starego gniazda, zostaje zaatakowana przez pozostałe szerszenie, ponieważ już nie jest im potrzebna.
Przypisy (pdf)
Bibliografia The Asian Giant Hornet (en.) Handwerk, Brian (October 25, 2002). ""Hornets From Hell" Offer Real-Life Fright". National Geographic News. Archived from the original on 25 January 2010. Retrieved January 2010.
Kategoria:Vespinae Kategoria:Błonkówki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1852 roku