thumb|Kmdr Stefan Frankowski i kadm. Hubert Schmundt, Hel 1939. thumb|Grób Stefana Frankowskiego. Stefan Frankowski (ur. 3 kwietniaZbigniew Wojciechowski, jako datę urodzenia podał "2 kwietnia". Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski podali "3 kwietnia". Waldemar Strzałkowski podał "27 marca". Jeżeli data podana przez Waldemara Strzałkowskiego jest datą według kalendarza juliańskiego, starego porządku, to według kalendarza gregoriańskiego nowego porządku będzie to "8 kwietnia". Datę urodzenia "27 marca" podaje także "Rocznik Oficerski 1924". W Roczniku Oficerskim z 1928 i 1932 r. oraz w Liście starszeństwa (...) z dnia 15 sierpnia 1930 r., jako data urodzenia widnieje "4 kwietnia". 1887 w Hołowlu na Wołyniu, zm. 25 września 1940 w Bielawie) – komandor dyplomowany Marynarki Wojennej II Rzeczypospolitej, pośmiertnie mianowany kontradmirałem, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Jana i Marii z domu Szczepkowskiej, urodzony 4 kwietnia 1887 w majątku Hołowle. W latach 1899–1905 był uczniem sześcioklasowej szkoły realnej w Kijowie. 18 maja 1908 ukończył Morski Korpus Kadetów w Sankt Petersburgu i został promowany na stopień miczmana. Od 13 czerwca tego roku służył Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego, gdzie pływał jako oficer nawigacyjny na okrętach nawodnych: torpedowcu „Letuczy”, pancerniku „Cesarewicz” i „Sława” oraz krążowniku „Aurora”. W 1912 został awansowany na lejtnanta (porucznika marynarki). W 1913 był słuchaczem kursu oficerów nawigacyjnych. W I wojnie światowej był oficerem nawigacyjnym 2 Brygady Pancerników Floty Morza Bałtyckiego. W 1917 w Helsingforsie, zaraz po wybuchu rewolucji rosyjskiej, brał czynny udział w organizowaniu wojskowych Polaków na terenie Finlandii. Na pierwszym walnym zebraniu urządzonym wiosną tego roku w teatrze miejskim wybrano go do zarządu „Stowarzyszenia Wojskowych Polaków w Finlandji”, przy którym został powołany wydział wojskowy. Następnie brał czynny udział w utworzeniu pułku artylerii Polskiej w Wyborgu.

15 stycznia 1919 zameldował się w Warszawie do dyspozycji Naczelnych Władz Wojskowych, a 22 stycznia tego roku został wcielony w stopniu kapitana marynarki do Marynarki Wojennej Wojska Polskiego i objął funkcję naczelnika Wydziału Operacyjnego w Sekcji Marynarki Wojennej Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Przez krótki czas był pełniącym obowiązki szefa Sekcji Marynarki. Po jej przekształceniu w Departament dla Spraw Morskich został kierownikiem Wydziału Operacyjnego w Sekcji Organizacyjnej. Przewodził także pracom Komisji Weryfikacyjnej dla Oficerów. Od końca 1919 do połowy 1920 pracował jako oficer do zleceń i przedstawiciel morski w SztokholmieWaldemar Strzałkowski podał, że admirał w okresie od marca 1919 do lipca 1921 był attaché morskim w Szwecji. Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski oraz Zbigniew Wojciechowski, jako datę rozpoczęcia służby w Sztokholmie wymieniają styczeń 1919 r.. Po powrocie do kraju został kierownikiem kursu dla oficerów Korpusu Rzeczno-Brzegowego, a następnie szefem Sekcji Personalno-Szkolnej w Departamencie dla Spraw Morskich. W momencie utworzenia Kierownictwa Marynarki Wojennej w Warszawie otrzymał posadę szefa Wydziału Regulaminów i Wyszkolenia, niedługo potem wyznaczono go szefem Wydziału Organizacyjno-Mobilizacyjnego. Od października 1923 do września 1925 był słuchaczem francuskiej Szkoły Marynarki Wojennej („Ecole de Guerre Navale”). 17 listopada 1925 Minister Spraw Wojskowych przyznał mu tytuł naukowy oficera Sztabu Generalnego. We wrześniu 1925 przejął dowodzenie dywizjonem torpedowców w GdyniJako dowódca Dywizjonu Torpedowców figuruje w Roczniku Oficerskim z 1924 r., a więc wyznaczenie na to stanowisko musiało mieć miejsce w czasie studiów w EdeGN.. Od 1926 do 1929 był komendantem Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Toruniu (od 1928 Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej w Toruniu, Akademia Marynarki Wojennej [dostęp: 18.06.2016]). 27 kwietnia 1929 został przeniesiony do Kierownictwa Marynarki Wojennej w Warszawie na stanowisko szefa sztabu. Został zwolniony ze stanowiska w związku z zaniechaniem zabezpieczania dokumentów. 11 kwietnia 1933 został przeniesiony do Dowództwa Floty w Gdyni na stanowisko dowódcy Obrony Wybrzeża Morskiego. Po jego rozdzieleniu w 1939 dowodził Morską Obroną Wybrzeża w Gdyni. Był najprawdopodobniej jednym z autorów dokumentu „Sześcioletni program rozbudowy floty”Tymoteusz Pawłowski. "Planowanie wojenne PMW w końcu lay trzydziestych XX wieku." Tajemnice archiwów. Opublikowano w "Morze. Statki i Okręty." Numer 6 (66). Czerwiec 2007. Magnum-X. Warszawa 2007. . W 1929 został prezesem Komitetu Głównego Funduszu Łodzi Podwodnej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Od 1931 do 1935 przewodniczył Komitetowi Redakcyjnemu „Przeglądu Morskiego”. Był także członkiem Rady Głównej Ligi Morskiej i Kolonialnej.

