Ricky Martin, właśc. Enrique José Martín Morales (ur. 24 grudnia 1971 w San Juan) – portorykański piosenkarz popowy i aktor. Laureat nagród Grammy i Latin Grammy. Ambasador dobrej woli UNICEF.

Życiorys Dzieciństwo i początki kariery Urodził się 24 grudnia 1971 w San Juan, jako jedyne dziecko psychologa Enrique Martína III i księgowej Nereidy Morales, którzy się rozwiedli, kiedy Ricky miał dwa lata. Ma pięcioro przyrodniego rodzeństwa, troje ze strona ojca i dwoje ze strony matki.

Karierę artystyczną rozpoczął w wieku pięciu lat, gdy zaczął pracować jako dziecięcy model, a także występował w sztukach teatralnych, reklamach telewizyjnych i śpiewał w kościelnym chórze. W 1984 dołączył do latynoamerykańskiego boysbandu Menudo, wcześniej dwukrotnie zostając odrzuconym podczas przesłuchań. Z zespołem wystąpił w programie Ulica Sezamkowa (1984), sitcomie Statek miłości (1985) i serialu Por siempre amigos (1986).

Kariera solowa Gdy miał 17 lat, powrócił do Portoryko. W 1989 podjął studia w Nowym Jorku, dlatego też opuścił zespół Menudo. Następnie wyjechał do Meksyku, gdzie wystąpił w roli Pablo Loredo w telenoweli Alcanzar una estrella (1990) i Alcanzar una estrella II (1991).

W 1990 przeniósł się do Stanów Zjednoczonych i nagrał swój pierwszy solowy album, zatytułowany po prostu Ricky Martin w języku hiszpańskim. W 1991 wydał singiel „Fuego contra fuego”. Zdobył popularność w Meksyku, Argentynie, Chile i Stanach Zjednoczonych. Zagrał postać Enrique w dramacie muzycznym Más que alcanzar una estrella (1992) i wystąpił w sitcomie NBC Getting By (1993). Również w 1993 wydał album pt. Me amarás, który sprzedał w milionie egzemplarzy, dzięki czemu osiągnął znaczącą pozycję w Meksyku. Wkrótce przeniósł się do Los Angeles, gdzie został zaangażowany do roli barmana Miguela Moreza w operze mydlanej ABC Szpital miejski (General Hospital, 1994–95).

24 czerwca 1996 zadebiutował na scenie teatru broadwayowskiego w roli 17-letniego Mariusza Pontmercy w musicalu Les Misérables (na podstawie Nędzników Victora Hugo. Niedługo później wydał album pt. Vuelve (1996), a pochodząca z płyty piosenka „María” była tematem przewodnim brazylijskiej telenoweli Rede Globo Salsa e Merengue (1996-1797). Zyskał tytuł gwiazdy na scenie muzyki latynoamerykańskiej.

Nagrał piosenkę przewodnią „No importa la distancia” do hiszpańskiej wersji językowej filmu animowanego Walt Disney Pictures Herkules w reżyserii Rona Clementsa i Johna Muskera. W następnym roku wykonał oficjalną piosenkę mundialu „The Cup of Life”/„La Copa de la Vida” podczas mistrzostw świata w piłce nożnej 1998. thumb|Martin (2001) W 1999 wydał swoją pierwszą anglojęzyczną płytę, zatytułowaną po prostu Ricky Martin, która odniosła sukces w wielu krajach, zdobywając siedem platynowych płyt, a promujący ją pierwszy singiel „Livin’ la Vida Loca” okazał się przebojem. Na płycie ukazał się też utwór „Be Careful (Cuidado con mi corazón)”, który nagrał w duecie z Madonną. W ramach promocji płyty odbył trasę koncertową obejmującą występy w Azji, Europie, Stanach Zjednoczonych i Ameryce Łacińskiej.

W 2000 wydał album pt. Sound Loaded z przebojami „She Bangs” i „Nobody Wants to Be Lonely” (nagranym w duecie z Christiną Aguilerą), z którym trafił na pierwsze miejsce światowych list przebojów, m.in. United World Chart, i za który w 2002 otrzymał nominację do Grammy w kategorii najlepsza współpraca wokalna – muzyka pop. thumb|Martin (2005) W 2006 wydał album koncertowy pt. MTV Unplugged. W 2007 w ramach trasy „Blanco y Negro” zagrał koncert w lizbońskiej Altice Arena dla około 13 tys. osób. 31 stycznia 2011 wydał album pt. Música + Alma + Sexo. 25 marca tego samego roku koncertem w San Juan rozpoczął trasę koncertową „Música + Alma + Sexo World Tour”, którą zakończył 19 listopada 2011 w Santo Domingo po zagraniu 82 koncertów. W 2012 zagrał w musicalu Evita na Broadwayu w Nowym Jorku. W 2013 został jurorem w australijskiej wersji programu The Voice Australia i wydał singiel „Come with Me” utrzymany w stylu elektro-dance-pop. W 2014 wraz z Jennifer Lopez brał udział w nagraniu singla „Adrenalina” Wisina. W marcu tego samego roku wystąpił jako gość muzyczny w programie The Voice Arabia, a 22 kwietnia opublikował teledysk do piosenki „Vida”, która została wybrana na jeden z utworów promujących Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2014 w Brazylii. thumb|Martin podczas trasy One World Tour w Sydney (2015) 10 lutego 2015 wydał album pt. A quien quiera escuchar, za który otrzymał nagrodę Grammy za najlepszy album muzyki latino. Płytę nagrał w Australii, Portoryko, Los Angeles i mieście Meksyk, a producentem krążka został Julio Reyes. Album promował singlami: „Adiós”, „Disparo al Corazón” i „La Mordidita”. 19 lutego wystąpił na gali rozdania nagród muzyki latynoskiej „Premio Lo Nuestro” w Miami. W następnym miesiącu wydał „Mr. Put It Down”, który nagrał z Pitbullem. 17 kwietnia koncertem w Auckland zainaugurował trasę One World Tour 2015, która objęła koncerty w Nowej Zelandii, Australii, Meksyku, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych, Dominikanie, Argentynie, Portoryko, Chile i Urugwaju. W listopadzie pojawił się w Londynie na gali Royal Variety Performance, na której spotkał się z księciem Harrym. Również w 2015 zaśpiewał w utworze Wisina, „Que se sienta el desea”

