Pirotyn (piryt magnetyczny) – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem rzadkim. Nazwa pochodzi od gr. pyrrhos = ognisty.
Właściwości Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Występuje w skupienia zbitych i warstwowych. Tworzy kryształy tabliczkowe, słupkowe o sześciobocznym przekroju. Jest kruchy, nieprzezroczysty, wykazuje silne właściwości magnetyczne. Często zawiera domieszki niklu, kobaltu, złota, platyny.
Występowanie W złożach hydrotermalnych, metasomatycznych, kontaktowych oraz w złożach powstałych w wyniku wietrzenia. Spotykany w skałach magmowych: gabrach, norytach, bazaltach. Towarzyszą mu najczęściej chalkopiryt, kwarc, piryt, sfaleryt, kalcyt, galena, syderyt, arsenopiryt oraz dolomit.
Miejsca występowania Na świecie: Kanada, Rosja – Ural, była Jugosławia, Austria, Rumunia, Brazylia, Norwegia, Finlandia, Niemcy, Włochy. W Polsce: spotykany w gabrach i norytach Dolnego Śląska, w bazaltach okolic Lubania, granitach strzegomskich. W żyłach hydrotermalnych okolic Wojcieszowa, Miedzianki i Kowar oraz złożu arsenu w Złotym Stoku. Występuje też w okolicach Suwałk.
Zastosowanie do produkcji kwasu siarkowego, źródło żelaza i siarki także: kobaltu, niklu, platyny, złota, wydobywany w celu otrzymania pewnych metali, które zastępują żelazo w sieci krystalicznej, ma znaczenie naukowe, rzadki, poszukiwany kamień kolekcjonerski.
Zobacz też piryt chalkopiryt
Przypisy
Bibliografia G.G. Gormaz, J.J. Casanovas: Atlas mineralogii, „Wiedza i życie”, 1992 W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski, Wyd. „Antykwa”, 1998 J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów, Videograf II, – 2003 W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma-Press” 2003 r.
Linki zewnętrzne pirotyn na stronie Webmineral.com pirotyn na stronie Mindat.org
Kategoria:Siarczki (minerały)