Był encyklopedystą. Został wymieniony w gronie edytorów ośmiotomowej Encyklopedii wojskowej wydanej w latach 1931–1939. Wchodził w skład komitetu redakcyjnego tej encyklopedii.

Podczas obrony Wybrzeża w kampanii wrześniowej 1939 dowodził całością wojska zgromadzonego na Półwyspie Helskim oraz okrętami minowymi w Zatoce Gdańskiej. 3 września podjął decyzję o ewakuacji Dowództwa Morskiej Obrony Wybrzeża na Hel. Następnie przebywał w niewoli niemieckiej w oflagach: X B Nimburg, XVII C Spittal, II C Woldenberg oraz VIII B Silberberg. W 1940 w ciężkim stanie został przewieziony do szpitala w Bielawie, gdzie zmarł 25 września. Po II wojnie światowej jego zwłoki ekshumowano i pochowano na Cmentarzu Żołnierzy Polskich we Wrocławiu-Oporowie.

27 kwietnia 1922 zawarł związek małżeński z Marią Różą z Dobrowolskich, z którą miał syna Stefana Stanisława (1924–1961) i córkę Marię Teresę (ur. 31 października 1924), po mężu Frankowską-Collins.

Awanse miczman – 11 kwietnia 1909 lejtnant (porucznik marynarki) – 19 grudnia 1912 kapitan marynarki – 1919 major marynarki komandor porucznik – 1921 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 7. lokatą komandor – 1 stycznia 1929 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 i 1. lokatą w korpusie morskim kontradmirał – 26 września 1946 (pośmiertnie)Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski oraz Waldemar Strzałkowski, jako datę awansu podają "26 września 1940". Zbigniew Wojciechowski twierdzi, że nastąpiło to we wrześniu 1946 r.

Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 106 (pośmiertnie) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (8 listopada 1930) „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Krzyż Walecznych (1922) Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja, 1932)Dziennik Personalny MSWojsk Nr 8/1932, s. 336Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 16 z 12.04.1926 Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, 1926) Komandor Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa) Kawaler Orderu Miecza („de l'Epée”) (Szwecja, zezwolenie z 7 listopada 1921)Rocznik Oficerski 1921 nr 48, s. 1746Rocznik Oficerski 1923, s. 32, 1443. Oficer Orderu Miecza („de l'Epée”) (Szwecja, zezwolenie z 12 grudnia 1921) Srebrny Medal za Ratowanie Ginących w Messynie, podczas trzęsienia ziemi (Włochy, 1908) – zezwolenie z 12 grudnia 1921 Belöningsmedaljen „För Medborgerliga förtjänster” (Królewskiego Stowarzyszenia „Pro Patria”, Szwecja) Medal Zwycięstwa (Médaille Interalliée) Order św. Stanisława II klasy z mieczami (6 grudnia 1916) Order św. Stanisława III klasy (6 grudnia 1913) Order Świętej Anny III klasy z kokardą i mieczami (6 grudnia 1915)

Zobacz też Generałowie Wojska Polskiego Generałowie i admirałowie II Rzeczypospolitej Generałowie i admirałowie II Rzeczypospolitej w II wojnie światowej

Przypisy

Bibliografia

Lista starszeństwa oficerów zawodowych Marynarki Wojennej, oficerów rezerwy Marynarki Wojennej powołanych do służby czynnej, oraz oficerów zawodowych innych korpusów osobowych armii, przydzielonych do Marynarki Wojennej sporządzona na dzień 15 sierpnia 1930 r., Samodzielny Referat Personalny Kierownictwa Marynarki Wojennej, Warszawa 1930, s. 1.

Waldemar Strzałkowski: Życiorysy dowódców jednostek polskich w wojnie obronnej 1939 r., Stefan Frankowski (1887–1940) [w:] Jurga Tadeusz, Obrona Polski 1939, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1990, wyd. I, , s. 766–777. Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzupełnione i poprawione, s. 92, Julian Czerwiński, Małgorzata Czerwińska, Maria Babnis, Alfons Jankowski, Jan Sawicki: Kadry Morskie Rzeczypospolitej. Tom II. Polska Marynarka Wojenna. Część I. Korpus oficerów 1918–1947. Wyższa Szkoła Morska. Gdynia 1996. (). Zbigniew Wojciechowski: Kontradmirał Stefan Frankowski, „Bandera”, s. 8.

Linki zewnętrzne Stefan Frankowski: W 14-tą rocznicę objęcia wybrzeża (1933) w bibliotece Polona

Kategoria:Admirałowie Polskiej Marynarki Wojennej Kategoria:Attaché wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Ligi Morskiej i Kolonialnej (1930–1939) Kategoria:Dowódcy floty polskiej Kategoria:Komandorowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Komendanci Akademii Marynarki Wojennej Kategoria:Obrońcy Helu (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy oficerowie rosyjskiej marynarki wojennej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w Szwecji Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Marynarki Wojennej w kampanii wrześniowej