22 września 2016 wydał utwór „Vente pa' ca”, który nagrał w duecie z Malumą. Zagrał Antonio D’Amico, partnera włoskiego projektanta mody Gianniego Versace (Édgar Ramírez), w serialu FX The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story (2018).

Działalność filantropijna thumb|Logo Ricky Martin Foundation Zaangażowany jest w działalność filantropijną, jego fundacja Ricky Martin Foundation walczy ze współczesnym niewolnictwem – handlem ludźmi oraz wykorzystywaniem nieletnich, niosła także pomoc m.in. poszkodowanym przez tsunami w Tajlandii.

Życie prywatne Od maja do października 1992 spotykał się z argentyńską tenisistką Gabrielą Sabatini. Od stycznia 1994 do lutego 2005 był związany z meksykańską modelką Rebeccą de Albą. thumb|Jwan Yosef i Martin (2018) W sierpniu 2008 został ojcem synów bliźniaków, Matteo i Valentino, które urodziła matka zastępcza. 29 marca 2010 ujawnił, że jest gejem. W styczniu 2014, po pięciu latach związku, rozstał się z finansistą Carlosem Gonzálezem Abellą, szkolnym kolegą z Sagrado Corazón w San Juan.

W kwietniu 2016 podczas gali amFAR w São Paulo pokazał się publicznie z nowym partnerem Jwanem Yosefem, ormiańsko-syryjskim artystą malarzem urodzonym w Szwecji. W styczniu 2018 para wzięła ślub. Mają córkę Lucię (ur. 2018), którą urodziła im surogatka. W lipcu 2023 poinformowali o tym, że się rozwodzą.

Przez kilka lat mieszkał w Brazylii i potrafi mówić w języku portugalskim.

Dyskografia

Albumy solowe 1991: Ricky Martin 1993: Me amarás 1995: A medio vivir 1998: Vuelve 1999: Ricky Martin 2000: Sound Loaded 2003: Almas del silencio 2005: Life 2011: Música + Alma + Sexo 2015: A quien quiera escuchar

Trasy koncertowe Ricky Martin Tour (1992) Me Amaras Tour (1993–1994) A Medio Vivir Tour (1995–1997) Vuelve World Tour (1998) Livin’ la Vida Loca Tour (1999–2000) One Night Only with Ricky Martin (2005–2006) Black and White Tour (2007) Música + Alma + Sexo World Tour (2011) Ricky Martin Live (2013–2014) One World Tour (2015–2016)

Filmografia Rok Film Rola1985Statek miłości (sitcom)Ricky1987Por siempre amigos (telenowela)Ricky1990Alcanzar una estrella (telenowela)Pablo Loredo Muriel1991Alcanzar una estrella II (telenowela)Pablo Loredo1992Más que alcanzar una estrellaEnrique1993Getting By (sitcom) Martin1994–95Szpital miejski (opera mydlana)Miguel Morez1996Barefoot in ParadiseSandoval1997HerkulesHerkules (głos)1999Zręczne ręce (Idle Hands)mężczyzna w Car Park2000Mad TV (program TV)w roli samego siebie2002Les DiablesBrian Rodriquez2003Ricky Martin: En la intimidad (program TV)w roli samego siebiePhua Chu Kang Pte Ltd (serial TV)2006Jesteś moim życiem (Sos mi vida, telenowela)2011The Oprah Winfrey Show (program TV)Susana Giménez (program TV)Amerykański tata (American Dad!, serial animowany)2012Glee (serial TV)David Martinez2013The Voice Australia (program TV)w roli samego siebie2015Minionki (Minions)Herb Overkill (głos)2018The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story (serial TV)Antonio D’Amico2020RuPaul’s Drag Race All Starsw roli samego siebie

Występy teatralne Rok Tytuł Autor Rola Reżyser Teatrod 24 czerwca do 8 sierpnia 1996Les MisérablesClaude-Michel SchönbergMariusTrevor Nunn, John CairdBroadwayod 12 marca 2012 do 26 czerwca 2013EvitaAndrew Lloyd Webber/Tim RiceChéMichael Grandage

Przypisy

Kategoria:Ambasadorowie dobrej woli UNICEF Kategoria:Amerykańscy tenorzy Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy modele Kategoria:Amerykańscy wokaliści popowi Kategoria:Laureaci Europejskich Nagród Muzycznych MTV Kategoria:Laureaci MTV Video Music Awards Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy Kategoria:Portorykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Portorykańscy wokaliści Kategoria:Zdobywcy diamentowych płyt Kategoria:Laureaci World Music Awards Kategoria:Amerykańscy aktorzy dziecięcy * Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Urodzeni w 1971 Kategoria:Ludzie urodzeni w San Juan