Spessartyn – minerał z gromady krzemianów, jest odmianą manganowo-glinową granatu. Należy do grupy minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od miasta Spessart w Bawarii w Niemczech, gdzie minerał ten odkryto po raz pierwszy.
Właściwości
Czyste spessartyny występują w przyrodzie rzadko, częściej spotykane są mieszaniny almandynowo-spessartynowe, nazywane espessandiny.
Tworzy kryształy izometryczne (dwudziestoczterościany deltoidowe i dwunastościany rombowe), kryształy narosłe i wrosłe. Jest kruchy, przezroczystym przeświecający lub nieprzezroczysty. czasami tworzy kryształy mieszane z piropem ( -umbalit). Posiada skupienia ziarniste i zbite. Występuje w formie bliźniaków. Nie wykazuje dwójłomności oraz posiada wysoką dyspersję. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są tytan, żelazo, magnez, wapń, woda oraz itr. Swój pomarańczowy kolor zawdzięcza obecności jonom magnezu.
Występowanie Powstaje w etapie pegmatytowym. Występuje zazwyczaj w zmetamorfizowanych złożach manganu oraz skałach magmowych (pegmatytach i granitach); w skałach zmienionych kontaktowo, rzadziej w metamorficznych (skarnach), ryolitach i aluwiach. Towarzyszą mu kwarc, albit, akwamaryn, mikoroklin, szerlit, kwarc dymny, ortoklaz, skalenie, muskowit, elbait, spodumen, beryl, cyrkon, fluoryt i rodonit.
Miejsce występowania Na świecie
Madagaskar, Sri Lanka, USA (Kolorado, Kalifornia i Karolina Północna), Brazylia (Minas Gerais), Australia (Nowa Południowa Walia), Włochy, Namibia, Tanzania, Pakistan, Norwegia, Szwecja, Czechy, Austria, Grecja, Rosja (Ural), Niemcy, Finlandia, Chiny, Birma.
W Polsce
Został stwierdzony w rejonie masywu Strzegom-Sobótka (na Przedgórzu Sudeckim), Szklarach, Piławie Górnej (pegmatyty bloku Gór Sowich), Łomnicy (pegmatytu masywu karkonoskiego) okolicach Karpacza (Karkonosze) – w granitoidach i pegmatytach.
Zastosowanie niektóre odmiany są wykorzystywane do wyrobu biżuterii. (pierścionków, broszek i wisiorków) najlepsze okazy pochodzą z Madagaskaru, Pakistanu, Indii, Chin, Brazylii, Cejlonu i Tanzanii. znaczenie naukowe i kolekcjonerskie. rzadki, kamień szlachetny. szlifowany fasetkowo lub kaboszonowo.
Galeria
Zobacz też
granat andradyt pirop grossular uwarowit almandyn spessartyt
Przypisy
Bibliografia Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne, „Horyzont” – 2002 r. K. Maślankiewicz: Kamienie szlachetne, Wyd. Geologiczne – 1982 r. N. Sobczak: Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych, Wyd. Alfa – 1986 r. W. Schuman: Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. „Alma –Press” – 2004 r.
Linki zewnętrzne Spessartyn na stronie Webmineral
Kategoria:Krzemiany (minerały)