Wietlica samicza (Athyrium filix-femina) – gatunek paproci z rodziny wietlicowatych (Athyriaceae). Występuje w Europie, umiarkowanej części Azji, północnej Afryce i Ameryce PółnocnejAthyrium filix-femina na Germplasm Resources Information Network (GRIN) [dostęp 2014-01-25].. W Polsce gatunek jest pospolity niemal w całym kraju (lokalnie bywa rzadszy, np. w północnej części województwa mazowieckiego). Roślina uprawiana jest jako ozdobna w setkach odmian różniących się modyfikacjami blaszki liściowej.
Morfologia Pokrój Paproć z dość grubym, skośnym, podziemnym i rozgałęziającym się kłączem, z którego co roku wyrasta wiele liści do 100 cm wysokości, rzadziej do 150 cm. Kłącze okryte jest łuskami o barwie brunatnej do niemal czarnej.
Liście Jasnozielone i nagie liście wyrastają lejkowato zebrane w rozety ze szczytu kłącza. Blaszka ma kształt podłużnie eliptyczny z długo zwężającą się górną częścią. Najszersza jest w środkowej części. Ogonek liściowy osiąga długość wynoszącą do 1/3 długości blaszki. W dole jest niemal czarny i tu pokryty ciemnobrunatnymi, lancetowatymi łuskami. Osadka liścia jest naga i ma barwę żółtawą. Odcinków pierwszego rzędu jest ok. 30 i są one ułożone przeważnie naprzemianlegle. Zwężają się równomiernie ku swoim wierzchołkom. Odcinki II rzędu osiągają od 1 do 3 cm i są one pierzastodzielne, wzdłuż brzegów też ząbkowane. Liście zarodnikowe nie różnią się od liści płonnych.
Zarodnie Zebrane w wydłużone, czasem haczykowato zgięte kupki zarodni powstające blisko środka odcinków II rzędu. Okryte są delikatną, jednostronną zawijką, na wolnym brzegu frędzlowatą.
Gatunki podobne W okresie dojrzewania zarodni jest łatwa do odróżnienia od górskiej wietlicy alpejskiej, która ma kupki zarodnikowe zaokrąglone z szybko opadającą, zredukowaną zawijką. Nerecznice różnią się naprzeciwległym ułożeniem odcinków I rzędu, mają odcinki II rzędu płytko wcinane (nerecznica samcza i grzebieniasta) lub mocniej podzielone, ale wówczas też mniej lub bardziej wyraźnie silniej podzielone są dolne odcinki niż górne, podczas gdy u wietlicy odcinki I rzędu w górze liści podobne są do dolnych; u wietlicy także odcinki II rzędu w obrębie odcinków I są podobnej wielkości u góry i dołu, u nerecznic te dolne zwykle są większe i silniej podzielone.
Biologia i ekologia Bylina o liściach nie zimujących (zamierają jesienią). Zarodniki dojrzewają od lipca do września.
Rośnie w wilgotnych i cienistych lasach i zaroślach, zwłaszcza w łęgach, ale też w buczynach, grądach, w lasach bagiennych, w różnych górskich zespołach leśnych do granicy lasu. Wymaga gleb kwaśnych i wilgotnych, o małej zawartości wapnia.
Przypisy
Kategoria:Wietlicowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza