Walerij Abisałowicz Giergijew (ros. Вале́рий Абиса́лович Ге́ргиев, ur. 2 maja 1953 w Moskwie) – rosyjski dyrygent pochodzenia osetyjskiego.
Życiorys Walerij Abisałowicz Giergijew studiował dyrygenturę w konserwatorium w Leningradzie u Iwana Musina. W 1976 roku został laureatem konkursu Herberta von Karajana (I nagroda). Od 1978 prowadzi spektakle operowe w Leningradzkim Państwowym Akademickim Teatrze Opery i Baletu im. S.M. Kirowa, a w 1988 roku został jego dyrektorem artystycznym. Pod jego kierownictwem, w 1992 roku placówka wróciła do przedrewolucyjnej nazwy i znów jest znana jako Teatr Maryjski w Petersburgu.
Występował gościnnie z zagranicznymi orkiestrami symfonicznymi (Rotterdam, gdzie w 1996 zainicjował festiwal muzyczny) i operowymi (Covent Garden w Londynie, La Scala w Mediolanie, Metropolitan Opera w Nowym Jorku). Od 1997 roku zajmuje pozycję głównego dyrygenta gościnnego w Metropolitan Opera. Ceniony interpretator utworów orkiestrowych i operowych kompozytorów rosyjskich, zwłaszcza Piotra Czajkowskiego, Modesta Musorgskiego, Dmitrija Szostakowicza, Igora Strawinskiego i Siergieja Prokofjewa, a także kompozytorów francuskiego impresjonizmu (Claude Debussy).
Od 2005 roku był głównym dyrygentem Londyńskiej Orkiestry Symfonicznej (pierwszy występ Giergijewa w tej roli miał miejsce w 2007 roku). W sierpniu 2008 dyrygował także orkiestrą Teatru Maryjskiego, z udziałem polskich solistów, w inscenizacji Króla Rogera Karola Szymanowskiego na międzynarodowym festiwalu w Edynburgu.
14 stycznia 2011, podczas koncertu w Filharmonii Narodowej w Warszawie, wieńczącego obchody 200-lecia urodzin Fryderyka Chopina został uhonorowany przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Kontrowersje Wielokrotnie udzielał publicznego poparcia polityce Władimira Putina. Poparł rosyjską aneksję Krymu w 2014 roku. Ze względu na prokremlowską postawę dyrygenta po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku nowojorska Carnegie Hall odwołała jego zaplanowane występy, mediolańska La Scala zażądała natomiast od niego potępienia działań Władimira Putina, w przeciwnym razie zapowiadając zerwanie współpracy. Wobec braku reakcji ze strony artysty współpracę z nim zaczęły zrywać kolejne instytucje kulturalne na świecie. 10 października 2022 roku Królewska Akademia Muzyczna w Sztokholmie podjęła decyzję o wykluczeniu Giergijewa z uczelni, gdzie był honorowym członkiem zagranicznym.
Odznaczenia i nagrody Złota Gwiazda „Bohatera Pracy Federacji Rosyjskiej” (2013, Rosja) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” II klasy (2023, Rosja) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” IV klasy (2008, Rosja) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” III klasy (2003, Rosja) Order Aleksandra Newskiego (2016, Rosja) Order Przyjaźni (2000, Rosja) Medal „W upamiętnieniu 300-lecia Petersburga” (Rosja) Państwowa Nagroda Federacji Rosyjskiej – dwukrotnie (1993 i 1999, Rosja) Nagroda Prezydenta Rosji (2002) Ludowy Artysta Federacji Rosyjskiej (1996) Order Świętego Księcia Daniela Moskiewskiego III klasy (2003, Rosyjska Cerkiew Prawosławna) Komandor Orderu Lwa Finlandii (2006, Finlandia) Oficer Legii Honorowej (2007, Francja) Kawaler Orderu Sztuki i Literatury (Francja) Komandor Orderu Korony Dębowej (2019, Luksemburg) Komandor Leopolda II (2012, Belgia) Kawaler Orderu Lwa Niderlandzkiego (2005, Holandia) Złote Promienie ze Wstęgą Orderu Wschodzącego Słońca (2006, Japonia) Krzyż Zasługi I Klasy Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (2001, Niemcy) Ludowy Artsta Osetii Północnej – Alanii Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2011, Polska) Odznaka Honorowa „Bene Merito” (2012, Polska) Order Księcia Jarosława Mądrego V klasy (2006, Ukraina, odebrany w 2024) Ludowy Artysta Ukrainy (2004, odebrany w 2024) Order Świętych Cyryla i Metodego I Klasy (2017, Bułgaria) Wielki Oficer Orderu Gwiazdy Włoch (2019, Włochy) Wielki Oficer Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (2001, Włochy) Order św. Mesropa Masztoca (Armenia) Order „Danaker” (Kirgistan)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Bohaterowie Pracy Federacji Rosyjskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej Federacji Rosyjskiej Kategoria:Ludowi Artyści Federacji Rosyjskiej Kategoria:Laureaci Polar Music Prize Kategoria:Laureaci Nagrody Prezydenta Federacji Rosyjskiej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Bene Merito Kategoria:Odznaczeni Orderem Aleksandra Newskiego (Federacja Rosyjska) Kategoria:Odznaczeni Orderem „Danaker” Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Włoch Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Dębowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Leopolda II Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Finlandii Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Przyjaźni (Federacja Rosyjska) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Księcia Daniela Moskiewskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętych Cyryla i Metodego Kategoria:Odznaczeni Orderem św. Mesropa Masztoca Kategoria:Odznaczeni Orderem Wschodzącego Słońca Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Odznaczeni słoweńskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Kawalerowie Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Pozbawieni Orderu Księcia Jarosława Mądrego Kategoria:Pozbawieni tytułu Ludowego Artysty Ukrainy Kategoria:Rosjanie odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Osetyjczycy Kategoria:Rosyjscy dyrygenci Kategoria:Urodzeni w 1953 Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie