Rozkolcowate (Muricidae) – rodzina ślimaków morskich z rzędu Neogastropoda.
Budowa Rozkolcowate to bardzo liczna rodzina skupiająca (włącznie z taksonami kopalnymi) ponad 2600 gatunków podzielonych na ponad 230 rodzajów. Zamieszkują wody morskie całego świata, od równika po umiarkowaną strefę klimatyczną (głównie dzielnica Indo-Pacyfiku i Panamy).
Istnieje duża rozpiętość kształtów i wielkości. Muszle są przeważnie grubościenne, ze spiczastą skrętką. Powierzchnia zewnętrzna jest misternie pokryta kolcami, palmiastymi wyrostkami, guzami. Z reguły na powierzchni skrętki widać rozmieszczone w regularnych odstępach zgrubienia kolabralne (zgodne z kształtem linii wzrostu muszli) – ślady istnienia wcześniejszych ujść. W przeciwieństwie do rodziny Ranellidae, u których przypadają dwa takie zgrubienia na każdy skręt, rozkolce charakteryzują się obecnością co najmniej 3 zgrubień na skręcie. Ujście owalne lub w kształcie kropli, z wargami zaopatrzonymi w ząbki lub postrzępionymi. Czasami na wardze zewnętrznej mają wykształcony specjalny ząb służący do otwierania muszli małży. Wrzeciono zwykle gładkie, bez dodatkowych tworów. Kanał syfonalny szeroki i prawie zamknięty, długością może czasem przewyższać dwukrotnie pozostałą część muszli. Konchiolinowe wieczko jest brązowe, owalne lub w kształcie łezki, z zawiązkiem położonym blisko syfonu.
Podział systematyczny Do rodziny rozkolcowatych należą następujące podrodziny: Aspellinae Keen, 1971 Coralliophilinae Chenu, 1859 Ergalataxinae Kuroda, Habe & Oyama, 1971 Haustrinae K.S. Tan, 2003 Muricinae Rafinesque, 1815 (np. rodzaj rozkolec) Ocenebrinae Cossmann, 1903 (np. rodzaj wiercielec) Pagodulinae Barco, Schiaparelli, Houart & Oliverio, 2012 Rapaninae Gray, 1853 (np. rodzaje rapana i szkarłatnik) Typhinae Cossmann, 1903 (np. rodzaj Typhis) nienazwana podrodzina obejmująca następujące rodzaje: Daphnellopsis Schepman, 1913 Flexopteron Shuto, 1969 Harmatia Noszky, 1940 † Homalocantha Mörch, 1852 Ingensiella B.A. Marshall & Houart, 2022 Lenitrophon H. J. Finlay, 1926 Lirosoma Conrad, 1862 † Minortrophon H.J. Finlay, 1926 Nucellopsis Merle, 2005 † Paramorea Wade, 1917 † Ponderia Houart, 1986 Pterynotus Swainson, 1833 Scalaspira Conrad, 1862 † Stephanosalpinx Petuch, 1988 † Timbellus De Gregorio, 1885 Uttleya Marwick, 1934 Vitularia Swainson, 1840
Galeria
Przypisy
Bibliografia Rafał Wąsowski, Przewodnik MUSZLE, Wyd. Multico, Warszawa 2000.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Konchiologia