Pan Wołodyjowski – polski barwny film fabularny Jerzego Hoffmana z 1969 roku na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza pod tym samym tytułem. Równolegle kręcono czarno-biały serial telewizyjny Przygody pana Michała, wykorzystujący te same plenery i rekwizyty.
Treść Rok 1672. Pułkownik Michał Wołodyjowski zgnębiony po śmierci narzeczonej porzuca służbę wojskową i wstępuje do klasztoru kamedułów. Wywabia go stamtąd podstępem wieloletni przyjaciel Jan Onufry Zagłoba. Wkrótce Wołodyjowski w tajemnicy zaręcza się z Krystyną Drohojowską, dowiedziawszy się jednak, że kocha ona Ketlinga, mimo początkowej urazy do rywala i chęci zemsty, uwalnia ją od zobowiązań, żeniąc się z Basią Jeziorkowską. Po pewnym czasie Wołodyjowski udaje się z żoną na kresy, do stanicy w Chreptiowie, z powierzonym mu zadaniem chronienia granic Rzeczypospolitej.
W Chreptiowie dochodzi do kolejnych dramatycznych wydarzeń, gdy okazuje się, że podkomendny Wołodyjowskiego, setnik lipkowski Azja Mellechowicz jest zaginionym synem tatarskiego wodza Tuhaj-beja, zdeklarowanego wroga Polaków. Korzystając z okazji wspólnego wyjazdu do Raszkowa, Azja w drodze podstępem usiłuje porwać Basię, która stawiając opór, okalecza go, ucieka i po dramatycznych przejściach powraca do męża w Chreptiowie. W zemście, na rozkaz Azji Lipkowie palą Raszków i zabijają mieszkańców. Azja morduje starego szlachcica Nowowiejskiego, który wychowując go, okrutnie go potraktował za próbę romansu z córką Ewą, którą mściwy zdrajca oddaje swym Tatarom jako nałożnicę. Potem z oddziałem Lipków przekracza granicę i przechodzi na służbę tureckiego sułtana. Brat Ewy, Adam Nowowiejski, w pragnieniu pomszczenia ojca i w nadziei na odzyskanie siostry, na czele niewielkiego oddziału dokonuje dalekiego wypadu poza granice, znienacka porywa tam Azję i wymierza mu karę wbiciem na pal.
Na wieść o zbliżaniu się wojsk tureckich Wołodyjowski opuszcza Chreptiów i udaje się do Kamieńca Podolskiego, gdzie wraz z wiernymi towarzyszami bierze udział w obronie pogranicznej fortecy. Jednakże mimo jej skutecznej obrony, generał ziem podolskich Potocki wraz z biskupem lanckorońskim (będącym od początku zwolennikiem układów z Turkami), ostatecznie poddają Kamieniec nieprzyjacielowi. Wołodyjowski wraz z Ketlingiem giną, celowo wysadzając w powietrze obwarowania fortecy.
Obsada Tadeusz Łomnicki − pułkownik Michał Wołodyjowski Magdalena Zawadzka − Barbara Jeziorkowska-Wołodyjowska Daniel Olbrychski − Azja Tuhajbejowicz Mieczysław Pawlikowski − Jan Onufry Zagłoba Jan Nowicki − Ketling Marek Perepeczko − Adam Nowowiejski Barbara Brylska − Krystyna Drohojowska Hanka Bielicka − stolnikowa Makowiecka, siostra Wołodyjowskiego Irena Karel − Ewa Nowowiejska Mariusz Dmochowski − hetman Jan Sobieski Władysław Hańcza − stary Nowowiejski Gustaw Lutkiewicz − Zydor Luśnia Tadeusz Schmidt − pan Snitko Andrzej Szczepkowski − biskup Wespazjan Lanckoroński Leonard Andrzejewski − Halim, sługa Azji Wiktor Grotowicz − generał Potocki Witold Skaruch − brat furtian
O filmie Produkcja filmu od początku budziła spore zainteresowanie. Publicznie przeprowadzano castingi do planowanej obsady.
Zdjęcia do filmu kręcono w łódzkim studiu filmowym (wnętrza), zamku w Pieskowej Skale i obiektach sakralnych (Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie, Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie, Kościół św. Jakuba Apostoła w Krzemienicy, Kościół św. Jacka w Warszawie).
Plenery kręcono m.in. w Bieszczadach. Filmowym Raszkowem stały się okolice cerkwi w miejscowości Chmiel, a drewnianą stanicę chreptiowską zbudowano w ciągu roku (z 600 tys. m³ drewna) na wzgórzu Chodak pomiędzy Lutowiskami a Skorodnem; ucieczka Basi przed Azją filmowana była wśród olszyn nad dopływem potoku Głuchego).
Ujęcia działań wojennych w twierdzy Kamieńca Podolskiego kręcono w zamku w Chęcinach. Na skalistym grzbiecie Góry Zamkowej na wschód od Zamku Królewskiego w Chęcinach powstała makieta zamku z Kamieńca Podolskiego, która była największą dekoracją plenerową wybudowaną na potrzeby ekranizacji powieści Henryka Sienkiewicza "Pan Wołodyjowski", a sceny z wyprawy młodego Nowowiejskiego na Azję Tuhajbejowicza powstały na skałach i murach krymskiej twierdzy Czufut-Kale w okolicach BakczysarajuBarbara Wachowicz: Filmowe przygody Małego Rycerza. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1971..
Film kręcono także w Białym Borze, Klęku, Warszawie (Rynek Starego Miasta, ul. Podwale), Sulejowie i okolicach Wolborza.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Plakat filmu Pan Wołodyjowski w bazie FilmWeb
Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Henryka Sienkiewicza Kategoria:Filmy kręcone na Krymie Kategoria:Filmy kręcone na zamku Pieskowa Skała Kategoria:Filmy kręcone w Białym Borze Kategoria:Filmy kręcone w Bieszczadach Kategoria:Filmy kręcone w Chęcinach Kategoria:Filmy kręcone w Klęku Kategoria:Filmy kręcone w Krakowie Kategoria:Filmy kręcone w Łodzi Kategoria:Filmy kręcone w Sulejowie Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie Kategoria:Filmy kręcone w Wolborzu Kategoria:Filmy nagrodzone Złotą Kaczką Kategoria:Filmy w reżyserii Jerzego Hoffmana Kategoria:Filmy Zespołu Filmowego Kamera Kategoria:Polskie adaptacje filmowe Kategoria:Polskie filmy historyczne Kategoria:Polskie filmy z 1969 roku Kategoria:Filmy, których akcja toczy się na Ukrainie