Ketling, Hassling-Ketling of Elgin – fikcyjny bohater Trylogii Henryka Sienkiewicza. Oficer jazdy i artylerii. Początkowo żołnierz najemny, później w służbie Rzeczypospolitej. Jego rodzina pochodziła z Anglii, lecz osiadła w Szkocji.
Pierwowzorem tej postaci był major Hejking, Kurlandczyk pochodzenia niemieckiego w służbie króla Polski. Pełnił on rolę dowódcy artylerii w Kamieńcu Podolskim w trakcie wojny polsko-tureckiejTomasz Jodełka-Burzecki: Trylogia Henryka Sienkiewicza: studia, szkice, polemiki. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1962, s. 376..
Życiorys Urodził się ok. 1634 r. w Szkocji. W latach 1648–1649 brał udział w II angielskiej wojnie domowej po stronie króla Karola I Stuarta. Po klęsce rojalistów wyemigrował do Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
W 1656 r. pełnił funkcję oficera rajtarii w prywatnym wojsku księcia Bogusława Radziwiłła. Przebywając na dworze w Taurogach, poznał więzioną tam Oleńkę Billewiczównę, w której bez wzajemności się zakochał. Pomimo odrzucenia jego uczuć, potajemnie wspierał kobietę, dostarczając jej wiadomości oraz broń. Gdy jednak został poproszony o pomoc w ucieczce, odmówił opuszczenia stanowiska, powołując się na honor żołnierski oraz obowiązujący go jeszcze przez pół roku kontrakt najemnika.
Wraz z oddziałem rajtarii został wysłany jako eskorta wozów z zaopatrzeniem dla oblężonego w Warszawie garnizonu szwedzkiego. Tuż przed murami miasta jego oddział starł się z oddziałem Tatarów dowodzonym przez Andrzeja Kmicica. Ketling odniósł w tej walce liczne rany i trafił do niewoli.
Podczas niewoli przekazał Kmicicowi szczegółowe informacje o sytuacji w Taurogach, w tym o zalotach Bogusława Radziwiłła wobec Oleńki. Opowiedział także Michałowi Wołodyjowskiemu o uwięzieniu Anusi Borzobohatej. W dowód wdzięczności za wcześniejszą opiekę nad Oleńką Kmicic uwolnił Szkota, który po wygaśnięciu kontraktu przeszedł na stronę wojsk polskich.
W powieści Pan Wołodyjowski wyjaśnione jest, że po zakończeniu wojen szwedzkich Hassling-Ketling otrzymał indygenat Rzeczypospolitej. Ponadto został adoptowany i przyjęty do herbu przez kurlandzkiego szlachcica o tym samym nazwisku, dzięki czemu stał się właścicielem majątku Szkudy na pograniczu żmudzkim. W tym okresie wybudował również własny dworek na przedmieściach Warszawy, w kierunku Mokotowa.
W okresie pomiędzy wydarzeniami z Potopu a akcją Pana Wołodyjowskiego brał udział w licznych kampaniach wojennych u boku Michała Wołodyjowskiego, z którym połączyła go głęboka przyjaźń:
W 1668 roku, będąc posłem na sejm elekcyjny w Warszawie, spotkał Jana Onufrego Zagłobę, którego zaprosił do swojego dworku. Niedługo potem gościł tam również swoją przyszłą żonę, Krzysię Drohojowską. Gdy dowiedział się, że Krzysia była wcześniej zaręczona z Wołodyjowskim, usiłował potajemnie wyjechać do Szkocji, by nie stawać na drodze przyjacielowi. Wołodyjowski jednak, po przezwyciężeniu żalu i gniewu, pobłogosławił ich związek. Z małżeństwa z Krystyną Ketling doczekał się syna, a w momencie śmierci jego żona oczekiwała drugiego dziecka.
Ketling zginął w 1672 roku podczas oblężenia Kamieńca Podolskiego, gdzie pełnił funkcję dowódcy artylerii. Po wiadomości o oficjalnej kapitulacji twierdzy, wspólnie z Michałem Wołodyjowskim i wierny złożonej wcześniej przysiędze o nieoddawaniu zamku poganom, wysadził w powietrze basztę zamkową, ginąc w jej ruinach.
W adaptacji filmowej Pan Wołodyjowski w reżyserii Jerzego Hoffmana w rolę Ketlinga wcielił się Jan Nowicki, zaś w serialu telewizyjnym Przygody pana Michała postaci tej twarzy użyczył Andrzej Łapicki.
Przypisy
Kategoria:Postacie z „Potopu” Kategoria:Postacie z „Pana Wołodyjowskiego” Kategoria:Fikcyjni żołnierze