Bitwa nad rzeką Guadalete (Maʿrakat Wādī Lakka), zwana też bitwą w górach Transduktańskich, bitwą nad laguną La Janda lub bitwą pod Jerez de la Frontera – starcie zbrojne stoczone w lipcu 711 r. (niektóre źródła wskazują rok 712) pomiędzy siłami Kalifatu Umajjadów, złożonymi głównie z Berberów pod wodzą Tarika ibn Zijada, a armią Królestwa Wizygotów dowodzoną przez króla Roderyka. Bitwa zakończyła się klęską Wizygotów i otworzyła drogę do muzułmańskiego podboju niemal całego Półwyspu Iberyjskiego.

Tło Królestwo Wizygotów u progu VIII wieku było trapione głębokimi podziałami wewnętrznymi. Po śmierci króla Wityzy (ok. 710) tron objął Roderyk, lecz jego władza nie była powszechnie uznawana – część arystokracji, w tym synowie Wityzy, kwestionowała jego prawo do tronu.

Sytuację tę wykorzystał arabski namiestnik Afryki Północnej Musa ibn Nusajr. W 710 r. wysłał na Półwysep Iberyjski niewielką wyprawę zwiadowczą pod dowództwem Tarifa ibn Malika (od którego imienia pochodzi nazwa miasta Tarifa). Latem 711 r. na drugą stronę Cieśniny Gibraltarskiej przeprawiło się ok. 7000 wojowników – głównie Berberów – pod wodzą Tarika ibn Zijada.

Bitwa Do decydującego starcia doszło w lipcu 711 r. Dokładna lokalizacja bitwy pozostaje przedmiotem debaty historyków. Źródła arabskie określają miejsce starcia jako Wadi Lakka. Tradycyjna historiografia, wspierana autorytetem Claudia Sáncheza-Albornoza, identyfikowała je z rzeką Guadalete w pobliżu Arcos de la Frontera, jednak od XIX wieku wielu badaczy kwestionuje tę lokalizację. Najstarsze źródło chrześcijańskie, Kronika mozarabska z 754 r., umieszcza bitwę in Transductinis Promonturiis (w górach Transduktańskich), co współcześni badacze – m.in. Roger Collins i José Soto Chica – wiążą z okolicami laguny La Janda i rzeki Barbate, między Medina-Sidonia a Tarifą.

Według przekazów kronikowych bitwa trwała kilka dni. Kluczową rolę w klęsce Wizygotów odegrała zdrada synów Wityzy, którzy dowodzili skrzydłami armii wizygockiej i w trakcie walki opuścili pole bitwy, pozostawiając króla Roderyka w beznadziejnej sytuacji. Berberska kawaleria zdezorganizowała i rozbiła otoczone siły wierne królowi. Sam Roderyk poległ lub zaginął bez wieści – odnaleziono jedynie jego konia, przeszytego strzałami, nad brzegiem rzeki.

Następstwa Klęska nad Guadalete oznaczała faktyczny koniec Królestwa Wizygotów. Podziały wewnętrzne uniemożliwiły Wizygotom zorganizowanie skutecznej obrony, a Tarik szybko ruszył na północ, zdobywając m.in. stolicę Toledo. W 712 r. do Hiszpanii przybył z posiłkami sam Musa ibn Nusajr. W ciągu kilku lat muzułmanie opanowali niemal cały Półwysep Iberyjski, tworząc Al-Andalus. Jedynie w górskich rejonach północy przetrwały niewielkie ośrodki chrześcijańskiego oporu, z których z czasem wyrosła Rekonkwista.

Przypisy

Kategoria:Bitwy Wizygotów Kategoria:Bitwy Umajjadów Bitwa nad rzeką Guadalete Kategoria:Bitwy w VIII wieku