Starszy szeregowy (st. szer., do 1977 r. starszy szeregowiec) – do 2022 najwyższyUstawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (). stopień w korpusie szeregowychW latach 1919–1924 w Wojsku Polskim stopień starszego szeregowca był zaliczany do korpusu podoficerów. Zob. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych z 21 czerwca 1919 o nazwach stopni podoficerskich, „Dziennik Rozkazów Wojskowych” 1919, nr 80, poz. 2798, s. 1868; Ustawa z 18 lipca 1924 o podstawowych obowiązkach i prawach szeregowych Wojska Polskiego (), s. 1040. w Wojsku Polskim. Niższym stopniem jest szeregowy, a wyższym starszy szeregowy specjalista. Żeby go posiadać, trzeba m.in. posiadać przygotowanie zawodowe, np. zasadniczą szkołę zawodową, odbytą zasadniczą służbę wojskową w pełnym wymiarze (są wyjątki zwalniające z tego obowiązku), przejść testy sprawnościowe i psychologiczne, być osobą niekaraną.
Równorzędnym stopniem jest stopień starszego marynarza w Marynarce Wojennej. Odpowiednikiem starszego szeregowego w artylerii był do 5 lipca 1994 bombardierDecyzją nr 62/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 lipca 1994 r. został wprowadzono do użytku w Siłach Zbrojnych RP Regulamin ogólny Sił Zbrojnych RP, sygn. Szt.Gen. 1426/94, w którym nie zamieszczono wykazu stopni wojskowych; obowiązywały tylko te stopnie wojskowe, które znajdowały się w ustawie z 21 listopada 1967 o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, art. 74 ..
Stopień starszego szeregowego zamiast starszego szeregowca został wprowadzony rozkazem nr 18/MON Ministra Obrony Narodowej z 8 grudnia 1976Dz.Rozk. MON 1977, 26 marca, nr 3, poz. 16, s. 31. wprowadzającym z dniem 15 października 1977 do użytku w Siłach Zbrojnych PRL Regulamin służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL, sygn. Szt.Gen. 791/76. W regulaminie tym w wykazach stopni wojskowych podano nazwę najniższego stopnia wojskowego – szeregowyRegulamin służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL, sygn. Szt.Gen. 791/76, Warszawa 1977, pkt 21, s. 20 i zał. 1, s. 165.. Zmiana ta została uwzględniona również w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przy najbliższej nowelizacji 28 czerwca 1979..
Odpowiedniki W Wojsku Polskim II RP, a także w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie odpowiednikami starszego szeregowca były stopnie: starszego strzelca w formacjach strzelców podhalańskich i strzelców konnychUstawa z 18 lipca 1924 o podstawowych obowiązkach i prawach szeregowych Wojska Polskiego (), s. 1040., a od 1932 także w formacjach piechoty i broni pancernychUstawa z 28 stycznia 1932 o zmianach i uzupełnieniach niektórych postanowień ustawy z 18 lipca 1924 o podstawowych obowiązkach i prawach szeregowych Wojska Polskiego (), s. 395.; starszego ułana w formacjach ułanów, s. 1040. starszego szwoleżera w formacjach szwoleżerów, stosowany od momentu ich utworzenia w 1919; bombardiera w artylerii, od 1933 – także w służbie uzbrojeniaRozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych z 17 marca 1933 w sprawie wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 7 października 1932 o służbie wojskowej podoficerów i szeregowców (), s. 388.; starszego sapera w wojskach saperskich, stosowany od momentu utworzenia formacji saperskich w 1919; starszego legionisty w pułkach piechoty Legionów – od 1933, s. 388..
Oznaczenia Oznaczeniem stopnia w Wojsku Polskim jest jedna pozioma belka.
W myśl Przepisu Ubioru Polowego Wojsk Polskich r. 1919 starszy szeregowiec posiadał na naramiennikach kurtki i płaszcza z tasiemki wełnianej karmazynowej szerokości 0,5 cm naszyty w poprzek naramiennika przeciętnie w połowie jego długości jeden pasek.
Przepisy ubiorcze żołnierzy Sił Zbrojnych w czasie pokoju z 1952 roku na naramiennikach kurtki, bluzy i płaszcza nakazywały starszemu szeregowcowi nosić jeden pasek naszyty w odległości 20 mm od miejsca wszycia rękawa, z taśmy koloru matowosrebrnego szerokości 9 mm, z biegnącymi po obu stronach żyłkami koloru czerwonego w wojskach lądowych, a w wojskach lotniczych koloru chabrowego o szerokości 1 mm.
Zgodnie z przepisami ubiorczymi żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku starszy szeregowiec nosił na przodzie otoku czapki garnizonowej wykonany z taśmy dystynkcyjnejStarsi szeregowcy zasadniczej służby wojskowej, żołnierze rezerwy i studenci odbywający wojskowe szkolenie w ramach studium wojskowego nosili paski z taśmy dystynkcyjnej z kolorowym brzegiem: w wojskach lądowych – koloru czerwonego, w jednostkach wojsk obrony wewnętrznej – koloru granatowego. jeden pasek długości 3 cm i szerokości 5 mm, na naramiennikach kurtek jeden pasek szerokości 8 mm, podwinięty obydwoma końcami pod naramiennik (po 1 cm), naszyty w odległości 2 cm od miejsca wszycia rękawa.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Strona o korpusie szeregowych zawodowych MON
Kategoria:Stopnie wojskowe