Ludvig Holberg (ur. 3 grudnia 1684 w Bergen, zm. 28 stycznia 1754) – pisarz duński, twórca duńskiego języka literackiego i dramatu narracyjnego, nazywany ojcem teatru duńskiego. Był wybitnym przedstawicielem filozofii duńskiej, bliskim francuskiemu oświeceniu. Pracował też jako myśliciel polityczny i historyk. Od jego nazwiska pochodzi nazwa Nagrody Holberga.
Życie i twórczość Z pochodzenia Norweg. Najmłodszy z sześciu braci, wcześnie osierocony. Jego ojciec Christian Nielsen Holberg zmarł, gdy Ludvig miał rok. Ludvig Holberg wykształcenie zdobył własnym wysiłkiem. Wiele podróżował: po Niemczech, Francji i Włoszech, gdzie przyswoił wiele haseł oświecenia, które następnie rozpowszechniał w Danii.
Był profesorem na Uniwersytecie Kopenhaskim, gdzie zajmował się historiografią.
Rozgłos przyniósł mu poemat heroikomiczny Peder Paars. Jednak największe sukcesy odnosił w dramacie. Napisał 17 komedii czerpiąc motywy z Terencjusza, Plauta czy Moliera. Tworzył repertuar do otwartego w 1722 małego Teatru Narracyjnego w Kopenhadze przy ulicy Grønegade. Po jego upadku napisał w 1741 roku w języku łacińskim utopijną powieść Podróż do krajów podziemnych Nielsa Klima (Nicolai Klimii iter subterraneum). Wzorem dlań był tu Jonathan Swift i Podróże Guliwera. W roku następnym Hans Hagerup przetłumaczył ją na duński (Niels Klims underjordiske rejse).
Napisał też „myśli o moralności” (Moralske tanker).
Według jego komedii Maskarada operę pod tym samym tytułem napisał Carl Nielsen. Jego postać przywołał Edvard Grieg w tytule swojej Suity z czasów Holberga.
Dzieła Holberga Komedie thumb|300px|Ilustacja do Podróży do krajów podziemnych Nielsa Klima. Autorem szkicu był Johan Frederik Clemens według obrazu Nicolaia Abrahama Abildgaarda
Den Politiske Kandestøber, 1722 Den Vægelsindede, 1722 Jean de France eller Hans Frandsen, 1722 Jeppe paa Bjerget eller den forvandlede Bonde, 1722 („Jeppe na wzgórzu”) Mester Gert Westphaler, 1722 („Gert Westfalczyk”') Barselstuen, 1723 Den ellefte Junii, 1723 Jacob von Tyboe eller den stortalende Soldat, 1723 Ulysses von Ithacia, 1723 Erasmus Montanus eller Rasmus Berg, 1723 Don Ranudo de Colibrados, 1723 Uden Hoved og Hale, 1723 Den Stundesløse, 1723 Hexerie eller Blind Allarm, 1723 („Czarnoksięstwo, lub fałszywy alarm”) Melampe, 1723 Det lykkelige Skibbrud, 1724 Det Arabiske Pulver, 1724 („Proch arabski”) Mascarade, 1724 („Maskarada”) Julestuen, 1724 De Usynlige, 1724 Kildereisen, 1725 Henrich og Pernille, 1724-1726 Den pantsatte Bondedreng, 1726 Pernilles korte Frøkenstand, 1727 Den Danske Comoedies Liigbegængelse, 1727 („Pogrzeb duńskiej komedii”) Den honette Ambition, 1731 Plutus eller Proces imellom Fattigdom og Riigdom, publ. 1753 Husspøgelse eller Abracadabra, publ. 1753 („Abrakadabra”) Philosophus udi egen Indbildning, publ. 1754 Republiqven eller det gemeene Bedste, publ. 1754 Sganarels Rejse til det philosophiske Land, publ. 1754
Poezja Peder Paars, 1720 fire Skæmtedigte, 1722 Metamorphosis eller Forvandlinger, 1726
Powieść Nicolai Klimii iter subterraneum, 1741. (tłumaczenie duńskie Hans Hagerup (1742): Niels Klims underjordiske Rejse.) (ang. wersja: The Journey of Niels Klim to the World Underground Bison Books, 2004. )
Eseje Moralske Tanker, 1744 Epistler, 1748-1754 Moralske Fabler, 1751 („Bajki moralne”) Tre latinske levnedsbreve, 1728-1743
Prace historyczne Introduction til de fornemste Europæiske Rigers Historier, 1711 („Wstęp do historii największych imperiów europejskich”) Morals Kierne eller Introduction til Naturens og Folke-Rettens Kundskab, 1716 Dannemarks og Norges Beskrivelse, 1729 („Opis Danii i Norwegii”) Dannemarks Riges Historie, 1732–35 Den berømmelige Norske Handel-Stad Bergens Beskrivelse, 1737 Almindelig Kirke-Historie, 1738 Den jødiske Historie fra Verdens Begyndelse, fortsat til disse Tider, 1742 Adskillige store Heltes og berømmelige Mænds sammenlignede Historier, 1739–1753 Adskillige Heltinders og navnkundige Damers sammenlignede Historier
Zobacz też Suita „Z czasów Holberga”
Przypisy
Bibliografia po polsku Władysław Czapliński, Dzieje Danii nowożytnej 1500-1875, Warszawa 1982, s. 117-118.
w językach obcych
Linki zewnętrzne Ludvig Holberg – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Duńscy dramaturdzy Kategoria:Duńscy historycy Kategoria:Duńscy pisarze Kategoria:Duńscy filozofowie Kategoria:Ludzie oświecenia Kategoria:Ludzie urodzeni w Bergen Kategoria:Myśliciele polityczni Kategoria:Pisarze nowołacińscy Kategoria:Urodzeni w 1684 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Kopenhaskiego Kategoria:Zmarli w 1754