Wydra

Wydra, wyderka, wydrzyca (Lutra) – rodzaj ssaków z podrodziny wydr (Lutrinae) w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce.

Morfologia Długość ciała 36–88 cm, długość ogona 22–51,5 cm; masa ciała 2,4–21 kg (samce są większe i cięższe od samic).

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1762 roku francuski zoolog Mathurin Jacques Brisson w publikacji swojego autorstwa dotyczącej systematyki ssaków. Brisson w oryginalnym opisie nie wymienił żadnego gatunku; w ramach późniejszego oznaczenia w 1998 roku Międzynarodowa Komisja Nomenklatury Zoologicznej na gatunek typowy wyznaczyła wydrę europejską (L. lutra).

Etymologia Lutra (Latra, Lutris) i Lutrix: ‘wydra’. Aonyx: a ‘bez’; ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur, paznokieć’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Aonyx delalandi (= Lutra capensis ). Amblonyx: gr. αμβλυς amblus ‘tępy’, od αμβλυνω amblunō ‘stępiać’; ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur, paznokieć’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Lutra concolor . Leptonyx: gr. λεπτος leptos ‘smukły’; ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur, paznokieć’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Leptonyx barang (= Lutra cinerea ). Anahyster: anahyster ‘należąc do ujścia’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Anahyster calabaricus (= Lutra capensis ). Barangia: sumatrzańska nazwa barang dla wydry. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Barangia sumatrana . Lutrogale: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Lutra (wydra) oraz Gale (łasica). Gatunek typowy: Gray wymienił dwa gatunki – Lutra macrodus (= Lutra perspicillata ) i Lutra monticola (= Lutra perspicillata ) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Lutra macrodus (= Lutra perspicillata ). Lutronectes: rodzaj Lutra ; νηκτης nēktēs ‘pływak’, od νηχω nēkhō ‘pływać’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Lutronectes whiteleyi (= Mustela lutra ). Mamlutraus: modyfikacja zaproponowana przez meksykańskiego przyrodnika Alfonso Luisa Herrerę w 1899 roku polegająca na dodaniu do nazwy rodzaju ssaków przedrostka Mam (od Mammalia). Micraonyx: gr. μικρος mikros ‘mały’; rodzaj Aonyx . Paraonyx: gr. παρα para ‘blisko, obok’; rodzaj Aonyx . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Paraonyx philippsi (= Lutra capensis ). Cyrnaonyx: gr. Κυρνος Kurnos ‘Korsyka’; rodzaj Aonyx . Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Lutra antiqua . Nesolutra: gr. νησος nēsos ‘wyspa’ (tj. Malta) ; rodzaj Lutra . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Nesoleutra euxena . Isolalutra: nowołac. isola ‘izolować’, od ‘odosobniony’, od łac. insulatus ‘przekształcony w wyspę’, od insula, insulae ‘wyspa’; rodzaj Lutra . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Isolalutra cretensis . Cyrnolutra: gr. Κυρνος Kurnos ‘Korsyka’; rodzaj Lutra . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Cyrnolutra castiglionis .

Podział systematyczny We wcześniejszych ujęciach taksonomicznych gatunki z tego rodzaju był zgrupowane w trzech odrębnych taksonach – Lutra (lutra, sumatrana i nippon), Aonyx (capensis, congica i cinerea) oraz Lutrogale (perspicillata) – jednak analizy filogenetyczne przeprowadzone w 2022 roku wykazały że wszystkie należą do jednego rodzaju Lutra; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące występujące współcześnie i wymarłe po 1500 roku gatunki: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNLutraLinnaeus, 1758centruj|150pxLutra lutra(Linnaeus, 1758)wydra europejskagatunek monotypowyod Europy do Rosyjskiego Dalekiego Wschodu, Półwysep Koreański i Japonia, północna Afryka, Azja Zachodnia, Środkowa, Południowa i Wschodnia do wschodniej Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu, Sumatra; zakres wysokości: 0–4210 m n.p.m.DC: 50–82 cmDO: 33–50 cmMC: 5–14 kgcentruj|150pxLutra sumatrana(J.E. Gray, 1865)wydra sumatrzańskagatunek monotypowykontynentalna Azja Południowo-Wschodnia (Mjanma, Kambodża, południowy Wietnam i Półwysep Malajski, południowa Sumatra i Borneo; zakres wysokości: 0–900 m n.p.m.DC: 50–82 cmDO: 37–50 cmMC: 3,5–6 kgcentruj|150pxLutra nipponImaizumi & Yoshiyuki, 1989wydra japońskagatunek monotypowyendemit Japonii: Honsiu, Kiusiu i SikokuDC: 54–82 cmDO: 35–56 cmMC: brak danychAonyxLesson, 1827centruj|150pxLutra capensisH.R. Schinz, 1821wyderka białolicagatunek monotypowyCzarna Afryka od Senegalu na wschód do wschodniej Etiopii, na południe do Południowej Afryki, z wyjątkiem Kotliny Konga i suchych obszarów w Namibii, Botswany i Południowej Afryki; zakres wysokości: 0–3000 m n.p.m.DC: 113–138 cmDO: 44–57 cmMC: 10–21 kgcentruj|150pxLutra congica(Lönnberg, 1910)wyderka kongijskagatunek monotypowyKotlina Konga w zachodnio-środkowej Afryce; zakres wysokości: 0–2200 m n.p.m.DC: 69–74 cmDO: 45–47 cmMC: 13–19,4 kgAmblonyxRafinesque, 1832centruj|150pxLutra cinereaIlliger, 1815wyderka orientalna3 podgatunkipołudniowo-zachodnie Indie, obszary sub-himalajskie (Nepal, Bhutan, północno-wschodnie Indie, Mjanma, południowo-zachodnia Chińska Republika Ludowa), południowo-wschodnia Chińska Republika Ludowa, kontynentalna Azja Południowo-Wschodnia, Sumatra, Jawa, Borneo i Filipiny (Palawan); zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.DC: 36–47 cmDO: 22–27 cmMC: 2,4–3,8 kgLutrogaleJ.E. Gray, 1865centruj|150pxLutra perspicillataI. Geoffroy Saint-Hilaire, 1826wydrzyca gładkowłosa3 podgatunkiIrak, Afganistan, od Pakistanu i Indii na wschód do południowej Chińskiej Republik Ludowej, kontynentalna Azja Południowo-Wschodnia, Sumatra, wschodnia Jawa i Borneo; być może Iran; zakres wysokości: 0–700 m n.p.m.DC: 59–75 cmDO: 37–45 cmMC: 7–11 kg Kategorie IUCN: – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek narażony, – gatunek zagrożony; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe w czasach prehistorycznych: Lutra antiqua (Europa; plejstocen) Lutra aonychoides (Azja; plejstocen) Lutra barryi (Azja; pliocen) Lutra bravardi (Europa; pliocen) Lutra castiglionis (Europa; plejstocen) Lutra cretensis (Europa; plejstocen) Lutra euxena (Europa; plejstocen) Lutra fatimazohrae (Afryka; pliocen) Lutra hearsti (Afryka; pliocen) Lutra indica (Azja; plejstocen) Lutra libyca (Afryka; fanerozoik) Lutra palaeindica (Azja; plejstocen) Lutra palaeoleptonyx (Azja; fanerozoik) Lutra robusta (Azja) Lutra simplicidens (Europa; plejstocen)

Ochrona W Polsce wydry podlegają ochronie częściowejRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ().

Uwagi

Przypisy Nazwy zwyczajowe za:

Bibliografia

Kategoria:Łasicowate